Як нафар аз муҳоҷирони кории тоҷик аз Ҷалолиддини балхӣ (собиқ Колохозобод), ки феълан дар Санкт-Петербурги Русия ба сар мебарад, бо ирсоли ин нома хостааст, ки онро дар барномаи «Номаи маро алоҳида нашр кунед» нашр кунем. Азбаски номааш кутоҳ аст дар «Номаҳо аз ноҳияҳо» ҷой додем. Муаллиф дар бораи ҳолатҳои даст ба дуздиву ғоратгарӣ задани раиси ноҳия ва раиси кумитаи замин навиштааст.

Нависандаи нома аз Хуҷанд дар бораи қисме аз ҷиноятҳои бешумори ба ном пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмонов навиштааст.

 Муаллифи нома аз Нуробод дар бораи як нафар масъули бахши танзими расму анъана навиштааст, ки бидуни гирифтани «доля» ҳатто ба баргузории худоӣ мушкил эҷод мекунад.

 Муаллифи нома аз Душанбе дар бораи Дилшод ва Даврон Ҷуразодаҳо, масъулони ширкати букмейкерии 555  ва Мансур Негматов, як нафар аз шиноси наздики Исмоили пингвини набераи Эмомалӣ Раҳмонов маълумот додааст.

                              Ҷалолиддини балхӣ

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Ман як сокини ҷавони ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ,аз шаҳраки Гулистон ҳастам. Ман дар шаҳри Санкт-Петербурги Федератсия Русия кору фаъолият мекунам. Дар нома ман дар бораи раиси ноҳияамон Рустам Холиқзода ва раиси Кумтаи замини ноҳия Мирзовалӣ Расулов гуфтаниам.

  Раиси ноҳияамон бародари Ҳоким Холиқзода, муовини Сарвазир аст. Вай аввал раиси ҷамоати шаҳраки Гулистон буд. Заминфуруширо аз ҳамин шаҳраки Гулистон сар кард. Баъдан муовини раиси ноҳия шуд ва чанде кор кард. Бародараш Ҳоким Холиқзода, раиси Бонки миллӣ буд ва баъд муовини сарвазири Тоҷикистон таъин шуд. Пас аз як ҳафта бародараш Рустам Холикзодаро тавонист раиси ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ (бо фармони Эмомалӣ Раҳмонов таъин кард) ва Мирзовалӣ Расулов, ки тӯли чанд сол муовини раиси Кумитаи замин буд (собиқ раиси ноҳия номашро намедонам аз мансаби муовинӣ гирифта буд) то раиси ноҳия шудани Рустам Холиқзода ва дар Сарбанд кору фаъолият мекард ва вақте Рустам Холиқзода курсии раисиро гирифт ӯро аз Сарбанд оварда раиси кумитаи замини ноҳияамон монд. Чунки Мирзовалӣ Расулов тӯли чанд сол муовини раиси кумитаи замин буд. Вай медонад тарзи заминфуруширо. Аз инҷост, ки тамоми заминҳои ноҳияро фурӯхта истодаанд ва инҳо ноҳияро талаву тороҷ карда истодаанд.

  Мирзовалӣ Расулов ҳозир дар шаҳри Душанбе 3 хона ва дар шаҳри Қурғонтеппа як, дар ноҳияи Ҷалолиддини балхӣ як кваритари  2 комната бо тамоми шароити беҳтарин дорад. Ин квартирааш барои кайфу истироҳаташ будааст.

Мирзовалӣ Расулов беҳад арақхӯри пиёниска ва духтарбоз аст.Мегӯянд,ки дар ҷойи кораш рӯзи дароз пиён аст.

  Раиси ноҳия Рустам Холиқзода ҳам як пиёнискаи дигар аст. Раиси ноҳия мегуфтааст, ки «ман дар вилояти Хатлон гапзана фалон мекунам,то вақте бародарам, яъне Ҳоким Холиқзода дар сари қудрат аст.

Мирзовалӣ Расулов бошад ҳоло додарашро муовини раиси ҷамоати шаҳраки Гулистон мондааст. Додараш як Лексуси сафед дорад. Номерҳои мошинаш 6888 мебошад. Аз Мирзовалӣ Расулови бародараш ҳам номерҳои мошинаш 6888 аст. Ҳозир Фирӯз як намуд катагӣ мекунад, ки фил бардошта наметавонад.

Дар пеши ҷураҳояш Фируз мешиштааст, ҳоло гап дар бораи дигар чиз рафта истодааст, Фирӯз сразу гапро ба кори давлат тоб медодааст: «акаи ман ин хел аст акаи ман он хел» ва лоф мезадааст.

  Раиси ноҳия Рустам Холиқзода бошад нав дар вақти таъиноташ гуфтааст ман Таи мазороро асфалт мекунам. Тайи мазороро аз тарафи Қурғонтеппа омадан ба тарафи шаҳраки Гулистон мебинӣ, бовар кун, се бор бо мошин ба ҳамон роҳ рав, тамом. Мошини нав гирифтагиатро уже метавонӣ бариву дар мусор партоӣ, Барои онки роҳ тамоман ҷазир аст. Беҳад вайрона аст роҳ.

   Як се моҳ пеш раиси нохия меорад кучаи худашро асфалт мекунад ва ба мардум мегуяд ин куча дар тендер ғалтид, барои ҳамин мумфарш карда шуд.

 Субҳоналлоҳ, наход танҳо кӯчаи ту ба тендер афтад?

  Ноҳияро ридиву партофтӣ ҳардуят бо Мирзовалӣ. Чаро дар як ҳавлӣ ду, се оила зиндагӣ мекунад, ба онҳо замин намедиҳӣ? Ин ду нафар фақат ба ҷайби худ кор карда истодаанд.

   Раиси ноҳия Рустам Холиқзода пеш аз раис шуданаш як хонаи ба мисли ҳамсояҳояш прастой дошт. Ҳозир мебинӣ хонаи Рустам Холиқзодаро! Ё, илоҳо тоба! Ба дараҷае суми бюҷети ноҳияро дар хонааш сарф кардааст, ки мегӯи дар қасри шайхи Араб бошӣ.  

Аз Мирзовалӣ Расулов ҳам ҳамчунин.

   Мирзовалӣ Расулов чандин гектар заминро гирифта боғ кард.Трактори худашро харид ва ба як тракторчӣ додаааст, то ки заминҳои худашро кишту кор кунад.

  Раиси ноҳия Рустам Холиқзода дар шаҳри Душанбе чандин хона харид. Дар ҳоле, ки нав 2 сол шуд раиси ноҳия таъин шуданашро.

Ман 20 сол шуд дар Русия барои як хона ҷон канда истодаам. Аммо як хона  харида наметавонам.

  Рустам Холиқзода дар шаҳри Қурғонтеппа бошад 2 хонаи дигар дорад. Бачаи калониаш дар военкомати вилоят кор мекунаду писари дуввумаш дар банки вилоят ба ҳайси ревизор фаъолият мекунад. Мошини писари калониаш Мерседес ЕС -класс ва мошин писари дувумаш Лексус аст.

  Боз дар бораи яке аз ҳаромтарин одамҳои қишлоқамон, ки шумо чандин бор  дар борааш нашр кардед, гуфтаниам. Ин шахс Мустаков Валӣ, бо лақаби Валича, ки Валии сиёҳ ҳам мегӯянд. Вай беҳад безпредел аст. Мардумро бениҳоят зулм карда истодааст. Боз худаш ба забони худаш мегӯяд то вақте шеф зинда аст, шеф яъне ҳоҷӣ Раҳматулло (кришаи ин ҳароми Валии сиёҳ ҳоҷӣ Раҳматулло аст) то вақте ҳоҷӣ ҳаст «гапзана дар ҳамин вилояти Хатлон фалон мекунам» Бо Ҳоҷӣ Раҳматулло сахт ҳамроҳ асту ба фикрам….

Бачаи Валича Муҳаммад ном дорад. Бачааш ҳам як сағераи беҳад тентак аст.

Бачааш дар пеши бачаҳо мегуфтааст, ки  «ҳозир вақти мо аст, гапзана фалон мекнем». Бачаи Валича рӯзи дароз банг арақ задагӣ «калкотай». Вагарна як бачаи 22сола, ё 21сола аст.

  Валича худаш бо занҳои мардум корҳои бад мекунаду мегардад. Дар кӯчаи аптека як нафар бо номи Сафар Ятимов як як зани рус дошт бо номи Наташа. Аз вай як писар дошт. Соли таваллуди он бача 89 аст. Номаш Суҳроб. Зани ин Суҳроб дар бемористон кор мекард. Зани ҳамин Суҳробро мерафт нагло Валича аз балнитса мегирифт, мебурд «корша медид» боз меовард дар пеши балнитса мепартофт.

  Хонаи Валича ҳам дар паҳлуи балнитса воқеъ аст. Ҳамон Суҳроб аз дастаи ҳамин Валичаи ҳаром хонаашро фурухта аз ватан куч баста рафт. Ҳоло дар Қазоқистон кору фаъолият дорад, тӯли чанд сол шуд барнагашт дигар ба Ватан.

Агар Валичаро як гапаш гӯӣ телефонашро мебарорад, ки бо ҳоҷӣ Раҳматулло сурат дошта будааст. Мегӯяд « ҳамира мешносӣ, то вахте ҳамин аст ма гапзана фалон мекнм».

 Мо сокинони ноҳия аз Эмомалӣ Раҳмонов ва раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ хоҳиш мекунем чораи ин се нафари золимро бинанд:

Мирзовалӣ Расулов, раиси Кумитаи замини ноҳияи Ҷалолиддини балхӣ, Рустам Холиқзода, раиси ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ ва Мустаков Валӣ замначалники милисаи ноҳия Ҷалолиддини балхӣ, шаҳраки Гулистон.

                               Хуҷанд  

  Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқбол! Ман як нафар аз сокинони шаҳри Хуҷанд ҳастам. Бори аввал аст ки ба шумо нома менависам. Ман шоҳиди баргузории Сессияи сарнавиштсӯзи 16и Шӯрои Олии Тоҷикистон, ки дар қасри Арбоб дар ноябр-декабри соли 1992 дар Хуҷанд доир шуд, будам ва аз он вақт то ба имрӯз дидам, ки ҷи гуна Эмомалӣ Раҳмонов давлати Тоҷикистонро ба хоку хун шинонида бо ҳазору як ҷиноят ҳукуматдорӣ карда истодааст. Ҳоло дар бораи ҷиноятҳои Э.Раҳмонов менависам.

Ҷиноятҳои Раҳмонов, ки бояд дар назди милати тоҷик ҷавоб диҳад, хеле зиёд аст.

Вақте халқи тоҷик худро шинохт ва хост, ки давлати милӣ созад, русҳо гуфтанд, ки тоҷикон мардуми бофарҳанг ҳастанд, агар давлат ташкил кунанд аз зери идораи мо мебароянд ва узбекҳо гуфтанд, ки агар тоҷикон соҳиби ҳукумат шаванд, шаҳрҳои таърихияшонро талаб мекунанд ва барои мо дарди сар мешаванд. 

Вазъиятро омухта қарор доданд, ки дар байни тоҷикҳо ҷанг андохта ва ҳукуматро ба одамони худӣ додан даркор аст. Спеслужбаи узбек ҳамқавмони худро аз вилояти Хатлон ёфта, маслиҳат карданд ва тоҷикони бесаводи минтақаи қафомондаи Кулобро истифода бурда, ба онҳо яроқ дода бо нақшакашиҳои офисерҳои узбеку рус Фронти халқӣ ташкил карда, бар зиди ҳукумати конститутсионӣ яроқ гирифта тоҷиккуширо сар карданд.

Турктаборҳо бо дасти тоҷикони беақлу бесавод мисли Сангаку дигарон ҳазорҳо зану кудаку пиру ҷавони тоҷикро ба сабаби тоҷики аслӣ будан куштанд ва баъди он ки вазифаашонро иҷро карданд, аз тарафи хоҷаҳояшон мисли саг кушта шуданд ва ҳатто аҳлу авлодашонро куштанду турма карданду гуреза шуданд.

Яке аз намояндагони Фронти халқӣ Эмомалӣ Раҳмонов пеш раиси совхоз буд. Вай ҳанӯз вақти хизмати ҳарбӣ дар флоти ҳарбӣ коммунист шуда буд ва  ба ташвиқи таълимоти комунистӣ машғул буд, ки вазифаи асосияш бар зиди дин мубориза бурдан буд, яъне тарбияи атеистии меҳнаткашон. Русу узбек маслиҳат карда, сессияи 16уми Шӯрои Олиро ғайриқонунӣ аз бинои парламент ба клуби колхозе ба Хуҷанд бурда, расман ҳукуматро ба чокарони худ доданд. Э.Раҳмоновро, ки худ аслаш аз қабилаи қарлуқи туркнажод аст раиси Шӯрои олӣ ва роҳбари давлатгузоштанд. Эмомалӣ Раҳмонов Эмомқулихони қарлуқ- барои ташкил кардани ҳукумати сулолаи Қарлуқиён дар нисбати халқи тоҷик ҷиноятҳои калонеро содир кард, ки баъзеяшонро меорем:

1.Муборизаи мусаллаҳона бар зидди ҳукумати конститусионӣ ва иштирок дар қатли оми тоҷикони вилояти Қурғонтеппа (яке аз лидерҳои силоҳбадасти Фронти халқӣ буд).

2.Дар кори ғайриқонунӣ ба Хуҷанд бурдани сесияи Шӯрои олӣ ва чокарии русу узбакро қабул кардан саҳми калон дошт.

3.Бо ёрии русу узбек ғасб кардани мансаби раиси Шӯрои олӣ.

4.Баъди гирифтани вазифа бо армияи Узбакистону танку вертолётҳои Русия даромадан ба пойтахт шаҳри Душанбе ва бо пойлучони Фронти халқӣ қатли ом кардани халқи тоҷик, кадомеро асли қаротегиниву бадахшонӣ, яъне тоҷики аслӣ дошт, ёфтанд, куштанд ва хонаву дарашонро ғорат карданд.

5.Қатлу куштору ғорат кардани тоҷикони аслӣ дар ноҳияҳои вилояти Қурғонтеппа ва боқимондаи гурезагонро бомбаборон кардан бо самолётҳои узбекӣ дар соҳили дарё Панҷ дар вақти ба Афғонистон гузаштан.

6.Бомбаборон кардани тоҷикони рӯ ба гурез ба кӯҳистон дар минтақаҳои Кофарниҳону роҳи Қаротегин ва бомбаборони сохтмони Роғун. Раиси давлат вай буд, ҳар чи шуд бо иҷозату имзои вай содир мешуд.

7.Ғайриқонунӣ бо роҳи дуруғу фиреб ба курсии президентӣ нишастан дар соли 1994 дар вақте ки ними мардуми мамалакат гуреза дар Афғонистон буду мардуми вилояти Ленинобод сад дар сад ба тарафдории Абдуллоҷонов овоз доданду мардуми вилояти Бадахшону минтақаи Қаротегину дигар ҷойҳои тоҷикнишин душмани ашадии вай буданд, зеро, ки қариб ҳар як хонаводаи тоҷик аз дасти гуруҳҳои Фронти халқӣ як ё чанд қурбонии наздику дур дошт. Ин як интихоботи ғайриқонунӣ ва махинатсиякорӣ буд.

8.Дуюмбора бо роҳи зуроварию дуруғ боз президент шуд ва барои дар оянда дар вазифа мондан Сарқонунро ба фоидаи худ тағир дод ва ин корро чанд бор такрор кард, ки ин як ҷинояти калон аст.

9.Узбакистон ва Русия маҷбураш карданд, ки созишномаи сулҳро имзо кунад ва баъд ба Созишномаи оштии миллӣ хиёнат карда, мухолифонро бо роҳи макр нобуд сохта, баъзеро бе ҳукми суду тафтиш бо роҳи ғайриқонунӣ фармони қатл дод.

10.Баъд аз мухолифон ба онҳое хиёнат кард, ки вайро ба сари ҳукумат оварданд, яъне командиру лидерҳои кулобиро, ки хуни тоҷикро рехта Раҳмоновро бо командаи турку муғултабораш ба курсӣ шинонданд, аз байн бурд, маҳбас кард ва тамоми молу мулкашонро аз худ кард.

11.Ҳамин тариқ роҳро барои худ тоза карда, қонунро ба манфиати худ дигар карда, ҳукмрониашро то мурдан қонунӣ карда, Тоҷикистонро ба як давлати диктаторӣ табдил дод.

12.Бо ташкил кардани сенарияи худсохтаи Ҳоҷӣ Ҳалим боқимондаи тоҷикони ҷасуру боҷурату зиндадилро нобуд карда, қишри асосии тоҷикони босаводу равшанфикрро бо баҳонаи назҳатӣ қатлу маҳбасу гуреза кард.

13.Баъди тоза кардани роҳаш хилофи сарқонун ақидаҳои комунистистиашро дар амал татбиқ карда, ба дини мардум ҷангу мубориза оғоз кард. Намозхониро маҳдуд карда, таълими Қуръонро барҳам дода, ҷавононро аз рафтан ба масҷиду омухтани илми динӣ манъ карда, сатри занонро гирифта, риши мардонро тарошида, садҳо масҷидро хароб карда ба клубу рақсхона табдил дод.

14.Аз рӯи одати аждоди турктабораш худро пешвои миллат эълон кард, ки дар асл на тоҷик (аслан писари Шарифлақай ва набераи Раҳмончақир аз тоифаи қарлуқ аст) ва на мусулмон аст, зеро расми пешвогиву сардории қавму қабила дар тоҷик набуд. Ҳама медонанду мебинанд, ки худаш бо аҳлу авлоду гирду атрофаш ҳато қиёфаи тоҷикӣ надоранд, ҳама дар паноҳ мегуянд, вале аз тарс ошкор намегӯянд.

15.Ҳукумати феодалии асримиёнагӣ дар Тоҷикистон сулолаи Қарлуқиёнро  (мисли сулолаи манғитиёну темуриёну қарахониён) ташкил карда, вазифаҳои давлатиро дар байни хешу наздиконаш тақсим кард, худаш шахси якум, писараш, дуюм, духтараш сеюм ва ба ҳамин тариқ чоруму панҷуму… садум. 

16.Тамоми сарвату дороии ватанро, ки моли ҳамаи мардуми ватан аст, ба аҳлу авлоди худ тақсим карда, ҳато аз андози давлатӣ озод кард.

17.Вазифаҳои давлатиро ба хешу табор дода ё ба дигарон фурухта, вазифадорон мардумро руи рост ғорат мекунанд.

18.Ҳуқуқу озодиҳои мардуми ватанро барҳам дода, ҳар касе аз камбудие гап занад ё ҳақ талаб кунад, чокарҳояш ҷазо дода, ҳабс мекунанд.

19. Мардуми Бадахшонро, ки аз ҷабру истисмори чокарони вай ба дод омада, эътироз ва талаби ҳақ карданд, ки аз рӯи қонун ҳақ доштанд, ба таври ваҳшиёна саркубу қатл қард.

20.Фурухтани замини Тоҷикистон ба Чин, мисли он ки моли падару бобоҳояш бошад, бе пурсидани мардуми ватан, ба таври пинҳонӣ.

21.Дар замони коронавирус худ аз тарси мурдан пинҳон шуда, мардум ба сахтиҳо рубуру шуда, азоби сахт кашдиданд ва бар зами ин милионҳо долару эвро ёрии башардустонаи мамлакатҳои европаро худ ва наздиконаш руирост ба ҷайби худ заданд.

22.Яке аз ҷиноятҳои бузургаш ин худро бо бесаводию камақлияш литсои тоҷик муарифӣ кардан дар байни дигар милатҳо аст, ки аз руи вай тоҷик ҳоло милати бесаводу бефаҳму бесоҳибу муҳоҷиру ҷамшуд машҳур шуд.

23.Дар мудати сӣ сол мардуми Тоҷикистон ба сабаби сиёсати бехирадонаву беақлонаи вай барои пеш бурдани зиндагӣ маҷбур ба сарсониву саргардонӣ шуданд. Дар ҳеҷ давлати дунё дар тарих аз кудак то ҷавону пиразану пирамард аз камбағалӣ ними аҳоли давлат миллионҳо нафар мисли Тоҷикистон муҳоҷиру дарбадар нашудаанд. На дар давлати худ соҳиб доранд на дар хориҷа, хоҳанд азоб медиҳанд, чи хеле хоҳанд истифода мебаранд, хоҳанд мекушанд, хулосаи ғуломони асри 21 мебошанд.

Ин  баъзе аз ҷиноятҳое буд, ки Раҳмонов ва онҳое, ки вайро дар ҳамаи ин корҳо ёрдаму ҳамкорӣ кардаанд, яъне чокарону чоплусонаш, ки бояд дар назди қонун ва милати азобкашидаи тоҷик ҷавоб диҳанд. 

                                 Нуробод

Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародари роҳи ҳақ Муҳаммадиқболи Садриддин. Худованд аз шумо розӣ ва нигаҳбон бошад. Ман аз ҷамоати Ҳакимӣ, ноҳияи Нуробод ҳастам. Барномаҳои шуморо бо аҳли оилаам тамошо мекунам.

Аз вақте Муминшо Табаров аз раисии ҷамоати Ҳакимӣ рафт ва дар ҷояш Саҳробег раиси ҷамоат шуд, зулму истибдод аз болои мо рафт, ки дар ин кор саҳми Ислоҳ калон аст.

Аммо як коргар дорад, раиси танзим- Исломов Абдураҳмон, аз деҳаи Ҳакимӣ, бисёр бузи шохдор аст. Ин бузи амнияти Нуробод аст, бузиаш айнан мисли бузии Табаров Муминшо.   

Рӯзҳои шанбе ва якшанбе дар пеши мошинаш участковий шиштагӣ қишлоқ ба қишлоқ гардиш мекунад. Дар куҷо, ки маърака, тӯй ё худоӣ бошад «медроя доляша мегира, мега танзима риоя кнен, мероя мерава».

   Моҳи январ дар деҳаи мо Дукак худоии як модар буд. Омад аз бачоҳояш доляашро гирифт рафт. Ҳаромхури беҳад бад аст. Тағоияаш аз Ҳакимӣ, аз эшонҳо буд, ки аз дунё гузашт. Ҳатто намондашон, ки худоиашонро гузаронанд. Боз дар як ҷо гуфтааст, ки «мана долияма натиян тағоимам боша намемонмшон, ки туй ё худоишона гузаронан». Ин масъули танзим айнан ранги собиқ раиси ҷамоат Табаров Муминшо аст.

  Мо ба мардуми ҷамоати Ҳакимӣ ва ба раиси ҷамоат Саҳробек муроҷиат мекунем, ки пеши роҳи ин ҳаромхури Абдураҳмонро гирад.

  Ин Абдураҳмон дар ҳар куҷо,ки менишастааст мегуфтааст, ки «ман раиси пешина Табаров Муминшо ва раиси феълӣ Саҳробек ва ҳатто раиси Нурободро да фалонм задагийм, мана кришам аз болоай, лозим шава амниятам да фалонм задагийм». Ҳар куҷо мешинад ҳамин гапҳоро мегӯяд.

Ин раиси танзим бузи пеш аст. Ҳама ҷавонҳои синни даъватро бузӣ мекунад.

Аҷибаш ин аст ки рӯрост бузӣ мекунад. Барои ҳамин на раиси ноҳия ва на амният ҳеҷ чизаш намегуянд.

Ҳамин раиси пешинаи ҷамоат Табаров Муминшо, ки аз вазифа ронданаш то ҳозира мегӯяд, ки маро дар Ислоҳ.ТВ бароварданд, аммо фалонма хурда натавонистанд. Ин Абдураҳмони раиси танзим ҳам айнан мисли Муминшо ҳавобаландӣ ва кибр мекунад.

Муминшо гуфтааст, ки маро барои он фалонамро хурда наметавонанд, ки он пораҳоро ман ҳамроҳ бо раиси ноҳия, амнияти ноҳия ва бо началник Дустов Мустафо якҷоягӣ хурдем. Барои ҳамин маро чизе гуфта наметавонанд.

  Ин Абдураҳмони танзим тамоми характеру рафторҳояш мисли ҳамон Муминшо аст. Бародар мо айни замон дар муҳоҷиратем, тамоми барномаҳои шуморо тамошо мекунем. Боз ҳам дар оянда менависем. Чунки ҳаррӯза аз ватан хабарҳо ба мо мерасад.

                                         Душанбе

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқбол! Шумо бо барномаҳои хубатон ин режими оилавиро ба шикастан наздик овардед. Барои шумо дар бораи ду масъала маълумот медиҳам.

Масъалаи аввал дар бораи як ҳодиса аст. Ин ҳодиса ба ширкати букмейкерии 555-и Дилшод Ҷуразода тааллуқ дорад.

Донишҷӯи 19 сола аз Зафаробод дар ҳуҷраи хобгоҳи донишгоҳи миллӣ рӯзи 6 декабри соли гузашта худашро ҳалқовез карда мекушад. Ҷасади вайро ҳамкурсонаш пайдо мекунанд. Ҳамон вақт роҷеъ ба фарзияи ин куштор дар шабакаҳои иҷтимоӣ гуфтанд, ки донишҷӯ бозии букмейкерӣ ё шартбанди варзиширо бохта, қарздор шудааст ва эҳтимол дар ҳолати рӯҳафтодагӣ ба ин амал даст задааст.

  Боз як қурбоние, ки дар вичдони Ҷуразода Дилшод ва Ҷуразода Даврон, аммо ин донишҷуи донишгоҳӣ миллӣ якум ҷонбохтаи системаи қимори ба роҳмондаи бародаро Ҷуразодаҳо нест. Тӯли солҳо, ки қиморхонаҳои онҳо фаъолият мекунанд, ҳазорҳо бе хонаву дар монданду даст ба худкушӣ заданд.

  Аз пули хунини ҳамин гуна ҷондодаҳо бародарон Ҷуразодаҳо зиндагӣ мекунанд, моликият ва дороиҳо доранд. Боз шарм накарда Фонди хайриявии Музаффар кушодаанду хайру садақот мекунанд. Аҷаб. Ба дараҷае беимонанд ва аз Аллоҳ наметарсанд. Медонанд, ҳаром аст қимор ва фоидаву суми он ҳам ҳаром аст. Аммо аз Аллоҳ натарсида боз аз ҳамон маблағҳои қимор хайру садақот мекунанд. Чи тавре, ки дар барномаҳоятон гуфта будед, яке аз ҳамсарони пештараи Дилшод Ҷуразода гуфта буд, ки касофатии сумҳои ҳаром сахт мезанад. Ин ша Аллоҳ, ҳатмани ҳатман Ҷуразодаҳо ҳам дар ин дунё ва ҳам дар он дунё барои ин корҳояшон сахт ҷавоб мегуянд.

 Бародар Муҳаммадиқбол акнун ба масъалаи дуввум мегузарем. Гап дар бораи Мансур Негматов меравад. Дар бораи Мансур Негматов шумо дар барномаҳоятон на як бор ду бор гуфта будед. Ин Мансур аз одамҳои наздики Исмоили Пингвин буд. Аммо аз чанд вақт аст ки худро аз Исмоил дур карда истодааст. Мансур Негматов худро бо Абдурозиқ (блогери тоҷик, ки дар Дубай, ҳамон Абдурозиқи майдача) часпонда аст. Мансур Негматов бо ҳамроҳии ба ном занаш Шабнами Собирӣ ба назди Абдурозиқ рафта, любим путем худашро ба вай часпонда истодааст.

  Абдурозиқ намедонад, ки Мансур чи гуна одам аст. Абдурозиқ намедонад, ки Мансур Негматов чи қадар Исмоили Пингвинро кидат кардааст. Ин Мансур Негматов Исмоили Пингвинро кидат кард, Абдурозиқро зинда мехурад.

 Мансур Негматов аз пушти Исмоили Пингвин худашро бо авлод часпонд.

 Дар рекламаҳои Ориёнбонк бозӣ мекунаду сумҳои нормалныйро бо ҳамроҳии баъзе аз кормандони Ориёнбонк списат мекунанд. Ғайр аз ин Мансур Негматов схемаи Алик -маликҳои зиёдро медонад ва дар чандин ҷойҳо истифода мекунад.

Бо ширкати Экоойл, ки нуқтаҳои фуруши сузишворӣ (автозаправка) дорад, як схемаи мардумфиребиро ба роҳ мондааст. Мансур Негматов дар рекламаҳои Экоойл иштирок ва мардумро ба заправкаҳои Экоойл даъват карда, тавсияи хариди сузишвории Экоойлро медиҳад. Дар ивази заправка ба ронандахо купонҳо медиҳанд, ки дар бозӣ онҳо метавонанд соҳиби туҳфаҳои ҷолиб масалан электромобил шаванд. Дар асл бошад, Мансур одамҳои худашро ғолиб мекунад. Мансур Негматов аз Исмоили Пингвин  350000 доллар фақат изофанависӣ карда гирифтааст.

  Мансур Негматов гуфтаст, ки агар «мара ягон чи кнан, ма да дасти Шабнам, яъне занаш бисёр шуримуриҳои Исмоили Пингвина дорм, Шабнам медона кида тияшон, ки мардум фаҳманд».

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет»№336 появились сначала на ISLOH.net.

                          Душанбе

Ассалому алайкум бародар  арҷманд Муҳаммадиқболи Садриддин! Баъд аз ҳодисаи ахир дар Маскав дар ҳақиқат вазъияти муҳоҷирони корӣ дар Русия бисёр ҳам бад шуда истодааст. Ман чи гуфтаниям? Ман гуфтаниям, ки ҳануз омилони ҳодисаи шоми 22 март дар толори мусиқии “Crocus City Hall» дар наздикии шаҳри Маскав дастгир нашуда буданд, ки мақомоти Русия се нафар тоҷикро ба ҳайси содиркунандаҳои ин ҷиноят эълон карданд. Аммо маълум шуд, ки ин се нафар ҳатто дар маҳалли ҳодиса ҳузур надоштаанд. Яке аз онҳо дар Самара қарор  дошта ва дуи дигар ҳануз 26 ноябри соли гузашта ба Тоҷикистон омада будаанд.

Ҳоло нафари нуҳуме, ки гуё дар ин ҳодиса даст доштааст, низ шахсе будааст, ки ба ҳангоми вуқуи он бо пулис баҳсу даъво карда ва барои ин амалаш дастгир ва бо айби авбошӣ барои 15 шабонарӯз маҳкум шудааст. Ҳамин тавр аксарияти коршиносони ҳирфаӣ ва мутахассис бар инки инҷо як амали террористӣ ба амал омадааст ва омилони он тоҷикҳо ҳастанд бовар накарданд ва бархурду баррасиҳо аз он мегуяд, ки ин як сенарияи таҳия ва ба иҷрогузоштаи худи мақомоти Русия аст.

  Аммо паёмади сангину ваҳшатноки онро ҳамоно муҳоҷирони тоҷик, ки барои пайдои ризқу рузӣ Русияро интихоб кардаанд, дар ҷисму ҷони худ эҳсос карда истодаанд. Ба назар мерасад ин ҳодисаи хунин алайҳи тоҷикҳо нигаронида шудааст ва ҳоло дар Русия тоҷик ба бадтарин вазиъияту ҳолат гирифтор шудааст.

Мақомоти вилояти Свердловск расман аз тоҷикҳо хостанд, ки шабона берун набароянд. Тоҷикҳои таксист дигар наметавонанд кор кунанд, чун ба мошини онҳо савор намешаванд. Ҳатто донишҷуёни тоҷики шаҳрҳои Русияро дар фурудгоҳҳо намемонанд, ки вориди ин кишвар бишаванд ва садҳо муҳоҷирро аз фурудгоҳҳо ба ватан депорт карданд. Хабарҳо дар бораи мавриди лату куб қарор гирифтан ва ҳатто кушта шудани тоҷикҳо баъди ин ҳодиса зиёд нашр шуданд.

 Худи ҳамин факт, ки хадамоти ҳифзи ҳуқуқи Русия тоҷикҳои гуё дар ин ҳодиса дастдоштаро бо шадидтарин, фаҷеътарин шева заданду гушашро буриданду ҳатто якеашро задазада куштанд  ва ин ҳамаро намоишкорона ва ошкоро забту навор кардаву пахш намуданд, касро на танҳо мутааҷҷиб, балки ба шакку шубҳа мебарад.

  Чаро ин ҳамаро ошкоро намоиш доданд? Оё дар ҳақиқат ин амали террористӣ кори дасти ДОИШ аст ва ё СРУ ва ё КГБ (ФСБ)? Аммо чаро тоҷикҳо абзор ва асбоби иҷрои ин саҳна шуданд? Дар ҳоле, ки тоҷикҳо беҳуқуқтарин ва беҳимоятарин қувваи кории хориҷӣ ва он ҳам бениҳоят арзонтарин дар Русия аст. Сангинтарин ва пасттарин корҳоро онҳо иҷро мекунанд.

Магар муҳоҷирони тоҷик барои Русия чи кори бад кардаанд?  Магар ҳукумати Русия бо муҳоҷирҳои тоҷик проблема дорад? Албатта, ки надорад.

Пас бо кӣ? Бо Раҳмонов? Зоҳиран бо Раҳмонов ҳам русҳо ва Путин кадом проблемае надоранд. Раҳмонов арусаки дастнишондаи худи русҳо аст ва то ба ҳол дар доираи манофеи онҳо бозӣ карда ва мекунад.               

Вале як нафари дохили Дастгоҳи иҷроияи президент, нафари наздик ба Асадулло Қимматович Раҳмонов(Сумбулоғо) гуфт, ки баъди суҳбати телефонии байни Путин ва Раҳмонов ба дунболи ин ҳодиса Раҳмонов шабуруз арақ мезанад ва ҳамеша пиён аст.

 Путин дар ин суҳбати телефонӣ Раҳмоновро гапҳои сахт зада, таҳқир карда ва таҳти фишор қарор додааст.

 Ин нафар гуфт, ки ҳам гушбуриву ҳам куштору ҳам ин ҳамаро ошкоро намоиш додан аслан ба Эмомалӣ Раҳмонов нигаронида шудааст. Путин бо мардуми одӣ чи кор дорад. Ин ҳама таҳқирҳои оммавии тоҷикҳо на фақат нишонаи қадру эътибори Раҳмонов дар назди Путин, балки аломати нафрату хашму ғазаби Путин болои Раҳмонов аст. Раҳмонов ба вузуҳ дарк кард, ки ин бозӣ ҳадафмандона аст ва ин моҷаро ва тавтиаи сиёсӣ тибқи нақша сурат мегирад ва ҳадафи асосиаш ҳам Раҳмонов аст. Оё дар воқеъ ба Раҳмонов дахл дорад? Раҳмонов чи кор кардааст, ки Путин чап гирифтааст? Ва барои вай шуда як халқи томро дар чашми ҷаҳониён ва бахусус мардуми Русия сипсиёҳ кард?

    Вазъияти руҳиву равониаш сахт безеб шудааст. Ҳолаш гирифта аст. Путин ултиматум мондааст. Ултиматуми сахт мондааст.

«Именно худат дар мобилизатсияи мо шарик мешавӣ. Солдату силоҳу ғизои онҳоро таъмин мекунӣ».

  Путин гуфтааст, ки «ранги Тотористон мешавӣ. Бояд баромад карда эълон кунӣ, ки моро дар ҳайати Русия бигир, мисли Луганску Донеск. Мо ба Русия даромадан мехоҳем».

Путин ошкоро ултиматум мондаву угрожат кардааст, ки «ман ҳамин хел мекунам, ки ягон тоҷикро дар руи дунё дигар қабул намекунанд, дар куҷое, ки тоҷикро мебинанд шарахатса мекунанд»- гуфтааст,Путин.

 Путин гуфтааст, ки ин манам, ки ту ва ҳукумати ту руи по истодааст. Ва аз он суҳбатҳояш, ки тарафи Путин гуфта буд «ту моро уважат намекунӣ» ва ҳамчунн аз ҳодисаи «самолету летчикҳо ёдовар шуда сахт таҳдид кардааст».

 Ин нафари наздики Сумбулоғо гуфт, ки дар даруни кабинет калааш дам арақ зада истодааст. Дар даруни оила ҳама корҳо ҷиғелу безеб. Мисли онки Путин конкретно ултиматум мондааст:.

«Ман туро то ин вақт нигоҳ мекардам, набошаад барвақт чапаат мекарданд. Ман туро нигоҳ мекардам, даркор шавад дар 2 секунд гумат мекунам. Револютсияро худам ташкил мекунамат. Ман дар инҷо мотами миллӣ эълон мекунам, ту дар онҷо бо зану бачаат Навруз ҷашн мегирӣ, маст мешавию консерт баргузор мекуни. Ман дар ту уваженийро нишон медиҳам.

  Ҳодисаи самолету летчикҳоро гушрасаш кардааст.

Он вақт Путин президент набуд.  Парида омад. Дар фурудгоҳи Душанбе истоду берун нарафт.Раҳмоновро фарёд кард. Ду соат ҳақоратшапаш кард. Раҳмонов аз даруни самолети Путин дастури раҳоии лётчикҳоро содир кард».

 Аммо ин дафъа каллағафсро Путин сахт гирифтааст. Гуфтааст ман  агар дастгириат накунам як руз намеистӣ: « Ба умеди Рустам нашав. Рустам пустама намемонӣ»  гуфтааст. Ин дафъа конкретно гуфтааст.  

 Иллати хашму ғазаби Путин дар нисбати Раҳмонов чи бошад, маълум нест.

Ин ба сафарҳои ахири Раҳмонов ба Қатар ва муомилаҳое миёни вай бо роҳбарияти ин кишвар ва Толибону Ансоруллоҳ бошад, ки русҳоро дар беруни ин раванд қарор додааст ва ё марбут ба корхонаи банду басти паҳподи Абобили сохти Эрон дар Тоҷикистон   бошад, ё инки то иллати ин хашму ғазаби Птуин то  ҳол ба ЕврАзес шомил нашудани Тоҷикистон бошад, маълум нест. Эрон коргоҳи банду басти Абобилро дар Тоҷикистон дар асл барои русҳо сохта буд. Ин паҳподҳоро тавассути Тоҷикистон бояд бибаранд.

 Ба назар мерасад, ки Раҳмонов дар суҳбатҳои пешинааш бо Путин ваъдаи кумаки сарбоз-ҷони зинда кардааст. Аммо ин ваъдаашро иҷро намекунад ва ҳоло аз пушти Раҳмонов шуда акнун халқ дар азоб аст.

Раҳмонов ҳамеша тоҷикро дар назди Русия сарафканда ва қарздор нигоҳ медорад. Чунки уро русҳо руи кор овардаанд.

 Дар ҳар сурат ин нафари  наздик ба Сумбулоғо гуфт, ки «Чи гапе ҳаст, ки сахт нороҳат ва арақ бисёр хурда истодааст. Ба бачааш ҳам гуфтаст, ки дигар орзу накун»

                           Истаравшан

Ассаламу алейкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳу! Бародар Муҳаммадиқболи Садриддин. Ман яке аз сокинони шаҳри Истаравшан мебошам. Сабаб навиштани  нома ба шумо ин танҳо ҳақро гуфтан аст. Ман хоини Ватан нестам, баракс тарафдори осудагии Ватану кишварам ҳастам.

    Яке аз наворҳои шумо суханронии муаллимаи гимназияи №1 Майсара Ҳасановаро дидам ва хеле асабҳоям хароб ва хашмгин шудам. Ба хулосае омадам, ки ба шумо нома нависам. Ва хостам тариқи ин нома ба муаллима Майсара Ҳасанова ҷавоб диҳам. Муаллима Майсара Ҳасанова шумо ҳамчун як зан, як модар, як тарбиятгар занҳоро бесавод номида истодаед, барои чи ба муҳоҷирати меҳнатӣ  мераванд гуфта истодаед? Магар барои занҳо ҳавас аст? Муҳоҷирати меҳнатӣ рафтан? Аз Ватану Модар дур, аз наздикон дур будан? Аз маҷбурӣ мераванд, ба хотири ҳамон фарзандҳояшонро хонондан, ба хотири ба шумо барин муаллимаҳо музди маош додан. Шумо дар бораи кадом ободии шаҳр гап зада истодаед? Магар ҳамон Пешвои таърифкардаи шумо обод карда истодааст? Ҳамон ободии шумо гуфта гузаштаро худи мардуми тоҷик обод карда истодааст. Ҳамон шахсоне, ки шумо бесавод номида истодаед,  берун аз Ватан кор карда маблағ мефиристанд. Ҳама мисли шумо муаллимаи бе виҷдон, бе номус ва порагир мебуд, мисли шумо зиндагӣ мекард, муҳоҷир намешуд, тарафдории Пешво мекард. Таҳсил сар нашуда либосҳои бесифатро барои ҳар як хонанда маҷбуран мефурушед. Ҳастанд хонандаҳое, ки аз як оила 4-нафаранд маҷбур мекунед, то ин ки либоси мактабӣ харанд. Таҳсил сар нашуда маҷбур мекунед, то ин ки китоб харанд. Барои китоб, барои журнали синф, барои ҷилди журнали синф ва ҳоказо маблағ ҷамъ мекунед, барои газета маблағ ҷамъ мекунед. Аммо намепурсед, ки барои хонандагони ибтидоӣ газета чи лозим? Ҳоло номи худашро пурра навишта наметавонад маҷбуран газета мехаронед. Боз онҳо газетаро бо навбат бояд хонаашон баранд. То ба дасти дигарҳо газета мерасад, порапора мешавад. Барои шикасту рехти мактаб маблағ ҷамъ мекунед, канӣ ободии Пешвои шумо? Мактабро Пешво таъмир карда истодааст? Ё ин ки худи хонандагон? Боз ғайр аз пули таъмири мактаб хонандагоне, ки аз оилаҳои мансабдоранд бисёртар маблағ мегиред, маблағҳое, ки шумо ҷамъ мекунед, чанд мактаб таъмир мешавад. Вақте мактабро тафтиш мекунанд, барои тафтиш меоянд директори мактаб обед мекунонад, меҳмон мекунад ҳамон комиссияҳоро. Аз муаллимаҳо пул ҷамъ мекунад. Шумо муаллимаҳо аз хонандагони мактаб ҷамъ мекунед. Барои телевизор маблағ ҷамъ мекунанд баъзе муаллимаҳо. Барои хонандагони мактаб чи лозим телевизор? Дар хона телевизор доранд. Онҳо барои дарсхонӣ мераванд, на телевизор дидан. Муаллимаҳое, ки ҳастанд худашон саводи кофӣ надоранд. Таълим ба дарачаи нол. Маоши шуморо Пешво медиҳад? Пас, чаро аз хонандагон ҳар моҳ маблағ талаб мекунед? Аз қафои шумо барин порахур, бе номусҳо мардуми тоҷик муҳоҷир шуданд, ғулом шуданд. Ман ҳамчун як зан ва як сокини шаҳри Истаравшан аз ҳамон Пешвои шумон безорам. Мардум ҳама дар азобанду аз зулму ситами ин авлод хомушанд. Шумо ҳамон афсонаи бузаки ҷингалапое, ки нақл кардед. Рафта ба хонандагони мактабатон нақл кунед. Мардуми бо нангу номуси Истаравшан ё дар зиндонанду ё дар таги хок, ё берун аз Ватан. Дигар мардуми Истаравшан бенангу номус шудаанд, ё ин ки аз тарсу зулму ситам хомушанд. Тақрибан як ҳафта пеш барои тафтиш аз Душанбе комиссия омадааст дар мактабҳо. Ба хотири китоби дарсӣ надоштани хонандагон 500 сомонӣ ҷарима. Ин ҳақиқат аст. Дар МТМУ 1 ба номи Горкий рух додааст. Директори мактаб Ноил ном дорад. Чаро муаллимонро неву хонандагони мактабро ҷарима карданд? Пас китоби дарсӣ надорад муаллима чи тавр дарс мегузарад? Тафтиш намекунад? Руз аз руз хонандагони мактаб беномус ва зинокор шуданд, шумо муаллимаҳо пеши ин роҳи бадро гиред хуб мешуд.

                                          Муминобод

 Ба номи Аллоҳи бахшояндаву бениҳоят меҳрубон. Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародари муборизи роҳи ҳақ. Ман қариб тули 3 сол мешавад, ки барномаҳои шуморо пайгирӣ мекунам ва дар тӯли ин муддат танҳо як нома аз ноҳияи дурдасти Тоҷикистон Муминобод тамошо кардам. Муддати ин солҳо, ки дар Русия қарор доштам, фикр мекардам, ки зулму ситам ба он ҷо нарасидааст. Вале мутаассифона хато кардам. Ман барномаҳои шуморо пайгирӣ мекунам ва  ҳар як  барномаи шуморо лайк ва поделится мекунам. Ва бо бародар Салмон Холиқов ҳам як бор ҳамсӯҳбат шудаам. Аммо мутаассифона бо Шумо муяссар нагаштааст. Ман ин рӯзро бесаброна интизор ҳастам, то якбор бо шумо суҳбат кунам. Инро ба он хотир мегӯям,ки мардум аз гузоштани лайк ва поделится кардани барномаҳо натарсанд. Ман вақте ба Тоҷикистон рафтам аз фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд фуруд омадам ва ягон гапу чап набуд. Танҳо телефонамро бо худ набурдам, тамом!
   Мегузарем ба маълумотҳои Вилояти Хатлон, ноҳияи Муминобод ҷамоати деҳоти Шаҳрак деҳаи Буйдоқобод. Ин деҳа дар байни чаҳор кӯҳ ҷойгир буда аз Чилдухтароне, ки ба ҳама маълум аст як кӯҳ ҷудо мекунад. Дар болои ҳамин кӯҳ дар охири соли 2018 ва аввали соли 2019 бо фармони Ге(й)нерал Прокурори ҷумҳурӣ Юсуф Раҳмон, ки инҷо ҷои падариаш будааст, нақшаи обод кардани инҷоро дод. Иҷрои ин фармонро ба ӯҳдаи ҷиянаш Салимов Дилшод гузошта аз ӯ мехоҳад сараввал роҳҳои автомобилгардро таъмир намуда баъдан ба сохтмони бино ва бисеткаҳо ва умуман ҳар он чи ки дар нақшаашон доштанд, бипардозанд. Дар инҷо аввал мардуми деҳотро ба кор гирифтанд, онҳоро кор фармуда баъдан нисфи пули онҳоро дод ва нисфи дигари пулҳоро баъдан медиҳам гуфта ҳамин хел мардумро фиреб карда мегашт. Дилшод соли 1984 дар ҳамин деҳа ба дунё омадааст ва даврони мактабхониашро ҳам дар ҳамин деҳа гузаронида аст. Ба гуфти шахсоне, ки ӯро мешинохтанд ӯ бисёр босавод буд ва дар даврони мактабхониаш бисёр фаъол буд. Падараш Азиз ном дорад ва 3 бародари дигар дорад. Иброҳим, Исмоил ва Навруз. Падари Дилшод Салимов Азиз дар шаҳри Бохтар болотар аз маркази шаҳр дар назди дарё зиндагӣ мекунад. Ӯ бо падараш ва авлоди падараш муносибати хуб намекунад. Барои он ки падараш зани дуюм дорад ва бо модари Дилшод он қадар ҳам рафту о намекунад. Барои ҳамин модараш ба ӯ мегӯяд, ки ба хешовандони падараш кӯмак накунад. Яке аз шахсиятҳои ки дар ҳамин кӯҳ кор кардааст ба ман чунин гуфт, ки Дилшод дар як ҳафта як бор бо мошинҳои гуногун ба инҷо меомад ва аз рафти кор дидан мекард. Ҳама вақт дар бараш 2 одам буд. Номи яке аз онҳо Сӯҳроб буд, ки қади миёна ва шикам дошт. Ҳоло онҳо бо ҳам кор намекунанд. Барои он ки Дилшод ӯро низ фиреб кардааст. Дилшод дар Бохтар хонаи заминӣ ва дар ҳамон ҳавлӣ каме болотар боз як хонаи дуошёна дорад. Боз дар шаҳр ҳам дар якчанд ҷо дар хонаҳои 4 ошёна ва ё баланд ошиёна хонаҳо дорад ва ба иҷора медиҳад. Боз нонвохйона ҳам дорад. Ин ҷавон гуфт, ки ба фикрам акааш Иброҳим ба нонвойхона машғул аст. Боз дар Душанбе ҳам 3 хона дорад, ки ҳар кадомаш валлоҳ аз 1млн кам нест. Якеи онҳо дар маҳаллаи 104 рӯ бар руи бинои Миллано Мода. Ин бино ба фикрам 16 ошёна ҳаст гуфт ин ҷавон. Хона дар 5ум ошёна ҳаст. 2 хонааш дар назди бозори Меҳргон аст. Афсус ки номи кучаҳоро намедонам ва ягон бор он тараф нарафтаам гуфт он ҷавон.

   Хулоса Дилшод мардуми ин деҳаро фиреб мекунад. Ҳатто талабагони мактабро суботники гуфта ба онҷо бурда кор мефармуданд. Чарогоҳҳои мардуми деҳотро гирифанд. Як нафар буд дар бари ҳамин кӯҳ як ферма дошт ва ӯ як нафари беозор ва бо меҳнати ҳалол нон ба даст меовард. Номаш Меҳрубон. Мардуми деҳаи Буйдоқобод ва деҳаҳои ҳамсоя ӯро бо номи Меҳрубони зард мешиносанд. Замин ва чарогоҳҳои ӯро ҳам бо фармони Юсфу Раҳмон гирифтанд ва ферма сохтанд. Аммо оҳи дили ин писар яъне Меҳрубони зард гирифт. Дар шабҳои баҳорӣ тарма фаромада фермаро зер кард ва тамоми чорвоҳо ҳалок шуданд. Ба гуфтаи ин шахс дар даруни ин ферма як намуди говҳое буданд, ки фарбеҳу калон ва бисёр сер шир. Хулоса Дилшод тахминан 3 сол дар инҷо кор кард. Аммо аз дасташ чизе наомад. Ҳамаи пулҳое, ки барои ободонии инҷо ҷудо шуда буд аз ҷониби Юсуф Раҳмон ӯ ба манфиати худаш истифода бурд.
Ҳатто тағои худашро ҳам фиреб карда мегашт. Билохира Юсуф Раҳмон Дилшодро аз онҷо дафъ кард ва дар муддати як сол ё зиёдтар инҷоро «обод кард». Дар болои кӯҳ кабкҳо, товус ва якчанд хел ҳайвоноти кӯҳи ва парандаҳо нигоҳубин мешаванд. Баъди дафъ кардани Дилшод Юсуф Раҳмон амаки Дилшод Салимов Сафаро ҳамчун бригадир ба кор гирифт. Тамоми ӯҳдадорӣ ва нигоҳубин ба дӯши ӯ аст. Сафар як марди тахминан 65 ё 67 сола буда бисёр крисса аст. Як буз ва як золим аст. Вақте чорвои мардуми деҳот ба ин заминҳо медарояд, ӯ дар ҳол ба боло хабар медиҳад ва аз он ҷо омада мебардоранд ва сари ҳар чорво зиёда аз 2ҳазор то 5ҳазор ва аз ин ҳам зиёд талаб мекунанд. Валлоҳ дурӯғ нест. Тамоми мардуми деҳоти Буйдоқобод ва деҳаҳои ҳамсоя аз ин огоҳанд. Аз деҳаҳои ҳамсоя Хуҷашаҳриёр, Синҷӣ ва Навобод. Ман ба ин шахс суол додам, ки метавонӣ аз ҷабр дидаҳо ягон  мисол биёри. Ӯ гуфт. Бале
1.Муродов Асад муаллим ва истиқоматкунандаи деҳаи Буйдоқобод аст. Муаллими фанҳои география, экология ва химия. Вақте ки говҳои ӯро бурданд ӯ ба сари ҳар говаш пули калон дод. На камтар аз 2500 сомонӣ. Аммо он муаллимро тарсониданд, барои ҳамин ӯ чиқадар пул доданашро нагуфт. Ва ӯ бисёр кашокаш кард. Қариб буд, ки суд мешуд. Валлоҳ агар бовар намекунед аз тамоми мардуми деҳот пурсед.
2. Ҷӯрахон хонааш дар поёни мактаби деҳа ҷойгир буда касбаш деҳқонӣ ва асалпарварӣ аст. Як марди беозор, ба касе зарараш намерасад ва нарасидааст то имрӯз. Ӯро ҳам ҷарима карданд. Бори аввал 5ҳазор дод ва бори дуюм 2 фляг асал дода говҳояшро гирифт.
Ба монанди инҳо бисёр аст. Ин деҳа қариб ду қисмат аст боло ва поён. Оби деҳаи боло аз ҳамин кӯҳ меомад. Обро ҳам гирифтанд. Мардуми деҳоти боло бе об мондаанд ва ҳатто зироат карда наметавонанд аз беобӣ. Ин мардуми бечора аз ҳамин ҳисоб 30% зиндагиашонро пеш мебурданд. Як хитоби мардуми деҳот ба ин Сафари кали буз.
Ту худат кӣ будӣ? Нони хурдан надоштӣ. Оё аз ҳамин деҳа набудӣ, оё мо ҳамсоя набудем, мо ба ту чи душманӣ кардем? Валлоҳ ин Юсуф Раҳмон доимо сари қудрат нест, рузе меравад ва ин шо Аллоҳ он рӯз дер нест. Аммо мо ва ту мемонем. Чаро ду бародари ту бо меҳнати ҳалол кор мекунанду нони ҳалол мехӯранд ва рӯзи онҳо ҳам гузашта истодааст, магар аз ту намегузарад?
Баъдан ман дар бораи ин Сафар пурсидам, хостам донам ки ӯ кист. Ва ӯ гуфт.
Салимов Сафар дар ҳамин деҳа ба дунё омадааст ва се бародар дорад: Азиз падари Дилшоди золим, Шариф, ки ӯ дар дохили ноҳияи Муминобод зиндагӣ мекунад ва Назар, ки ӯ сокини ҳамин деҳа аст. Шариф ва Назар нисбати ин ду бародаронашон зиндагии пастар доранд, аммо инсонҳои беозор ва ҳатто фоидаи ин бародари дар деҳа будааш ба мардум мерасад. Асосан дар инҷо аввал бародари хурдии Сафар Назарро бригадир монда будаанд ва худаш акааш Сафарро барои кумак ба ӯ даъват кард. Вақте ки Сафар дид, инҷо чунин ҷои лойдор аст ҳатто бародари худашро тӯҳмат ба дуздӣ карда ба Юсуф Раҳмон  мегуфтааст ва ӯро сиёҳ карда хулоса ӯро ронд. Ва Сафар худаш дар инҷо монд. Баъдан пурсидам мактаб доред? Ӯ гуфт бале, аммо аҳволи ин мактабро мебинӣ шарми инсон меояд. Аз ҷои он ки дар болои як кӯҳ дача ва дискотекаҳо сохтан намешуд, ки мактаб ва медпункт (дорухона ё беморхонаи хурд) созед. Бовар кунед роҳҳои мумфарш ва дискотека да болои кӯҳ. Оё ин ба мардум чи фоида меорад. Тахминан як сол бештар вақти кушодашавии инҷо ҳатто ин харкала «Пешвои миллат» омада буд. Мардуми деҳотро роҳ надоданд. Танҳо худи ба худи буд. Бовар кунед миллионҳо сомонӣ дар инҷо сарф шудааст. Мактаби ҳалол надорад, ҳатто фермаҳои болои кӯҳ аз ин мактаб зеботаранд. Ман шахсан худам аз ин мактаб дидан кардам ва ба навор гирифтам ва ба шумо мефиристам.

 Ба шумо аз ҳар ноҳияе, ки нома мефиристанд дар ҳамааш раисони маҳалла ва муллохои шикампарвар вуҷуд дорад. Алҳамдуллилоҳ, ки да ин деҳа ин хел нест. Раиси қишлоқ Нуров Барот ва ҳам директори муассиса аст. Бисёр одами хуб, раҳмдил ва аз Аллоҳ метарсидагӣ аст. Ва имоми масҷид бошад номаш шарт нест одами хуб аст. Асосан масҷиди деҳа панҷвақта буда имоми доимӣ надорад. Инаш набошад дигараш баромада мехонад. Се масъаларо мехоҳам алоҳида қайд намоям:

1.Вазъи Динӣ:
Дар деҳа дин озод нест. Як ҷавон нақл кард, ки вақте ман талабаи мактаб будам инҷо як одам буд, номаш Сафар, риши дароз дошт. Дар маркази деҳа осиёб дошт. Тахминан солҳои 2009 ё 2010 риши ӯро тарошиданд. Масҷид ба ҷавонони то синни 18 ва муаллимони мактаб мумкин нест. Омӯхтани арабӣ ва таълими динӣ умуман мумкин нест. Аммо чорабиниҳои миллӣ ки пешворо хуш меояд мумкин ва ҳатто ҷоиз аст.
2.Вазъи Маориф:
Мактаби деҳа рақами 16 аст. Бисёр мактаби кӯҳна аст. Ҳатто падарм дар ин мактаб таҳсил карда аст. Аз ӯ пурсидам падарат чанд сола аст. Ӯ гуфт 67 сола. Худатон тахмин кунед, ки мактаб чи қадар кӯҳна аст. Ин ҷавон гуфт вақте солҳои 2015 ва 2016 буд гап гап пайдо шуд, ки бояд мактаби нав сохта шавад. Аммо бо гузашти 8-9 сол мактаб нашуд. Медонед чаро?
Пуле, ки барои ободонии мактаб ҷудо шуда буд дар кӯҳ барои кайфияти Юсуф Раҳмон ва қудоаш Пешоби миллат сарф намуданд.
Боз суол додам, ки муаллимонашон чигунаанд, оё савод доранд. Ӯ дар ҷавоб гуфт, ки бале. Ҳамон муаллимоне,ки солманд ва кадри пешина мебошанд, босаводанд. Аммо вақте, ки баҳо барои чаҳор як мешавад директори муассиса Шарифов Сайамон талабагони мактабро ба хонааш бурда дар корҳои деҳқонӣ аз ҷумла нарм кардани бехи дарахтон, дарав ва ба монанди инҳо кор мефармояд. Ва баъдан баҳояшонро мегузорад. Ин ҷавон гуфт, ки намехостам номи ӯро гирам аммо ман ҳис карда истодаам ки заволи ин ҳукумати золим қариб аст  ва дар ҳукумати нав ин гуна корҳо бояд набошанд ва ба касе барои ингуна рафтор, кирдор ва корупсия раҳм карда нашавад.
3.Қувваи барқ:
Ин ҷавон, ки 28 сол дошт гуфт, аз соле, ки худамро мешиносам дар деҳа свет нест. Солҳои пешин хубтар буд, ки шабҳои зимистон аз соатҳои 17:00 ва 18:00 то соати 22:00 ва субҳ аз соати 5 то 8 и саҳар қувваи барқро медоданд. Яъне 7 то 8 соат. Ҳозир дар 24 соат танҳо 3 ё 4 соат медиҳанд.

 Дар соли 2023 аз сабаби он ки дар поёни деҳа дарёи Ёхсу мегузарад ва дар онҷо заводҳо барои коркарди тилло кор мекунанд, то моҳи январи соли 2024 қувваи барқ 24 соат буд. Аммо вақте дар пойтахт лимит карданд дар инҷо ҳам сар шуд.  

Хулоса, бародар Муҳаммадиқболи Садриддин зулми Юсуф Раҳмон бисёр зиёд аст. Мардум ҷои чарогоҳ надоранд. Об нест. Обро гирифт. Мардумро зулм карда истодаанд. Валлоҳ чизе навистам ҳамааш ҳақиқат аст.  
 Ман,феълан дар Русия ҳастам. Чи хеле ки шумо мубориза бурда истодаед, ман ҳам мубориза бурда истодаам. Аммо пинҳонӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ. Чандин ҷавонҳоро бедор кардам. Онҳо ҳам инқилоб ро интизоранд. Доимо ба онҳо мегӯям, ки агар мурам ҳам бе ормон мемурам. Зеро каме ҳам бошад як чанд нафарро аз парастиши як муҷассама манъ ва тоғут будани уро фаҳмонидам. Ман хондагӣ ҳастам. Аммо диплом нагирифтам. Чунки бисёр ноҳақӣ карданд. Дар ин бора як номаи алоҳида карда мефиристам. Бо бародар Салмон Холиқов ду бор ҳамсӯҳбат шудаам ва бесаброна бо Шумо дар барномаи “Минбари муҳоҷир” ҳамсӯҳбат шуданро интизорем. Бачаҳо бисёр мехоҳанд бо Шумо ҳамсӯҳбат шаванд. Боварӣ дорам, ки агар он касоне, ки тарафдорӣ аз шумо мекунанд, як- ду бор бо Шумо ҳамсӯҳбат шаванд, тарс аз онҳо дур мешавад.
                                     Турсунзода

 Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Аллоҳ шуморо дар паноҳаш ҳифз кунад. Нома аз деҳаи Зарнисори ҷамоати Қаратоғи Турсунзода. Мехоҳам дар бораи як шахсе, ки пур аз ҷиноят аст маълумот диҳам. Ин одам Одил Буриев аст. Дар деҳаи Зарнисор таваллуд шудааст. Падараш Маҳмуд ном дорад, ки аз дунё гузаштааст. Як бародар дошт, ки дар ҷавониаш ба ҷавори ҳақ пайваст. Модараш дар бозор савдо мекард: қанд ва мевафурушӣ мекард. Одил дар донишгоҳи Душанбе мехонд. Маълумоти олӣ дорад. Баъди хатми донишгоҳ дар қисми ҳарбии Қамбар ба кор пардохт. Ду ё се моҳ кор кард. Сипас ба бозори Регар омад ва бо модараш ба савдо машғул шуд. Баъд дар идораи ҷамоати Қаратоғ ба кор омаду чанд вақт пас масъули танзим шуд. Ягон касро руи хотир намекард. Қаратоғ калонтарин ҷамоат дар ноҳияи Турсунзода аст ва ҳудуди 20 деҳа дорад:

Ҳаким, Лавичае, Шурхок, Налбек, Гулбута, Норобот, Қаратоғ, Арши Муминобод, Батош, Олтинҷилав, Шунук, Жданов,  Куйбишев, Комунна. Комунна 2, Зарнисор, Қамбар, Аҳорун, Кадучи, Ракасов, Андре, Чинор ва ғайра.

Дар ҳамин хел ҷойи калон Одил Буриев кор мекард дар танзим. Аз соли 2011 то 2015 кор кард. Баъд дар ҷойи вай касе омад. Як ё ду моҳ кор карда буд, ки боз аз нав Одил Буриев омад дар ҷойи вай. Мегуянд, амак ё тағояш уро худ кришават мекардааст. Чандин гектар заминҳои корам дорад.

 Чандин хонаву квартираҳо дорад. Инсонҳои камбағалро барои маъракаву маросимҳояшон хеле зиёд туҳмату ғорат карда аст. Барои як иҷозатномаи туй ранги саг тала мекард. Бечора туйдор мисли дарахт меларзд дар пеши Одил, худашро бечораву гунаҳгор ҳис мекард одами туйдор. Ман чандин бор шоҳиди ин ҳолатҳо будам.
Ин Одил Буриев ғайр аз кори танзим бо наркобарон бо номи Ана кор мекард. Бо Ана чунон наздик буд,  ки мардум мегуфт Одил бухгалтери Ана аст. Касе пеши Ана медаромад, Одил гапзанӣ намемонд, дар мобайни гап медаромад. Одил Буриев ҳаҷи умра ҳам кардааст,  бо пули пораву наркотик.Вай ҳамаро бо нашаву бангу чарсу героину чакида таъмин мекард. Борҳои вай дар деҳаи Зарнисор дар чойхонаи Амак хушӣ, дар назди қабристони кудакон, дар назди дукони гуштфурушии Зубайди қассоб аст. Борҳои Одилро бачаҳои Амаки хушича мефурушанд. Ин амаки хушича чор бача дорад. Се бачааш чандборӣ шишта баромаданд. Бо ҳаргуна ҷурм: дуздӣ, ғорат ва маводи мухаддир. Ду ва се борӣ шиштанд. Охирон бор фарзанди хурдияш як сол шуд, баромад. Бо ҷурми покушени шишта буд, аммо амнистия шуд. Номаш Ҷамшед. Бачаи калонии Амаки хушича Хушназар ном дорад. Аз ягон чи ру намегардонад. Наркотик мезанад. Як ду рафиқаш гуфт, ки ҳозир укол мезадааст. Чакидаро бо оби ҷушомада омехта карда мехурдааст, сахт кайф мекардааст. Борҳои Одил Буриевро мефурухт. Бисёртар наша мефурухт дар қутии гугирд.

Бачаи дигариаш Суҳроб, сеюминаш. Ин доғи судӣ надорад. Шиштагӣ не. Борҳои Одилро ҳамин Суҳроб қабул мекарду мефурухт. Ин хонаи чанд камбағалро сухту қарздор кард. Беҳад муғамбир аст. Суҳроб айни ҳол дар Русия аст. Хушназар нашаро аз Шаҳринав, аз ҷамоати Ленинград ё ҷамоати совхоз меорад. Як худаш меравад. Бо телефон алоқа карда пулро зери дарахт ё ки зери санг мемонад ва боз бо ҳамин тариқа нашаву чарсу бангро мегирад.
Хушназар занҳои шавҳардорро бероҳа мекард. Шавҳаронашон дар муҳоҷират, келинчакҳои тоқаро шаб рафта ба роҳи маҷбурӣ таҷовуз мекунад. Даже ҳамсояҳояшро чунин мекунад. Боз ба дустонаш нақл мекардааст, ки аксари ин занҳоро ман мешиносам. Чандеяшро пурсидам чунин будааст. Агар ман ошкор кунам ин Хушназарро шавҳарони он занҳо медонед чикораш мекунанд. Як хели ин занҳо занҳои инсонҳои баобру ҳастанд. Чандин бачаҳоро нашакаш кардаас. Чакидаро дар қутии вазелин мефурушад. Вақте Аннаро як қапиданд ин Одил гурехта Русия омад. Аммо кришаҳояш корро ҳал карданд, албатта, бо пули хеле калон. Даже замину хонаҳояшро фурухт. Ҳозир дар хонаи падарияш зиндагӣ мекунад. Боз дар идораи ЗАГС-и Турсунзода ба кор даромад. Ин ҳукумат куҷоро нигоҳ мекарда бошад? Значит пул бошад Озодаву Пешворо мехариву муттаҳам мекунӣ.
 Ман дар охир ба ҳамдеҳаву ҳамшаҳриҳоям муроҷиат карда гуфтаниям, ки то кай мо хапу тарсу мегардем? Ин ҳукумати фасодзада кист,  ки мо сабру тоқат мекунем. Мо инсон ҳастем, Эй мардуми ҷамоати Қаратоғ. Пеш мо чи хел будему ҳозир чи хел шудем? Бас будагист. Гап занед ва ҳаракат кунед. Эй мардуми Аҳорун! Ба сари шумо чи гузашт, гуед ҳамин Раҳмонов буд, ки падару бародарони шумо ба қатл расиданд.Б а мисли дигар ноҳияҳо шумо ҳам нависед. Ман узбекзабонам мумкин аст дар навиштани калимаҳо ғалат карда бошам , илтимос номаи моро нашр кунед!

              Ҷалолиддини балхӣ-Колхозобод

Ассалому алейкум бародар Муҳаммадиқбол! Аз Ҷалолиддини балхӣ, ҷамоати  Маданият дар бораи Фахриддин Шертанақулов. гуфтаниям. Ин шахс облавачӣ аст. Дар ҷони ҳамаи қишлоқ задагӣ аст. Аз мардум пул мегирад, аз ҳама. Хонаи ҳама меояду аз оча ҳақорат мекунад. Нафари дигариаш Тулқин, дар ҷамоат танзим кор мекунад.  Ин ҳам облава мекунад. Бачаҳои худи инҳо ҳамаашон дар Русия кор мекунанд. Аммо аз падарону  модарони мардум суми калон мегирад. Ставкааш 5000 сомон. Ҳозир вес ҷамоат аз пушти облава шуданд. Якуним моҳ зиёд аст ки тамоман барқ нест.

Баҳор омад барои обёрии замин об нест. Насосро пайваст кардан намешавад, свет нест. Коргарони давлат ҳамаашон бо пули коррупсионӣ зиндагӣ мекунанд.

  Ба ҳамин наздики участковийи Гулистон омада дар масҷид 10 нафарро қапид, дар намоз, ки 18 сола набуданд. Аз ҳар кадоме аз онҳо 200 сомонӣ гирифт. Дигар барои ифтор кардан ва ба мардум нон додан ҳам бояд сум диҳем. Вагарна ба отдели Ҷалолиддини балхӣ даъват мекунанд, ҳақорату таҳқир ва дашномҳои қабеҳ медиҳанд. Ин ҷамоат мардумонаш узбекзабон. Дар отдел узбак гуфта масхараамон мекунанд. То 5000 надиҳӣ ҳарруз фарёд мекунанд. Ҳозир бисёрии мардум Узбакистон кучида рафта истодаанд. Ман кучидан намехоҳам. Ҳаминҷо ба дунё омдаам, ватанам Тоҷикистон аст. Вале агар ин хел зулм идома кунад, ҳеҷ кас намемонад дар ин ватан. Ҳозир масҷидамон толко бегоҳ таробеҳхонӣ меравед. Боз одам назар ба солҳои пештар 50% кам. Як вақт участковий дари масҷид истода паспортҳоро мебинад. Наход дар қишлоқи худамон бо шиноснома гардем. Ман узбекзабонам агар ғалат навишта бошам ислоҳаш кунед!

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №130 появились сначала на ISLOH.net.

Мардум медонад, ки пораро аз худи Раҳмонову Озодаву Рустам сар карда то раиси ноҳияву раиси ҷамоат мегиранд. Ҳоло барои тасдиқи ин гуфта ин номаро мутолиа фармоед:                     

     Кулоб
 Ассалому алайкум бародари мубориз Муҳаммадиқболи Садриддин!  Маро яке аз иқдом ва пешниҳодҳои газетаи СССР водор кард, ки қалам ба даст гираму матлабе нависам. Кормандони газетаи СССР, ки худро гӯё идеологияи давлату ҳукумат медонанд, чаро ягона пешниҳоди созанда ва ислоҳкунандаашон пазируфта нашуд? Он пешниҳоди созанда чӣ буд? Он пешниҳоди созанда ин буд, ки ҳар корманди давлатиеро, ки амали коррупсионияш муайян ва маълум мегардад, дар паспорти ӯ номи миллаташ ҷӯгӣ навишта шавад, яъне паспорти ӯро нав дода, дар сатри миллаташ ( нацияаш ) ҷӯгӣ нависанд. Чаро ин пешниҳод пазируфта ва амалӣ нашуд? Барои он ки порахӯр ва коррупсионери асосии ин ҳукумат Пешвои миллат Эмомалӣ Шарипович мебошад. Агар ин пешниҳод қабул мешуд, якумин касе, ки ҷӯгӣ унвон зада мушуд Эмомалӣ Шарипович мебуд. Бинобар ин, ин пешниҳод қабул ва амалӣ нагардид. Дар ҷамъбасти солонаи беҳтарин мақола доир ба «Пора» дар соли 2023 бо як воҳима бо иштироки вазири фарҳанги ҷумҳурӣ баргузор гардид, Сайёфи Мизроб бояд ҷои якумро мегирифт, аммо нагирифт. Дар ин нишаст акаи Сайёф як суханронии шикваомез карду як гила ҳам намуд, ки кормандони Агентии зидди коррупсия бо мо ҳамкориашон суст ба назар мерасад. Меравем сари мақсад. Бисёриҳо гумон мекунанд, ки газетаи СССР мустақил буда, идеолог ва андешаафзои ҳукумату давлат аст, аммо ин тавр нест. Он танҳо супориш ва фармоиш иҷро мекунад. То агар аз тарафи КДАМ окей нагирад, матлаби сиёсие навишта наметавонад. Аз ин ҷост ки обунашавии муассисаҳои давлатӣ ва ҳатто масҷидҳоро ба газетаи СССР кормандони амнияти миллӣ назорат мебаранд. Ягон муассисаи давлатӣ аз ин газетаи хусусӣ отказ карда наметавонад, маҷбуран обуна мешавӣ. Дар соли сипаригашта шоҳиди он гардидем, ки пас аз солҳои дароз аз проблема ва мушкилоти муҳоҷират ва шароити бади муҳоҷирон дар Русия мухолифони Режим мегуфтанд. Танҳо дар охири соли 2023 сардабири СССР пас аз иҷозат ва супориши боло матлабе оид ба проблемаи муҳоҷират навишт.  Мутаассифона дар ин матлаби Сайёфи Мизроб танҳо аз хатари муҳоҷирати «переселенӣ»-яи тоҷикон ба кишварҳои Аврупо ва Амрико гуфту халос. Аз муҳоҷирати оилавӣ ба Русия лаб накушод, аз ҳоли бади муҳоҷири тоҷик дар Русия нагуфт. Медонед чаро? Барои он ки ба ин Говкала фаҳмонданӣ буд, ки муҳоҷироне, ки ба кишварҳои Аврупо ва Амрико меравад, фардо ҳамагӣ душмани ту мешаванд. Онҳо аз ранҷу азоби ин ҳукумат гурехта истодаанд.  Дар он ҷо рафтанду расиданд, камтарин душмание карда метавонанд, ба мухолифинат кумаки молӣ мерасонанд. Аммо хушбахтона Эмомалӣ Шарипович, ки сахт аз гуфтори мухолифин мутаассир шуда буд, ба гунае аз ҳоли бади муҳоҷирон гӯё нигаронӣ кард.
   Аз ин ҳам бигзарем. Дар Тоҷикистон на танҳо Сайёф супориш иҷро мекунад, балки мо ҳама кормандони давлатӣ танҳо ва танҳо «дастуру ҳидоятҳои созандаи Певои миллатро» иҷро мекунем. Чаро аз пеши худ коре карда наметавонем, чунки мо манқурт шудаем, мо ҳамагӣ зомбӣ гаштаем, мо ба шакли робот мемонем, ки система моро идора мекунад. Аз пеши худ коре карда наметавонем. Барои он ки мо аз осмон начакидаем, танҳо як нафар аз осмон чакидааст, ки он ҳам Эмомалӣ Шарипович мебошад. Ба ҳамин хотир аст, ки ҳар вақте ки касеро танқиду танбеҳ доданӣ шавад, ин ибораро ба кор мебарад. » Ту аз осмон начакидайӣ ку. Танҳо оби ман аз осмон чакиду аз падари номаълумам ба дунё омадам».
Албатта, ин дастуру ҳидоятҳои созандаи Пешвои миллатро дар варақ иҷро мекунему дар маҷлисҳоямон суханрониҳои аҷибу ғарибе мекунем, баъди суханрониҳоямон дар маҷлисҳо ба ҳамдигар мегӯем. » Чи хел гуфтм? Зӯр гуфтм хь. Да камера ғалтида бошм».
Рӯз то шом маҷлис ба маҷлис гашта, супоришҳои қатъӣ гирифта, бепул корамон мефармоянд. Боз талаб менамоянд, ки ахборотатонро зуд биёред. Мутаассифона қувваи барқ ҳам нест, ки ҳамон ахборотҳои дурӯғомонро навишта бибарем.. . Бегоҳ, ки шуд, ҳамагӣ ба марказҳои дилхушӣ, ба қурутобхонаҳо ва ҷойҳои истироҳатӣ барои баровардани ғамҳоямон меравем ва барои ғамбарорӣ майнӯшӣ мекунем. Аз барои дилхушӣ арақ наменӯшем, фақат барои ғамбарорӣ ва баъдаш ҳам, ки маст шудему каллаҳоямон гарм шуд, яке гаппартоиҳо сар мешаванд. «Фалони очаҳай касе, ки ҳами давлатда хизмат мекна». Ҳамин тавр то ними шабҳо бо ҳамдигар дарди дил мекунему ба таври худ кайфу сафо мекунем. Аммо дар ҳақиқат дар ҷойҳои дилхушӣ аз ҷиноятҳои оила мешунавему ғамҳои худро меафзоем. Боз рӯзи дигар шуд ҳамон корҳои дирӯзаамон такроран сар мешаванд. Қаллоб, дурӯғ, дуздӣ, ба сари зердастони худ зӯрӣ кардан, манфиатҷӯию чоплусӣ ва оба лой куну моҳира бигир, сар мешаванд.
  Ба наздикӣ бо як сафари корӣ ба Колхозобод рафта будем. Дар лаби шоҳроҳи Бохтар Панҷи поён, дар минтақаи ҷамоати деҳоти Сарвати Истиқлоли ноҳияи Кӯшониён дар поёни муассисаи таҳсилоти умумии рақами 44 раиси вилоят, мӯҳтарам Давлатзода Саид порсол ҳамроҳ бо раиси ноҳияи Кӯшониён корнома нишон дода, бо валвалу дабдаба дар лаби ин шоҳроҳ арча шинонда буданд. Ба истилоҳ як гӯшаи диёрро сарсабзу хуррам карда буданд. Аммо имсол бошад, ин боғи арчаи инҳоро алафҳо зер кардаву дарахтонаш ба хушкшавӣ майл доранд. Ин муҳим нест, муҳим онаст, ки дар телевизион ва радиою рӯзномаву маҷаллоти кишвар аз корномаи раиси вилояти Хатлон ҷаноби Шпангалет намоиш нишон доданду аз ташаббускориҳояш гуфтанд. Дар телевизион онҳоро дидем..
Ман ба чунин хулоса омадам, ки шарафу номуси миллати тоҷик зери суол рафта истодааст. Як бор андеша намоем, ки мо ба наслҳои ояндаи худ чӣ гуфта метавонем, аз чӣ ифтихороте ба онҳо нақл мекунем, чӣ чизе аз худ ёдгор мегузорем. Пешвопарастиро мерос мегузорем?! Ба Худо нанг аст, айб аст ва шарм аст! Нангу номусу ифтихороту озодихоҳии мо куҷо шуд?! 50 сол пас фарзандону наберагони мо, ба мо чӣ мегуфта бошанд!? Ман мӯътақид ҳастам, ки дар оянда 30-соли аввали Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон ва Ҳукумати Эмомалӣ Шариповичро давраи ҷоҳилияти миллати тоҷик ном мениҳанд. Ҳамчунон ки дар таърих хонда будем, давраи ҷоҳилияти араб. Давраи ҷоҳилияти тоҷикро низ хоҳем хонд. Ҳамаи ин амалкарди мо дар саҳифаҳои таърихи ин миллат ҳатман сабт хоҳанд шуд.
  Ба назар чунин мерасад, ки ҳоло ҳам сари вақт аст. Биёед аз ин ҷаҳолат ва аз ин беқадрӣ даст бардорем. Ҳар рӯз дар тарсу ҳаросем, аз ҳамдигар машкукем, тарс аз он дорем, ки рафтору гуфтори моро касе сабт накунад. Тарс аз он дорем, ки мо ҳама хизматгори як оилаи ҷинояткорем. Аз ин ҷост, ки ҳар як роҳбару корманди давлатӣ ба як чаласаводи ҷодугар рафтуомад дораду тӯмору таштобҳои онҳоро дар бозуҳои худ бастааст. Мардак барин рост гӯед кадоматон тӯморе аз ҷодугаре дар дастатон надоред?  Ҳамагӣ, алалхусус роҳбарон дорем.  Пас аз нашри ин сир боз тӯморҳоятонро дар рони пойҳоятон набандед, яке боз андомҳои ниҳоиятон аз кор намонад, ки аз ханда суст шавем. Хулоса биёед аз хизмати ин оилаи заҳрпечак даст бардорем ва осудахотир зиндагӣ кунем. Биёед акнун барои шарафу номуси худ кор кунем. Охир, мо инсон ҳастем ку!? Ҳуввияти миллӣ доштагистем, ҳамин хел не!? Дар охир гуфтаниям, ки ҳар ҳукумати наве, ки биёяд, ҳамин порахӯрҳоро тамғаи ҷӯгӣ занад. Бошад, ки пешниҳоди кормандони СССР пазируфта шавад!
                                     Душанбе

 Салом устод Муҳммадиқболи Садриддин! Худованд хонаи охирати гузаштагони Шумо ва хонаи охирати гузаштагони вазири маорифро  пурнур гардонад. Пас аз  пахши барномаи «Президенти академияи таҳсилот харфи «П»- ро аз Педагогика намедонад» вазири маориф аризаи президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистонро гирифта, ба  ҳардуи он дуздони бесавод ҷавоб гуфта бошад ҳам худро ба беномусӣ зада ин ду порахур омада рафта истодаанд.

  Барномаи шумо рӯзе пахш шуд, ки пагоҳиаш дар толори Академияи таҳсилоти Тоҷикистон  нишасти матбуотии вазорати маориф доир шуда буд ва ин баронома як сугворие шуд ба дуздон. 

Аксари коргарони вазорат ва зерсохторҳои он тарафдори гуфтаҳои шумо буда, ин ду дуздро хуб шудааст ҳоло ҳам кам навистааст мегуфтанд, ки инро бо чашми худ дида бо гушам шунидам. Ҳамаи кормандони Пажуҳишгоҳи рушди маориф ва Академия:

Худоро шукр хакикат галаба мекардааст, ку;

хайрият аз бало халос мешудаем, акнун;

аз касофатҳо пок шуд ин даргохи мукаддас;

як бор ҷастӣ малахак, охир ба дасти малахак мегуянд.

Суҳбати байниҳамии ду шахси ба нишасти матбуотӣ даъватшударо, ки ба фикрам аз шимол буданд, тасодуфан шунидам, ки мегуфтанд:  «Ин навистагӣ аз ҳампешагони дар Хуҷанд будаи онҳо бехабар будаст, агар бохабар мешуд ҳатман дар бораи онҳо ҳам менавист». Дар ҳақиқат ин ду дузд бисёр бо хуҷандиҳо ва қазоқистониҳо алоқаи зич доранд, дар шурохои онҳо низ дахолат карда корашонро 100% мекунанд. Ҳоло баъдтар дуздони хуҷандӣ, яъне ошноҳои ин ду дузди бесаводро низ бароятон аниқ карда  муфассал менависем. Хоҳишмандам ташаккури моро ба Вазири маориф расонед.

Данғара  

Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародар Муҳаммадибол. Ман як ҷавон аз шаҳри Душанбеям. Мехоҳам дар бораи дуздиҳои оилаи  ва сарф кардани бачаи давлат сухан бигуям. Солҳои 2019 — 2020 дар корхонаи Санг ба кор даромадам ва кор мекардам. Хело дар тааҷҷуб меафтитам, ки ин гуна сангҳои гаронбаҳо меоранд. Дар аввал мегуфтанд, ки дар корхонаҳои давлатӣ истифода мекунанд. Баъдан фаҳмидем, ки ин ҳама барои оилаи ҳаромхури Эмомалӣ ва хешу таборонаш  будааст.

 Муддати ду сол хонаи дар Данғара будаашро бо ин сангҳои қиматбаҳо орову торо медоданд. Ин сангҳоро аз Бразилия, аз Фаронса, аз Туркия, Миср, Хитой ва дигар мамлакатҳо меоварданд. Нархи ин сангҳо аз садҳо ҳазор доллар ҳам бештар аст. Боз мегуфтааст, ки бо тарзи миллӣ бисозед ва дизайнерҳо мегуфтанд, ки узорҳои миллӣ мекунем.

Бародар Мухаммадикбол номаи дуюм  чигуна шумо мегуед дар бораи гарем, дар бораи саунаҳои туркӣ ва унитазҳои гаронбаҳо. Инҳо саунаҳо барои отдихи худ месозанд, аз сутунҳои сангӣ, ки хело гаронбаҳо ҳастанд, дар як хонааш чор ҷакузия ҳаст. Ин қадар бисёр чи лозим бошад? Чунки пули беҳисобу китобро медузданд ва сохтмон мекунанд. Як рӯз ба обед баромадам. Як бародар назди каробкаҳои зиёд истода буд. Бо вай салом кардам ва пурисдам, ки чианд? Гуфт унитазҳои гаронбаҳо, ки аз даҳ ҳазор доллар боло ҳастанд. Гуфтам чаро ин қадар қиматанд? Бо масахара ва шухӣ гуфт, ки «ин аз поён об мепошад ва шотка катӣ мешуяд». Ман гуфтам шухӣ мекунӣ? Гуфт не рост мегуям.

  Як рӯзи дигар дар корхона теревога шуд: даводав, паропар. Ман назди ҳамкорҳоям омадам ва пурсидам чи гап аст? Гуфтанд, ки домоди калониаш барои корҳоро дидан ва тамошои кабинетҳояшон меояд. То бубинад, ки бо чунин сангҳои қимат чи қадар зебо шудааст. Ва, ҷолиб инҷо буд, ки мегуфтанд, кабинети падару писар чи хеле ояд ва дашном карданд вале гуфтанд кабинети кабинети Раис бояд зур биёяд ва боз  дашном карданд. 

  Дар корхонае, ки ман кор мекардам дар бараш корхонаи дигар буд, ки мебел месохтанд аз чубҳои сурхи қиматбаҳо ва материалҳои қиматбаҳо бо тарзу услуби туркӣ. Ҳама чиз аз Туркия меомад. Мо бо чашмони худ медидем, ки краскаҳои қимат баҳо, ки1литраш маоши 5 ё 6 коргар мешуд. Ҳамаи ин корхонаҳо барои аҳли оилаи Эмоммалӣ Раҳмонов  кор мекард. Рӯз ба рӯз хунам меҷушид. Мардуми камбағалро дар 2 моҳ маош медоданд. Ҳама боигарии давлати мо барои онҳо будааст. Мо ҳеҷ ҳақе надорем. Сухане гуфтӣ дарҳол мебаранду зиндонат  мекунанд ё мекушандат.

Ҳоло мехохам дар бораи корхони қудои Маҳмадсаид Убайдулоев гап занам. Дар онҷо ҳам кор кардам. Вақте обороти ин корхонаро дидам ба худ гуфтам дар Тоҷикистон ин гуна корхона ҳам ҳаст.  Чун сехи охан сехи мебелхо аз чуб сехи Битон барои берунхои дом ва рохравхо сехи санг бо тамоми тачхизотохои замонави ва кори гархои бисер аз 400 то 500 нафар. Рости гап дар аввал хурсанд шудам, ки ин қадар ҷои корӣ ҳаст. Баъдан фаҳмидам, ки инҳо ғуломони дарборӣ будаанд. Ҳамаи онҳо барои оилаи ҳаромхури Раҳмонов дуруғгу ватанфуруш будааст ва ҳамзамон сохтмони суперкомплекс мерафт ва як одам гуфт баъди Роғун ин дуюмин сохтмоне аст ки хароҷоташ хеле калон ҳаст ва бадбахтӣ ин тоҷикони беномус ин буд, ки аз Туркия ва аз Хитой коргар оварданд. Онҳо 5000 доллар то 10.000 доллар мегирифтанд. Даҳ хитоиро овардан барои ёд додани кори санг. Як ҷавон, ки дар офис кор мекард, кам- кам ҳамсуҳбат мешудем гуфт бародар медонӣ маоши инҳо чанд сум аст? Гуфтам аз куҷо медонам. Гуфт 10.000 доллар. Аммо онҳо касеро чизе нишон надоданд, яъне кор ёд надоданд. Кори ин хитоиҳои бадбахти пакана чен кардани мардинагиҳои тоҷик буд ва зинокорӣ омада буданд. Шахсан маро дар ин бора пурсиданд, духтарони ноболиғ мехостанд ва ман ба воситаи переводчик гуфтам барои ин шуморо мекушанд дар инчо.

Хулосаи гап, мардикорони тоҷик аз 170 доллар то 350 доллар мегирифтанд. Дар ду моҳ як бор маош медоданд. Боз бо ҳар баҳонаҳо мардумро штраф карда пулашонро кам медоданд. Ин корхонаи оилавӣ будааст ва корро бас карда боз ба муҳоҷират омадам. Сад афсус, ки мардум то ҳол метарсанд ва то ҳол хомушанд.

                               Хуҷанд

 Салом бародар Муҳаммадиқбол! Ман дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд кор мекунам. Албатта, ки ному фамилияамро намегуям. Вале дар бораи як масъала мехоҳам гап занам. Ман аз расонаҳо хондам, ки Далер Ҷумъа, вазири энергетика ва захираҳои об як гапи хеле аҷоиб задааст.  Вай гуфтааст, ки «Суръати рушди иқтисод»  яке аз сабабҳои ҷорӣ шудани лимити барқ ба мардум шудааст. Маълум аст ки  ин  изҳороти Далер Ҷумъа, вазири энергетикаи Тоҷикистон барои бисёриҳо қобили дарку фаҳм нест, ҳайратовар ҳам менамояд. Агар иқтисоди кишвар ду баробар бештар тараққӣ кунад, пас мардум дигар руи барқро нахоҳад дид? Агар иқтисоди кишвар рушди босуръат доштааст ,пас натиҷа ва ҳосилаш ку? Чун ҳамоно зиндагии мардум аз ҳисоби чор тангаи мефиристодаи муҳоҷирҳо мегузарад. Аммо, боварам саддарсад аст ки аз чунин суръати рушди иқтисод, ки мардумро дар торикӣ биншонад, ҳама безор хоҳад шуд.

  Вале, ин гуфтаи вазири энергетика дар худ маъниҳову паёмҳову розҳо дорад. Ҳарфи вазири энергетикаро бояд бо тааммул ва бо мулоҳиза арзёбӣ кард ва вақте ӯ мегуяд иқтисод рушд кардааст, манзураш чизи дигар аст. Манзураш ин аст ки шумори корхонаву фабрикаву фирмаву муассисаву иншооту истеҳсолоту дигару дигар, ки дар масрафу истеъмоли неруи барқ лимитро ба як пули пучак намегиранд, хеле зиёд шудаанд. Вай рушди иқтисодро аз ҳамин зовия ва аз ҳамин ҷиҳат дар назар дорад. Хӯрду харҷи қувваи барқ аз тарафи онҳо ба ҳадде зиёд аст ки роҳи чораро дар куштани свети мардум пайдо кардаанд, аз ҳақи ҳалоли мардум медузданд. Ин «суръати рушди иқтисод» ба мардум дахл ва рабт надорад. Қувваи барқи мардумро мегиранд, ҳарчи қадар, ки дилашон бихоҳад, ҳарчи қадар, ки лозим бошад. Бадтар аз ин, пули барқро маротибаҳо камтар медиҳанд, бархеаш умуман намедиҳанд ва касе ҳам ҳад надорад,ки «пириверка» кунад. «Суръати рушди иқтисод» гуфтани вазири энергетика ҳаҷм ва андозаи хеле ва хеле болои истеъмоли неруи барқ аз тарафи ҳаминҳо аст. Вазир киноя ва ишорааш ин аст ки вақте ин қадар қувваи барқ истеъмол мешавад бояд истеҳсол ҳам афзояд ва иқтисод ҳам рушд кунад. Вай суръати рушди иқтисод гуфта суръати масраф ва истеъмоли неруи барқро дар назар дорад. Вале иқтисоди мамлакат рушд накардааст. Иқтисоди дар дасти ҳамин оила буда рушд кардааст.

Ин «иқтисоди рушдкарда» киҳо аст?  Ин иқтисоди рушдкарда коргоҳи бузурги «Мармарӣ» аст, «Авесто-Акиа» аст, корхонаи тавлиди оби «Сиёма» аст, бозори «Сиёма- мол», корхонаи «Сифат-фарма»,чопхонаи «Фароз» аст, коргоҳҳои тавлиди равғани Ҳоҷӣ Шариф дар Қурған аст, заводҳои пахтаи Ҳасан дар шимолу ҷанубу шарқу ғарби кишвар аст, пойгоҳи лижаронии «Сафеддара»-и Азизмои газетхонак, ширкатҳои Таҷеро ва Ozoda cosmetics-и Озода аст, ширкати «Амирӣ»-и Тахминаи Клеопатра ва даҳҳову садҳо амсоли инҳо «светхурон»-и Оила:  Коомерсбонк, Банки байналмилалии Тоҷикистон, Спитаменбонк, Ориёнбонк, Тавҳидбонк, Душанбе-сити, терминалу тарозуҳои роҳи пулакӣ аст, корхонаҳои пахтатозакуниву нассосҳои обкашии ҳоҷӣ Раҳматулло, бозори Муҳибуллои номард бошаму зинда ошам, ресторанҳои ҳоҷӣ Амонуллову ҳоҷӣ Амирулло, ки барои ҳатто як сония ҳам барқашон кушта намешавад. Барои онҳо трансформатори алоҳида ва аз красная линия гузаронидагианд. Шояд, хандаатон омад, ки инҳо, ки он қадар свет намехуранд. Аммо, дар инҳояш чи мегуед?

Ҳарду корхонаи тавлиди тилло: Кумарғи боло ва Дуобаи шарқии Айни, ки  корхонаҳои  мутааддиди тавлиди семент, Ғаюр семент, Моҳир семент, Зайнулло семент, корхонаи муштараки саноатии Чину Тоҷикистон дар Табошар, Апреловка, кони тиллои Покруд, тиллои Шугнов, ки дар таркибаш боз чанд адади коргоҳи дигар дорад, даҳҳо коргоҳҳои Талко ба шумули худи Талко, Талко кемикал, Талко голд, Талко -кабел неруи барқи беҳисоб масраф мекунанд. Ҳамаи инҳо хурандаву гирандаи миллион-миллион кв.соат барқанд ва «рушди иқтисод»-анд. Аммо ин рушди иқтисод неву рушди иқтисоди Оила аст ва бар манфиати Оила аст. Аз ҳисобу ҳиссаву ҳақи мардум. Инҳо барқи мардумро дуздида истодаанд, аз ҳисоби мардум корхонаҳояшонро чархонда истодаанд. Инҳо «суръатирушди иқтисод»-анд аммо рушди иқтисоде, ки ҳатто як зара ҳам бар суди ин мардум нест. Дуздиданду медузданд ва боз ҳам хоҳанд дуздид. Магар рушди иқтисод аз ҳисоби торикиву бесветӣ бошад ба кӣ даркор? Ва ин рушди иқтисод ба чӣ дакор ба чи дард мехурад. Аз ҳисоби саҳмияҳои Роғун Ҳасан самолет харид, аз ҳисоби пули роҳи Душанбе –Хуҷанд Озода бонк сохт, аз ҳисоби пули билети муҳоҷирон Тахмина-клеопатра миллиардҳо даромад ва корхонаи бузурги қаннодии «Амирӣ» сохт, Парвина «Сифатфарма»  сохт бо пули доруҳои муҳлатгузашта. Ситораи сафир бошад бо ширкати “Фароз” аз ҳисоби пули прававу техосмотру техталону шираи камолу ғайраву ғайра чи балоҳое сари мардум оварданд. Ана  ҳамин тавр ҳар кадомеаш ҳамин гуна тиҷоратҳои миллиардӣ сохтанд. На танҳо давлаташону интихоботашон дуздиву сирқату ҷаълу дуруғ аст пулу сарвату боигариашон ҳам дуздиву дуруғ аст. Далер Ҷумъа ҳаминҳоро дар назар дошт. Бародар Муҳаммадиқбол хостам, ки ин гапи вазири энегетикаро шарҳ диҳам ва хоҳед чоп кунед, нахоҳед ихтиёратон

                                    Бохтар

Салом бародар Муҳаммадиқбол! Шумо маро мешиносед. Чи гуфтан мехоҳам. Ҳар давлат қонунҳои худро дорад ва аз руи онҳо фаъолият мебарад. Нафароне, ки қонунро вайрон мекунанд, сазовори муҷозот ҳастанд.  Он ҳам бояд аз руи адолат иҷро шавад. Барои ҳар як ҳолат бо назардошти адолат, дар қонунҳо намуди ҷазо навишта шудааст ва он набояд аз меъёр зиед бошад.                      

Тарс дорем, ки агар ба майдон резем, хукумат мора зулм мекунад, зиндон мекунад, мепарронад. Охир мо ҳама ба умеди якдигарем: ту бхез, ту бхез. Диламон аз якдигар пур нест. Якгапа нестем. Биё аввал ҳадди ақал 50-60 ҳазор лайк монем, ки ҳар барнома 1.5-2 миллион просмотр шавад, 800-900ҳазор, 1миллион подписчик шавад, дилмон пур шава, ки мо аз 900ҳазор ақалан 700-800ҳазорем ( бигзор 100ҳазор бетарафу тамошобину чоплусҳо). Баъд метавонем як коре кунем. Рӯзашро эълон кунем, гуруҳ ташкил кунем, омодагӣ бинем. Охир мо ҳамагӣ 10миллионем.  4миллионамон дар хориҷ, 6 миллион дар дохил. Биёед 800 ҳазор дар гирди Ислоҳ ҷамъ шавем, бигзор 400ҳазораш аз дохил. Ин 4% аз шумораи аҳолии кишвар аст. Ақалан 1% аз муҳочират омада пайваст шаванд 5% мешавад.

Тамоми инқилобҳое,  ки дар ҷаҳон шуда гузашт,  аз 2% то 5%-и мардум амалӣ мекунанд. Яъне максимал 5%-и аҳолӣ бас.

  Дар барномаи «Минбари муҳоҷир» раками 235 як бародари нар, воқеъан нар мегуямаш (хоҳиш дорам саломи маро ба он бародар расонед домулло) пешниҳод кард, ки як барнома кунем, ки чи хел инқилоб кунем. Ҳамин мисоли овардаамро бигзор золимҳо донанд. Мардумам бояд донад, ки чи гуна омодагӣ бинем, чи хел сарҷамъ шавем. Ҳадди ақал чанд нафар бояд бошем. Яроқи мо, якдиливу якҷоягиву бо ҳам будан аст. Як бор ҷамъ шавем он тарафашро боз медонем чи кор кунем.

Хонаи ман дар пеши военкомат. Ҳар рӯз бо ҳар хел одамои корафтода ҳамсуҳбат мешавам. Ҳолати корро мебинам. Дар вақти призыв даруни военкомат: раиси дастгоҳи шаҳр онҷо, сардори шуъбаи экстремизму терроризми амният онҷо, сардори шуъбаи 6 онҷо, муовинони милиса онҷо. Шахсони якум ҳам як-як мебиёянду хабар гирифта меистанд. Онҳо чи алаф мехуранд дар онҷо, дар военкомат? Барои он ки онҷо «борони пул мебора». Схемаш ин хел аст.  Милисаҳо, (мардум огоҳатон карда истодаам, бохабар шавед) хусусан коргарони уголовный розыск мебиёянду даратро кыт-кыт мекунанд. Мегуянд, ки бачаат фалончи-фалончи дуздӣ кардааст, ҷанг кардааст ё дар вақти ҷанг онҷо будааст (гуё дар камера ҳаст), духтарро гап додааст, фалон занро ҳақорат кардааст, аз болояш ариза кардаанд: «Подробностоша пурси отдел равем, мефаҳмӣ. Отдел нобурда, прямой военкомат мебаранд. Ё ин ки агар бо падару модар раванд, мегуянд, ки мо дар дигар кабинет пурсиш мегузаронем. Мепечонанду мебаранд военкомат. Дальши, ягон когаз дошта боши, медонан, ки барои аскарӣ бурдан проблема аст, тарсонданро сар мекунанд. Э, одам намераса, мебарануш, халос». Баъд мардум сумро худашон пешниҳод карданро сар мекунанд: «Ма, ака 200-500 доллара гиру бачама брор». Бо ин мегуяд, ки «ман меброрум, ҳуй хурдан ба гардани худут, ман ҷавобгар нестум». Дар як рӯз «борони пуле», ки меборад, ногуфтанӣ! Ё ин ки кор аз кор гузарад пулро мегиранд, бо сардорони военкомат маслиҳат мекунанд (доляро медиҳанд,тақсим короче) бачаро дар қисми ҳарбии ҷои зисташ туғрӣ мекунанд, мегардад хизмат карда, хона омада рафта. Нархи инаш аз 1000то1500-2000доллар аст. Ҳозир нархи хизмати 1моҳа (альтернативнияш мегуянд) 52-54ҳазор сомонӣ, лекин онам барои дилхоҳ одам нест. Бо доляаш аз 100ҳазор сомонӣ ҳам гузашт. Мардум тайёр аст, ҳамон пулро дода истодааст. Аммо дар инҷо масалан ранги бозор аз нарх шиква намекунанд. Чаро? Тарс.Тарс. Тарс.

Ман дар дохилам, аз дохил навишта истодаам. Набояд сокит бимонам.

Мардуме, ки лайк намемонанд, метарсанд! Аз чи? Оҳ, ана мана меёбанд!  Оҳ, ана мана меқапанд. Ту исто ва як бор фикр кун, ки ин ҳукумат худ аз лайки ту метарсад. 100%! Агар наметарсид, ҳазорон мазлумро зиндон намекард. Аз тарс шуураш кор мекунад ва бо воситаи ҳамин зиндонӣ гардониданд ман ва туро тарс медихад.

 Дониста монед, ки лайки шуморо ҳеҷ  кас дида наметавонад. Шуморааш маълум, аммо, ном ба ном дидани соҳиби лайк аз имкон берун аст.                                                               

Дар шумораи 237-уми «Минбари муҳоҷир», хоҳаре бо тахаллуси «Исм, сифат феъл» (аҳсан ба ӯ мефиристам. Худованд аз ӯ розӣ бошад. Хоҳарҷон, тамоман зиқ нашав! Ин ҳолат табиист.) бо ҳаяҷон  баромад кард. Пас аз баромад, дар чати барнома навишт: гумон мекардам, ки гап задан осон аст ва чаро баъзан инсонхо ба ҳаяҷон омада фикрҳояшонро гум мекунанд. Аммо худам ба чунин холат омадам. Асос шуҷоати ҳамин хохар аст, ки бо вуҷуди тарсу ҳаяҷон баромад, гап зад. Фаҳмид, ки ягон мушкил ё хатаре вуҷуд надорад. Дафъаи дигар боз хубтар баромад мекунад!                                        

Савол: Ана мардум ба майдон рехт. Аниқ, ки силоҳбадастони ҳукумат барои идоракунӣ мебароянд. Ин пушида нест. Баъд чи гап мешавад? Дар ҳеҷ  ҷо ҳичи гап нест, бояд гурезӣ? Фаромуш накун, ки силоҳбадаст дарунаш пури тарс аст. Аз чи? 1.Осон аст одамро паррондан?  Метарсад!  2.Ҳозир парронам, мардум яроқамро гиранд пустамро мекананд мегуяд. 3.Пагоҳ ман ҷавоб мегуям. 4. Худи ҳукумат ва органҳо барои зиёдаравӣ аз меъёри ваколат  маҳкамам накунад?  Ана ин ва дигар фикрҳо вуҷуди силоҳбадастро мехурад.   

Маълумоти фаврӣ.Донишҷуёнро дар Тоҷикистон маҷбурӣ аъзои ҳизби халқӣ-демократӣ карда истодаанд. Нархи барқ барои аҳолӣ 30.75дирам, барои  ширкати Талко 18.4дирам (ба фикрам). Чаро? Талко камбизоат аст? Талко камбизоат нест. Талко барои манфиати ин оила кор мекунад. Барои ҳамин бо нархи арзон мехарад.

                                 Рудакӣ

 Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу, бародар Муҳаммадиқбол! Ман ҳамаи барномаҳои «Ислоҳ ТВ» дар ҷои худ вижагиҳои хоси худро доранд. Ба вижа барномаи  «Номаҳо».Воқеъан дар ин шабу рӯзи муҳим барои ҳар шаҳрванди ҷабрдида, зулмдида аз тарафи мақомоти дарандаи режими манҳуси лаънаткардаи Аллоҳ ҳамчун минбари озоди шикоят, дарду алам, норозигӣ, талаби адолат ва пирӯзии ҳақиқат бар ноҳақӣ, адл бар ноадлӣ ва зулм, яъне бо як ҷумла ҳамчун додгоҳи адли миллат метавон гуфт. Барномаи «Номаҳо» мардумро ҳамчун хабарнигори мардумӣ тарбият намуд, завқу ҳаваси навиштанро дар бораи мушкилоти рӯзгори, хеш,аз «Ислоҳ» омӯхт. Мактаби Ислоҳ ҳақгӯиро дар замири мардум ҷо кард.«Ислоҳ» дар ҳама ҷанба, дар ҳама буъд ислоҳоти воқеъиро пиёда кард.

     Аллоҳ дар ин масири ихтиёркарда, ҳамаи мо ва ҳайати тими Ислоҳ ва дар раъси он шумо бародари имони Муҳаммадиқболро барои пахши 100 -мин барномаи «Номаҳо» табрику таҳният мегӯям. Хомаатон бурро бод, бародари азиз! Аллоҳи меҳрабон руҳи қиблагоҳи бузургворатон бобои домулло Ҳоҷӣ Қаландарро шод ва ишонро бо сиддиқину шуҳадо маҳшур бигардонад. Муваффақу сарбаланд бошед.

                               Шаҳринав

Ассалому алейкум бародар Муҳамадиқбол. Ман дар барномаи пешина дар бораи Тошев Мансур навишта будам. Аз деҳаи Зафарободи Шаҳринав. Мехоҳам чанд чизи дигар дар бораи вайро дар ин барнома ҷой диҳед. Тошев Мансур ҳатто агар хонаи ягон кас меҳмон биёяд ё хеш табораш дарав танзимро мефиристад ва баъди даҳ дақиқа худаш меравад ва ба соҳиби хона дуруғу рост гуфта тарсонда сум мегиранду ба давлат насупорида ба кисаашон мезананд. Дар ин кор бо вай танзим ва амният ҳам шарик аст.

    Бовар кунед 40 сотих замини қабристонро шахсӣ карда  магазини  краска ва як холоделник ва заводи сементблок сохт. Дар онҷо сокинони деҳаи Зафаробод як стадион доштанд, барои футболбозӣ кардан. Дар он стадион дар як тарафаш канал ва дар як тарафш заминҳои сокинон буд. Бо ҳамин баҳона, ки туб дар канал ё ба замини мардум нафарояд гуфта як бой аз кисааш гирди он бо профил сетка кашиданӣ буд. Аммо бо профил маҳкам карданду аммо сетка кашидани  онро Мансур бо даводав намонд. Ҳозир он стадионро ҳам Мансур гирифта дар ҷойи он чизе сохтанӣ аст. Ҳозир мардум муваққатан бозӣ карда истодаад, аммо як соли дигар бе стадион мемонанд. Он стадион ҳам замини қабристон аст. Бовар кунед ҳама замини қабристонро тақсим карда гирифтанд. Боз нимашро як прокурор гирифта хона сохта фурухта истодааст. Стадиони калон буд. Онро ҳам гирифт вале ягон кас ягончи гуфта наметавонад.

Пеш, барои ӯро аз маҳаллакоми гирифтан 95%-и мардум имзо карда будад. Ҳозир аз ин мардуми имзо карда дар 6-ой отдел якто-якто даъват карда азият дода истодаанд. Мардумро ранги гови ҷушоӣ макида истодаанд. Ҳар руз ҷеғ зада аз пулдор пул гирифта истодаанд амо аз онҳое, ки пул надоранд, қарздор карда истодаанд.

Ин Мансур Тошев бузи мақомот мебошад. Аз мардум пул меканад ва онҳоро мехуронад. Дигар мо тоқати дар ин ҳолат ва ин гуна раисон зистан намехоҳем!

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №113 появились сначала на ISLOH.net.

Аммо як номаи ниҳоят ҷонгудоз дар фарҷоми ин навбати номаҳо ҷой дода шуд. Он номаро шарҳу тавзеҳ намедиҳем. Худатон хонеду қазоват кунед, ки бархеҳо чи гуна кинаву нафрати худро наметавонанд фуру нишонанд ва ба пасттарин корҳо қодир мешаванд:

                      Ҷалолиддини Балхӣ

Салом бародар Муҳаммадиқболи Садриддин. Аз Колхозободам. Барои «Номаҳо аз ноҳияҳо» як ҳикояти ҷолиберо менависам. Барои он ин ҳикоятро менависам, ки он аввалан воқеъӣ аст ва дуввуман мардум бубинанд, ки чи касоне дар роҳбарият нишастаанд ва ба чи корҳое машғуланд?

  Хизмат (яке аз домодҳои Нуриддин Раҳмонов, трактористи бародари Эмомалӣ Раҳмонов) аз Чапаеви Колхозобод аст. Боҷаи Ислом Ҳурматов. Хизмат дар гузашта   раиси «Амонатбонк»-и Қурғонтеппа буд. Кам монда буд, ки зиндонаш кунанд. Чунки 20 миллион сомонии ин бонк тавассути зани дуюмаш нобуд кард.

Зани дуюмаш ҳамроҳи янга (зани аввал) пулҳоро гирифта тиҷорат мекунам гуфта Дубай ва Туркия мерафтаанд. Янгаи дуввум аз ургутиҳои Қурғонтеппа мебошад.

Он вақтҳо Нуриддини тракторист, бародари Раҳмонов зинда буд. Ҳамагон медонем, ки Раҳмонов мисли занҳо характер ва феъл дорад. «Эҳҳее ин боз дуюм зан доштай,

 бигирен маҳкамуш кнен» мегуяд. Ва Нуриддинро мегуяд «и домодут дуюм занушда 20 000 000 миллион сомонии Амонатбонка додай. Ира маҳкам кардан даркорай».

Аммо духтари акааш дар Данғара тарафи президент фарёд мекунад (зани якумуш зани хуб аст) яъне тарафи амакаш. Мегуяд, ки «чи кор дорен ду зан дора, се зан дора, худтон надорен? Худтон нахурдестен пулои давлата? Фикри гудакои мара намекунен, сразу турмаш кунен, ихели кунен, ухели кунен гуфта. Мо разбори ойлавии худмона худмон ҳал мекунем. Иқа агар чашмотон сих зада боша барои пулои бонк қарз када миёрем метиемтон, ҳами шумо сер шавен шуд. И шуви марам у бева кридит гирифта фребуш кардай бечорара. Бизнес мекунум гуфта пулора гирифта хурдай, айби шуви ма чиай»? гуфта пушти шавҳарашро гирифтааст.

Амонатбонки Қурғонтеппа дар пеши круговойи он шаҳр буд. Хизматро аз кор гирифтанд. Чанд вақт бекор буд. Баъд сардори Раёсати баргардонидани қарзҳои «Амонатбонк» таъинаш карданд. Одамеро, ки зиёда аз бист миллион сомонӣ аз Амонатбонк қарз гирифта барнагардонидааст, боз ӯро мегиранду сардори раёсати “баргардонидани қарзҳо”  мемонанд. Вай дар маҷлисҳо коргаронашро хезонида «списка»-и қарздорҳоро мепурсад: «брен у қарздорора биёреншон, пулои кридитшона погащат кунан. Ира чи ко карден фалонира чико карден? Баъд охиронда фамилияву номи худша мегираю дар маҷлис прикол карда фамилияша ба овози ғавс гирфта баланд мега мисол фамилияш примерно Нарзуллоев Хизматулло маблағҳои Амонатбонки   шаҳри Қурғонтеппаро кай бармегардонед?

Ва (сарашро хам карда ) боз худаш бо овози пастакаки илтиҷоомез «Раисҷон иншооллоҳ вахти гули най бармегардонем» мегуяд ва бо ҳамаи коргаронаш дар маҷлис механдидаанд.

Хизматулло аз Чапаеви Колхозобод аст. Боҷаи Ҳурматулло Иззатулло (Ислом) Зарипович мебошад, ки вай аз Данғара аст. Ягона домоди намозхони Нуриддини тагтаррафта ҳамин аст боз , яъне камтар мусулмонтаракш.

Ҳамин буд он ҳикояи воқеӣ, ки хостам мардум ҳам бифаҳманд.

                                Дустӣ-Ҷиликул
Салом бародар Муҳаммадиқболи Садриддин. Ман аз ноҳияи Дустӣ, собиқ Ҷилликул. Сокини деҳаи Миравой ҳастам. Дар деҳаи мо як пул ҳаст. Пули «Избири лой» мегуянд. 5-6сол мешавад, ки пул хароб шудааст. Ҳеҷ масъулеву ҳеҷ идорае дар фикри обод карданӣ он нест. Аз ин пул талабҳо мактаб ва мусафедҳо масҷд мераванд. Имкони ҳар лаҳза комилан вайрон шудани ин пул вуҷуд дорад. Ва метавонад боиси ягон нохушӣ ва фоҷиа шавад. Талаби мо ин аст ки ҳарчи зудтар аз пайи навсозии ин пул бишаванд.

Ҳоло мехоҳам, ки дар бораи як буз маълумот диҳам. Ин буз Назриддин Ҳайитов ном дорад. Вай аз деҳаи Миравой мебошад. Вай як мағоза ҳам дорад. Баъзе аз сокинон аз мағозаи вай қарздоранд. Назриддин ба масҷид рафта эълон кардааст, ки «кадоме қарздор ҳаст сумро дар муддати кутоҳ биёрад. Агар намеоваред, занҳоятонро оваред».

 Ин сокинони деҳаи Миравой сахт беномус ҳастанд. Як хелаш боз мераванду аз мағозаи Назриддин харид мекунанд. Ҳайфи одаму одамгарӣ ва номуси мардонагӣ!

                                            Панҷ

Салом алейкум бародар Муҳаммадиқбол! Бори дигар нома мефиристам. Дар бораи Ҳаким қумандон ва мардуми Вахё мегуям. Писари ман ин гапро ба ман гуфт.

 Ҳаким қумандон як завод дорад дар назди Ҳалқаёр.  Мошинҳояш ба воситаи қишлоқи мо мегузарад.  Писарам мегуяд як руз дар роҳ будам Ҳаким -қумандон бо мошинаш аз руйи 100 боло мерафт. Мардум нигоҳаш кард. Аз мошин фаромад ва мардумро ба зан ва модар ҳақорат дод. Барои ман як бори дигар беномусии мардуми Вахё маълум шуд.

 Эй мардум вақте кудакат аз хурдӣ масҷид наравад, Қуръонро ёд нагирад, вай18 сола шуд дигар намехонад.

Эй, мардум фарзандонамон аз ислом чизе намедонад. Барои инро исбот кардан як мисол меорам. Равед мактаб бубинед, ки чи гап аст? Валлоҳӣ духтарони ману шумо бо фарзандони ману шумо фаҳшо мекунанд. Агар медонистанд ислом чист, ин корро намекарданд.  Дар мактаб дигар муаллими бономус ва босавод намондааст. Мо як роҳ дорем.  Ин фиръавни динситезу исломбезорро бояд аз қудрат берун кунем.

Ҳатто душманҳои ислом дар масҷидро набастанд. Аммо ин фиръавни замон –Раҳмонови алайҳилаъна дари масҷидҳоро баст. Акнун фикр кунеду ба хулоса оед, ки душмантар аз Раҳмонов ба динамон   кист? Ман дигар тоқатам тоқ шудааст. Агар имон дошта бошед мефаҳмед.

Писари акаи Шодӣ Қурбон беҳтарин қорӣ буд. Вай дар арабистон хонда буд. Ӯ ҳоло дар куҷо аст? Дар зиндон. Чаро?

  Чун фиръавни замон намехоҳад шерони ислом дар озодӣ бошанд ва сухани ҳақро гуянд. Ҳоло ду -се мулло дорем дар қишлоқ. Якеаш келини акаашро зино мекунад. Дигараш як зани бегонаро. Акнун фикр кунед, ягон баномус ҳаст дар деҳа?

    Тамоми умеди мо ба шумо муборизин ҳаст, ки дар Аврупоед. Валлоҳӣ ин ҳарфҳоро бо хуни дил навишта истодаам. Ҳар як бузе дар қишлоқ ҳастед, ояндаатонро фикр кунед. Ба муллоҳо гуфтаниям, ки бас кунед пешвопарастиро, Аллоҳро парастиш кунед.

Бубинед, ки дар Фаластин ҷанг аст, аммо шумо пешво мегуед. Дар Ютуб тамошо кардам, ки як духтарчаи фаластинӣ (ман дилам ба уммати пайғамбар месузад) гуфт,инҷо мо дар азоб, шумо дар кайфу сафо ҳастед, гуфт агар ман бимурам дар назди Аллоҳ аз шумо шикоят мекунам. Вой ба ҳоли мо. Эй муллоҳо то ин руз аз пешво гап задед, камтари дигар дар бораи асҳобу хидматҳои онҳо  гап занед, камтар аз Умару Абубакару Усмону Алӣ гап занед, ки чи корномаҳоро дар роҳи ислом анҷом доданд.

  Барои Шукуров Ҳамза гуфтаниам. Бубахш устоди азиз,ки камтар хатоӣ шуд, шумо беҳтарин муаллими физика ҳастед.

   Эй, кормандони амният омада ин Самиев Сафарро дафъ кунед. Вай дар ҷамоат кор мекунад, ягон савод надорад.

  Дар ҳақиқат Раҳмонов, ки бесавод аст бесаводҳоро бартарӣ медиҳад.

                                            Файзобод

  Салому алейкум устод! Номаи навиштаи мо садо дод. Хелеҳо ҳайрон шуданд, ки ин кӣ бошад ,ки ҳамачизро руирост ва росташро гуфтааст. Ташаккур ба шумо, миннатдорем.

 Як масъалаи дигар ҳаст, ки устод, хоҳиш мекунем онро ҳам нашр кунед. Як одам ҳаст бо номи ҳоҷӣ Хол. Аз Қашқараҳа, ҳозир номашро иваз карданд ва Орифон ном дорад.

  Одами бой ва обруманд аст. Дом бизнес мекунад дар шаҳр. Гапаш дар ҳама ҷо мегузарад.

 Як милисаро бо номи Алишер ҳамин ҳоҷӣ Хол дар ҷойи мо оварда мондааст. Одамҳоро бисёр ғам медиҳад. Ин Алишер бангиҳоро кришват мекунад, худаш ҳам мезанад, мефуршад. Ҳоҷӣ Хол медонем, ки шумо кришават мекунед, шумо мондагиед. Дар чанд ҷо гуфтааст, ки маро ҳоҷӣ Хол дар инҷо мондааст. «Ма зани гапзана м…м». Боз дар кругҳои узкияшон мегуфтааст, ки «ма ҳоҷира истифода мебарим, мехурум ,мегардим ай шотиш, вахти соатиш шид, ма и ҳоҷира худум махкам  мекуним».

Мо ба шумо ҳоҷӣ Хол гуфтанием, ки шумо дуст не барои худатон душман  калон карда истодаед. Мо хоҳиш дорем, ки аз вақте ин нома ба нашр мебарояд то 10 руз  мо нигоҳ мекунем дафъаш кардед хуб вале агар накардед историятонро дар Ислоҳ бихонед. Мо шуморо ҳамчун дуст хоҳиш мекунем. Мо душмани шумо нестем. Агар ин Алишерро аз ҳудуди Файзобод берун накунед, баъд худ донед.

  Алишер замначалники шуъбачаи Мискинобод! Аксу тасвири мошинҳову аспҳо, суруки мол ва коттеҷу занҳоят, заминҳое, ки дорӣ, хулоса тарҷумаи ҳолатро менависем.

Бори дигар гуфтанием, ин Алишер, ки мардумро ин қадар азоб медиҳад, аз номи шумо гап мезанад. Ҳоҷӣ Хол, хулоса як барномаи махсус интизорат ҳаст, ки мешиниву бо зану фарзандонат тамошо мекунӣ ва субҳ дар чашми ҳамсояҳоят ҳам ба дигар ранг метобӣ. Аз давраи мактабиат то ҳолоро руи коғаз ва навор хоҳам овард.

Ман на аз худат метарсам, на аз дигар чоплусу хушомадгуҳоят. Маро ягон кор карда наметавонанд. Дили ман ба мардуми камбағал месузад. Просто ман ҳамин зулму золимиҳоро дидаму тоқат накардам. Ба шумо пешниҳод мекунам, ки ин дузди ҷайби мардумро аз инҷо берун кунед.

                                          Ғарм

   Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародар Муҳаммадиқбол!

 Ман сокини шаҳраки Ғарми ноҳияи Рашт ҳастам. Ин номаи маро дар барнома ҳарчи зудтар ҷой диҳед. Ман ба корманди КДАМ-и ноҳия, дар бораи замначалники он Равшан ба шумо навиштаниям. Ин нафар аз қишлоқи Чормағзаки ноҳияи Ёвон ба минтақаи мо омадааст. Кораш фақат взяткагирӣ аст. Вай амнияти давлату ҳукумату мардумро не амнияти ҷайби худро дар мадди аввал гузоштааст. Одамҳои бегуноҳро мебарад ба шуъба ва ошкоро туҳмат зада угрожат мекунад. Мегуяд:  «ҳукумат да дасмай чихели статияйе форам мезанмт: -салафияй,ихвонияй,гуруҳи 24 мезанмт,мерай мешинӣ».Вай бо раисони ҷамоатҳо кор мекунад. Куратори онҳо аст. Кадом ҷавоне аз муҳоҷирати корӣ аз Русия меояд: «файрод мена мебаранш, райисой ҷамоатшона мепурса, ай палажени, зиндагии ҳаму бача».

Ҳоло раисони ҷамоат бузи шохдори инҳо-амният шудаанд ва бо онҳо шариканд. Мепурсад, ки ту раиси ҷамоаташон ҳастӣ: « ай ин одам то чансума канда мешава» ва ба  асоси наводка ва доноси раиси ҷамоат аз он муҳоҷири корӣ «агар шаройтош суст боша то 10.000сомонӣ, агар шаройитш хуб  боша,то 20- 25,000 сомонӣ меканад».

Барои ин пулро гирифтан махсус «точкаҳо» доранд, якчандто ҷои взяткагирӣ дар даруни шаҳраки Ғарм-маркази ноҳия. Мефармояд, ки «бра сумота да банк алиш кн  ба мегумт, ки бра да кичо бтишу ва агар мабодо якаса гуфтӣ, ай пуле, ки ман ай ту гирифтам авлодта нобут менм». Дақиқан чор точкаи пулгириашро аллакай ҳама медонад. Ҳамин сол, баҳор ин Равшан бо мошинаш як сарбози қисми ҳарбиро бо мошинаш зад, сарбоз мурд. Касе ӯро чизеаш нагуфт ва ҳоло ҳам дар ҳамон мақому вазифа кор карда истодааст.

  90% ҷавонҳоеро, ки аз ноҳияи Рашт ба хизмати аскарӣ мебаранд инвалиданд. Бачаҳое, ки солиманд ҳамаашонро пул гирифта аз хизмат мегурезонад. Аз бачаҳое, ки сум-взятка мегирад, мегӯяд, ки ман дар власт бошам беташвиш, ҳеҷ кас ҳеҷ чизатон намегуяд, вақти ба Русия рафтанатон, дар аэропорт мефармоям, беташвиш мегузаронанд

  Бовар кунед, бародар Муҳаммадиқбол! Мо ҳама мунтазири инқилобем.

                                       Истаравшан

Салом, бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Ман 35 сола, аз Тоҷикистон, аммо ҳоло дар мулки бегона ҳастам. 15сол мешавад, ки дур аз зодгоҳу ёру диёрам, чунки ин режими касофат ба мо руз намедиҳад, ки баргардему дар ватан кор кунем.

Ман аз Истаравшан. Номи қишлоқамон Табқоқ аст. Номи наваш Бодомзор. Мо узбекзабонем. (Ман саҳми худро дар мубориза иҷро гузошта истодаам.)

Қишлоқи мо дар назди сарҳади Узбакистон ҷойгир шудааст. Дар қишлоқи мо ранги Раҳмонов як раиси беинсоф буд. Вай ҳоло дар қайди ҳаёт нест. Шояд бигуед, ки дар бораи мурда гап задан хуб нест. Дуруст мегуед. Аммо, ин нафар, мурдааш ҳам барои ҳамдеҳагонам проблема шудааст. Вай тамоми иншооту заминҳои деҳаро фурухт. Номи вай Раззоқов Абдусаттор аст.  Вай раиси қишлоқ буд. Ҳар коре мехост, ҳамонро мекард. Касе ба вай гап намезад.

Дар ҳудуди қишлоқи мо чор ферма амал мекард. Онҳоро ба одамони пулдор фурухт. Гуфт аз пули бадастомада барои қишлоқ роҳ месозем. Аммо ягон чиз насохт.  5 ё 6 сол дар қишлоқ раисӣ кард. Ҳар чизе амният супориш мекард, ҳамонро иҷро мекард. Ҷавонҳоро облава мекард. Соати 12-и шаб меомад хонаҳоро муҳосира мекард. Худаш агенти №1 буд.  Вале дар байни мардум, боз бузҳо-агентҳои худро дошт. Вай ду соли пеш мурд. Аз одамҳо пули зиёд гирифт, ки участка медиҳам, аммо участка надод. Як писар дорад, ки Русия гурехту рафт. Қарзи мардумро надод. То ҳоло мардум интизоранд. 20 ё 30 кас. Намедонам чанд пулӣ, аммо пули калон гирифтагӣ аст.

   Идораи ҷамоат аз ин кор бохабар ва шарик аст. Онҳо ҳам  пул гирифтагианд. Аммо вақте он раис мурд, ҷамоат гуфтааст, ки мо чизеро намедонем. Ҳозир ҳам идораи ҷамоати мо бо мардуми мо хеле ҳам беинсофона муносибат мекунад.

 Мардум ҷамоат мераванд барои ягон ҳуҷҷат, маълумотнома, справка. Идораи ҷамоат меравед раис мегуяд «раву ждат кун, ман ҳозир маҷлис меравам». Медонад, ки одамҳои қишлоқ пул намедиҳанд. Ва агар мабодо яке пул диҳанд ҳам 10сомонӣ медиҳанд, зиёд намедиҳанд. Ним соат- 40 дақиқа мегузарад, баъд мегуяд дароед ва савол медиҳад, ки «чаро омадед»?

Мегуед фалон коғаз даркор аст.

Мегуяд давлат ба мо маош кам медиҳад, «биёред партоед ягон чиз», нагло мегуяд. Масалан барои иҷозати туй рафтед, барои участка рафтед, ё ягон кори ҷузъӣ. Аз одамони қишлоқ дувайной-дубаробар пул мегирад.

Одамҳоро амдан қабул намекунад. Махсус қабулро кашол медиҳад. Боз мегуяд, ки шумо узбакҳо пулатон бисёр.

Як нафари дигар ҳаст, ки Нигина ном дорад. Зани калонсол аст. Дар гушҳояш ҳалқаҳои тилло кашол. Вай ҳам ҳамин хел гап мезанад. Агар ягон кас туй карду масалан 20 кило биринҷ дам кард, сраза занг мезанаду мепурсад, ки разрешений гирифтед, аз кӣ гирифтед, барои чанд кило гирифтед, ҳамсояҳо ва мардумро ҷеғ задед?

Дафъатан танзимро меоранду соҳиби туйро ҷарима мекунанд.

Ба қабули Нигина равед вай ҳам ҳамин хел муносибат мекунад. Масалан барои зоднома ба навзод равед, мегӯяд, ждат кунед, бист минут. Вай ҳам мегуяд, ки «ягон чи партоед. Ҳозир 200 сомонӣ шудагӣ. 50 сомонӣ ҳақи худамро партоед, баъди ду руз омада гирифт равед. Аммо вақте ягон шинос аз шаҳри Истаравшан даромад онҳоро беочерат қабул мекунад.

Агар ягон мусафед ё зани бачадор ҳам бошад, онҳо ҳам ждат мекунанд:  «ждат кунед очеретда, нигоҳ кунед» мегуяд.  

Боз як нафари дигар аст ки Бутақул ном дорад,  ки вай ҳам ҳамин хел бепул гап намезанад. Мегуяд «ман пеши президентда одам дорам. Куҷое биравӣ бираву навис. Ман аз ягонтоат наметарсам».

20 сол дар ҳамин ҷамоат кор мекунад. Ранги Эмомалӣ Раҳмонов ягон ҷо рафтанӣ нест.

Фосилаи роҳи деҳаи то Истаравшан се километр аст. Онро мошин дар 25-30 дақиқа ба зӯр тай мекунад. Барои таъмири ин се километр роҳ аз муҳоҷирҳо панҷ сол мешавад панҷҳазоррублӣ ҷамъ карда истодаанд. Раиси нав ин пулҳоро гирифту барои қишлоқи худаш асфалт кард. Омаданду навор бардоштанд. Аммо дар ин навор гуфтанд, ки ҳокими шаҳри Истаравшан роҳ сохт. Аммо на самом деле пулро аз муҳоҷирҳо гирифтанд. Аз тарафи давлат ягон пул надоданд, роҳҳои худамонро худамон мумфарш кардем

Дар бораи мактаб ҳам чанд ҷумла гуфтанӣ ҳастам.  Ба мактаб як муаллима омаду директор шуд. Нилуфар ном дорад.

 Қишлоқи мо ду мактаб дорад. Яке аз ин ду мактабро муҳоҷирони кории деҳа аз сифр сар карда то бому бомпушаш нав кардем.

Аммо мактаби сеошёнаи калон дорем, ки №38 аст. Ин мактабро ҳам тамоми корҳои таъмирашро мардум ва муҳоҷирҳо мекунанд. Ҳозир аз сақфи бархе аз синфхонаҳои ин мактаб об мечакад. Ҳоло боз гуфта истодаанд, пул ҷамъ карда ин мактаби калонро навсозӣ кунем.

Ин Нилуфаре, ки гуфтем аз қишлоқи дигар аст. Вай ҳатто аз худо ҳам наметарсад.  Ҳама чизҳои мактабро фурухт. Заминҳои мактабро гирифтаанд. Ин Нилуфар маълумоти олӣ ҳам надорад, аммо панҷ сол директор кор кард. Ҳозир хоҳарашро директор мондааст. Дар мактаб дигар уро намебинед. Агар даҳ муаллим бошад, чортоаш чоплусу буз шудагӣ аст.

  Дар барномаҳои шумо бархе аз ин чоплусҳо баромад карда мегуянд, ки дар мактаб пул намегиранд. Дуруғ мегуянд. Пул ҳатман ва ҳамеша мегиранд.

 Барои ҳезум, барои обуна, барои журнал, барои рузи таваллуд,  барои буру дигару дигар.

Ин Нилуфар мактабро тамоман холӣ кард. Панҷ сол директорӣ карда тамоми чизҳои мактабро фурухт. Ҳоло акнун муҳоҷирҳоро маҷбур карда истодаанд, ки барои навсозии мактаб пул фиристанд. Мегуянд, ки маоши мо намерасад. Давлат маоши кам медиҳад. Илоҷ надорем. Бояд аз талабаҳо пул пурсем. Дар ҳақиқат маоши муаллиму муаллимаҳо хеле ночиз аст. Аммо онро бояд давлат баланд кунад, на инки аз ҳисоби падару модари талаба бошад.

Ҳоло, ки мавсими лимити барқ аст дар бораи барқ ва таъминоти он ҳам як, ду ҷумла гуфтаниям. Ҳар моҳ нозир меояду ҳисобкунакро мебинаду мегуяд, ки 100, 200 ё 300 сомонӣ кор кардааст. Тамоми столбаҳои ин деҳаро халқ худаш харид. Симу ноқилҳоро ҳам.  Ба хонаҳояшон ҳам пул дода симҳоро худашон гузарониданд.Аммо нозир меояд, агар дар маҳкам бошад таҳдид мекунад,  ки ҳозир участковийро даъват мекунам. Тез пули светро супоред, вагарна қатъ мекунем. Намепурсанд, ки шумо светро чи хел ба хонаатон гузаронидед? Сӣ сол аст ки ҳол ҳамин. Трансформатор, столба, симро худи мардум мехарад. Ин чи гуна ҳукумат аст? Мо, ки тамоми андозҳоро месупорем, пулҳои мо куҷо меравад?

Чизи дигар ин аст ки баъзеҳо даҳ гектару сад гектар заминро гирифтаанд, касе кордор намешавад, аммо вақте дар ҳамон 6 сотихаи худ як ҳоҷатхона месозед даррав меоянду налог мепурсанд.

Як бор бипурсанд, ки як метр сим аз тарафи давлат омадааст ё не ва оё мо электрик-устои барқ дорем ё не?

Дар деҳа ҳозир танҳо имом камтар риш дорад, дигар ришдор нест. Домулло ва чанд тан мусафед риш доранду тамом, дигарҳоро намемонанд.

Дар масҷиди мо камера монда гуфтаанд, ки бачаҳо наоянд. Мардум намозҳои панҷвақтаро ба зӯр мехонанд. Вақте шуд, ки масҷидро маҳкам карданд, ҷумъа хондан мумкин не, азон паст.  Ман 35 сола вале аз рафтан ба масҷид метарсам. Падарам гуфт, ки нарав, камера мондагӣ мебинанду мебаранду мепурсанд, ки ту аз куҷоӣ, барои чи масҷид омадӣ. Аз қишлоқи мо бачаҳо мадраса мехонданд.  Мадрасаҳоро отменит карданд.Ҳозир касе намехонад, мадраса нест.  

Беморхонаҳо масалан зоишгоҳ меравед мегуянд, ки аввал касса рафта пул супоред баъд оед. Дар Истаравшан ҳамаи беморхона пулакӣ аст. Ба киссаи духтур пул медиҳед баъд нигоҳ мекунад, пул дода истед нормални нигоҳ мекунанд, агар надиҳед не, нигоҳ намекунад. Аммо дар барномаи “Минбари муҳоҷир” дидам духтур шарм нокарда мегуяд табобат ҷарроҳи бе пул. Охир чаро дурӯғ мегуед охир мо кур нестем ҳамаро дида истодаем.

Агар пул надиҳӣ мегуяд шумо узбакҳо аз куҷо омадед?

                                     Тоҷикистон

 Ассалому алейкум бародари арҷманд, домулло Муҳаммадиқбол! Бародари азиз, дар ҳақи ман дуо кун! Ҳоли хубе надорам.
Ин рузҳо ҳам дар сари ман омад расид. Аллоҳ шоҳид аст. Дигарҳоро мефаҳмидаму мешунидам, ки дар зиндагӣ ҳамин хел гапҳо дар оилаҳояшон мегузарад, лекин ягон вақт дар зиндагии худам фикр намекардам, рузе ба сар сари ман ҳам меояд. Чун ҳамеша мегуфтам, тавба, нишон надиҳад ин рӯзҳоро. Ман чандин вақт дар банди фикру хиёл будам, ки бинависам ё нанависам. Чандин вақт дудила будам. Аммо ниҳоят ба ин натиҷа расидам, ки бинависам беҳтар аст.

Хулоса, ин рӯзҳоро ман ҳам ба чашмонам ва гушҳоям дидаму шунидам, ки зан, модари фарзандҳоят, нафаре, ки бояд оромишу осоиши туву хонадонатро таъмин ва ҳифз кунад: «шуи худша буга, ки ман дар милиса мерам мегум, ки ту қати Муҳаммадиқбол гап мезани, ба ваёра ҳар чиз менависӣ ва роӣ мекунӣ!!!!”
Субҳоналлоҳ, ин чи бадбахтӣ омада бошад ба сари ин занҳои тоҷик…..
Ростӣ гап бародар ман двайной гражданства дорам. Аз барои ҳамин ҷанги Русия падару модар маҷбур карданд, ки хез биё. 
Ман бо зану фарзандонам дар Русия будем. Аллоҳ фарзандони маро нигоҳ бидорад. Ҳамин қадар гуфтаниям, ки онҳо мактабхон ҳастанд. Мо аз Русия,  вақте мобилизатсия эълон шуд срочно хестему баргаштему омадем ба ватан. Таксӣ гирифта будам, барои кор. Бо он омадаем.

Шароити зиндагиам он қадар соз нест. Аммо алҳамдулиллоҳ гушнаву ташна нестем.
Дилу ният кардем, ки обратно равем ,ки мошин вайрон шуд.  Қарз кардаму дурусташ кардам, ки боз якҷои дигараш проблема кард.

  Аммо ин оилаам ҳар рӯзи худо саросема аст ки зудтар соз кун, ки биравем. Якшанбеи гузашта як бародар дошт, ки ӯро оиладор карданд. Азбаски   сармо хурдаву сулфа доштам дар хона хобидам, рафта натавонистам.  Вай ҳамаашро медонист. Аммо худашро қариб як ҳафта пеш хонаашон барои ёрдам роҳӣ карда будам.

Тӯй ҳам гузашт, ҳама соз. Як ду руз пас званит кардам, ки «ҳама коротон буд шид, хез биё!
Баъд доду войро сар кард, ки ту наёмадӣ ба туй ва дигару-дигар ва ҳамин тавр гапо гурехт. Имрӯз званит мекунам, ки хез хона биё, боз ҳамон гапҳои кӯҳна, ту наёмадӣ, ту ихелу ту беномусу  карочи дар ҷону имонум зад!  Гуфтам то соати 9- бегоҳ   омадӣ- омадӣ, агар не ҷавобатро додам.
Як вақт буд, ки омад. Соат қариб 8-и бегаҳ! Гапу хабар ҳамон гапҳо. «Ман зиндагӣ намекунум,ту ихелу ту ухел, ман зиндагӣ намекунум, ман мерам хонамон».

 Дар хона гапҳо баланд рафтанд, додувой бисёри бад шуд: «ҳами гапа қапидай, ки ман зиндагӣ намекунум. Дар як сумка иқа либосоша ҷамъ кард, ки ман хонамон мерам дигар зиндагӣ намекунум».

  Баъд ман ба падараш занг зада ҳодисаро гуфтам. Гуфтам,

 чун зиндагӣ намекунад: « хай хез биё, як бора маслиҳат кунем, бигир ҳама чизу чораша бар, и чи маймун бозияй, ки то мекунум то намекунум, ду сумкара мегирифтай мерафтай».
Падараш гуфт роҳӣ кун биёяд, пагоҳ биё маслиҳат мекунем. Гуфтам,бошад.

Аммо ин зан ҳамон ду сумкаро қапидааст, ки «ма мебарум». Ман гуфтум дасти холи меравӣ. Пагоҳ чи маслиҳате бо падарат шуд, баъд меоӣ ва ҳамаашро   мебарӣ. Аммо вай боз гапҳои ноҷо зад: «ту беномусу  ту дигару дигар». Асабам тоб наовард: « ай як гушуш қапидум, гуфтум даҳанта нигоҳ кун. Мегарда тарафи  ма мега ман ҳозир милиса званит мекунум ту беномус қати Муҳаммадиқбол гап мезанӣ, ту ихели, ту ухели, ман тура мешинонум».
Хест хонаашон рафт. Падараш зангам заду гуфт, ки ту задӣ, сару даҳани духтарамро сиёҳ кардӣ, ана акнун мебинӣ, ман туро чикор мекунам. Дар пеши қонун ҷавоб мегӯӣ. Ман кори кардагиамро дар ҳақи ту мекунам.
Субҳоналлоҳ, ана ҳамин тавр одамҳо хеле бад шудаанд. Дар ҳақи ман дуо кунед, домулло. Дуои шумо ғарибон дар назди Аллоҳ қимати баланд дорад.

Ман,тамоми некиву бадиро аз Аллоҳ мебинам. Вале бубинед, ки баъзе аз мардум то чи ҳад аз имону инсоф дур шудаанд.

Барои он номи ноҳияамонро нанавиштам, ки шарм кардам, то нагуянд мардуми фалон ноҳия то ин андоза аз одамият хориҷ шудаанд. Барои ҳамин Тоҷикистон навиштам.

Сообщение   Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №85 появились сначала на ISLOH.net.