Айнӣ

   Ассалому алайкум бародари азиз Муҳаммадиқбол! Аз ноҳияи Айнӣ бароятон ин номаро ирсол менамоям. Дар бораи он сокинони Афғонистон, ки дар Айнӣ ба ҳалокат расиданд, гуфтаниам. Он шаҳрвандони ба ҳалокат расидаи Афғонистон дар кони Айнӣ,дар ширкати  «Фароз» кор мекарданд. Аз заҳролудии ҳаво нафасгир шуда вафот карданд. Дар ҳама конҳои ангишт гази метан вуҷуд дорад ва боз газҳои дигар. Агар ҳавои шахтаро, ба хотири сарфа кардани маводу маблағ тоза накунанд метан ҷамъ шуда дар шахта таркиш ба амал меояд. Боз гази С02(углекислий газ мегуянд ба русӣ) ҷаъм мешавад. Ҳангоми тоза накардани ҳавои шахта 20% ин газ одамро мекушад. Яъне таркиби ҳавои шахта 10% аз ин газ олуда шавад одам хело бемадор ва ё ҳатто беҳуш мешаванд. 20% боло шавад, ин марги яқин аст.
Ягон майда қоидаҳои техникаи бехатарӣ дар шахтаҳои ангишти Фароз иҷро намешавад ва ҳаёти он шаҳрвандони Афғонистон барои оилаи Эдик пофиг. Неофеодалҳои асри 21!                 

Ман як чизро гуфтаниам, ки роҳбарияти ин кон коргаронро сахт огоҳӣ дода тарсонид ки аз ин ҳодиса тамоман гап назананд. Агар ин хабарро расонаҳои Афғонистон чоп намекард касе огоҳ намешуд. Чаро? Чунки инҷо саддарсад гуноҳи ширкати Фароз аст. Фароз тамоми конҳои ноҳияи моро гирифт ва тобистону тирамоҳу зимистону баҳор ин конҳоро истифода карда истодааст. Мисли онки тамоми муддати сол хуни бадани моро кашида гирифта истодааст. Ангишти моро ба Узбакистон ва то Афғонистон бурда истодаанд. Ҳозир мошинҳои дарози Узбакистон, ки танару дулан мегуянд омада бор карда бурда истодаанд. Аммо барои риояти қоидаҳои техникаи бехатарӣ ягон зарра хароҷот кардан намехоҳад. Маблағ барои амнияти шахта ва саломати коргаронро ҳам ба ҷайби худ мезананд, списат мекунанд.

То онҷо, ки шунидем маблағи тобут ва ирсоли онро Фароз ҳозир нашудааст пардохт кунад ва ҳиҷ маблағе барои ҷуброн ва бима ҳам надодааст. Бовар кунед, ки як чунин қавми чашмгушнаи мумсикро дар умри сарамон надида будем.

                                    Рудакӣ

Ассалому алейкум бародари гиромӣ Муҳаммадиқбол ва бинандагони азизи «Ислоҳ.ТВ». Ман як сокини ноҳияи Рудакӣ аз ҷамоати Мирзо Турсунзода ҳастам. Каме бошад ҳам аз камбудиҳои деҳаамон ба самъи Шумо расониданиам. Дар деҳаи Мирзо Турсунзода, дар маҳаллаи Мардовски ҷияни раиси бачабози ноҳия Абдуғаффор Ҳикматуллозода бо писараш ба ҷони мардум задаанд. Мардумро аз хонаҳои худашон маҷбуран меронанд. Срок мемонанд, ки замин моликияти давлат аст, холӣ кунед мегуянд. Ҳоло бошад соҳибони замнҳои ду тарафи роҳи Мардовскиро ба суд додаанд. Мардум норозигӣ баён карданд. Аммо ягон натиҷае надод. Ҳикматуллозодаи ноинсоф тамоми мақомотро худаш идора мекунад. Писари ин раис ҳар ҳафтае 1 ё 2 маротиба ба ноҳия меояд ва аз домсозҳо пул мечинаду меравад. Шояд савол ба миён ояд, ки пули чиро мечинад ва барои чи мечинад?

 Ҷияни раиси ноҳия -«Идриссохтмон»  худашро домсоз муаррифӣ карда аз номи тамоми мақомот ба хонаҳо рафта фишор меорад ва мегуяд «срочно холӣ кнен, хонаи шумо мактаб ё садик (кудакистон ё боғчаи кудакона мешавад)» ва хонаҳоро ба маблағи ночиз гирифта баъд бо ҳамроҳи тағояш қарор ва санад (лоиҳа-проект) мекунанд ва сипас худашон ба маблағҳои хело баланд мефурӯшанд. Аз ҳамин хотир домсозҳо дар охир сохтмонро нотамом карда не майдончаи варзишӣ, не таваққуфгоҳ барои мошинҳо сохта ноҳияро тарк мекунанд. Ҳоло бошад дар маҳаллаи Мардовски ҷияни Ҳикматуллозода бо мардум бо монанди солҳои ҷанги шаҳрвандӣ муносибат намуда мардумро таҳдид карда истодаанд, ки «мебаремтона статияи салафӣ, статияи терроризм мезанемтона». Инҳо худашон ба мардуми умуман тасаввурот надошта ба салафият ба терроризм  тарғибу ташвиқ мекунанд. Ҳикматуллозода амният, прокуратура ва милицияро чени саги пеши дарвозааш қадр намекунад. Ман дар ҳаётам нав дидам, ки амният ҳамин хел беобуру мешудааст. Пеш вақт амният як обуру дошт, ноҳияро соҳибӣ мекард ҳоло бошад амният вуҷуд надорад.
Аз раиси Кумитаи сохтмон ва архитектураиТоҷикистон эҳтирома хоҳиш мекунем як бор омада тафтиш кунанд, ки инҷо чи хел ва бо чи роҳ домсозиро оғоз мекунанд.
Дар гардиши маъруф ба Ленинград умуман сохтмон бе талаботи қоидаҳои сохтмон рафта истодааст. Як қисмати бинои баланошёна дар заминҳои кишоварзӣ- заминҳои корам сохта шудааст. Дар павароти Ленинград зиёда аз 1700 квартира сохта шудааст, ки умуман ба талабот ҷавобгу нест: не таваққуфгоҳ дорад, не майдончаи варзишӣ. 

 Аз Прокуратураи генералӣ ва дигар сохторҳои қудратӣ хоҳиш карда мешавад, ки як бор биёянду санҷиш гузаронанд. Дар сурати чораҷӯӣ накардан мо метавонем як барномаи муфассал бо наворҳо дар аввалҳои моҳи август пешкаши «Ислоҳ» ва мардум намоем.

 Мавзуи барномаи мавриди назари мо дар бораи сохтмони баландошёнаҳо дар ноҳияи Рудакӣ хоҳад буд ва мо дар он барнома маълумотро дар бораи чанд бинои баландошёна сохта шуд, Абдуғаффор Ҳикматуллозода, раиси ноҳия чи қадар қарор дар бораи сохтмони ин биноҳои баландошёна баровард ва чи қадар пулу пора гиирифт ва маблағҳо бо чи восита ва бо миёнравии киҳо ба кисаи Ҳикматуллозода даромадааст, кадом иншоотҳоро соҳибкорон сохта ба истифода додаанду вале Ҳикматуллозода ин биноҳоро чи тавр аз ҳисоби бюҷет сохта шуд гуфта санад карда аз буҷҷаи ноҳия миллионҳоро гирифта ба кисааш задааст, заминҳои кадом минтақаҳоро ҷиянҳояш бо чи восита гирифта ва бо чи миқдори маблағ фурӯхтанд (посредники ) ва кадом соҳибкоронро Ҳикматуллозода ба чи ҳаҷму миқдори маблағ кидать карду онҳоро тарсонд, ки агар арз кунанд, статяҳои вазнин мезанад, Ҳикматуллозода пулҳоро кай ва дар куҷо мегирад ва кадом иншоотҳои давлатиро хусуси карду фурухт, ҳамаашро яктабаякта навишта мефиристем.
Чунин бесарусомонӣ ва ғорату дуздии ошкоро дар ҳамсоядавлати ҷангзадаи Афғонистон шояд набошад. Мо бо як бовари мегуем, киТоҷикистон давлати ҳуқуқбунёд мебошад, аммо дар ноҳияи Рудакӣ умуман адолат нест.
Ман дар охир мушаххасан ба панҷ ниҳоди давлатӣ расман муроҷиат менамоям:

1) Дастгоҳи иҷрояи Президенти Тоҷикистон;
2)Прокуратураи генералии Тоҷикистон;
3)Агентии мубориза бо коррупцияи Тоҷикистон;
4)Кумитаи давлати амнияти миллии Тоҷикистон;
5)Палатаи ҳисоби ҷумҳурииТоҷикистон:

Аз Шумо эҳтиромона хоҳиш мекунем, ки нисбати ноҳияи Рудакӣ ва раиси он Абдуғаффор Ҳикматуллозода хулосаи амиқи худро бароред ва дар сурати чораҷуӣ накардан мо метавонем аз номи 5 сохтор хулосаи амиқи худро пешкаши мардум кунем ва Шумо метавонед аз таҳқиқоти мо истифода кунед. Аммо ҳоло гуфтаниам, ки вой бар ҳоли Шумо, ки ноҳияи Рудакӣ аз маркази шаҳр ҳамагӣ 12 километр дур мебошад, аммо Шумо ин қадар қонуншиканиҳоро дида наметавонед.
Як мисоли мушаххасро аз барномаи оянда ҳамчун намуна меоварам:
Дар маҳаллаи Мардовски ҷиян раиси ноҳия ҷойи 265 хонаи мардумро ба зурӣ гирифта истодааст, баъзеяшро гирифта ба дигарҳо бо нархи баланд фурӯхт…  

                                         Ваҳдат

  Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародар Муҳаммадиқбол! Худованд аз шумо розӣ бошад. Шумо маро мешиносед, ному насабам пеши шумо ҳаст. 

Ман мехостам номаи маро низ дар «Номаҳо аз ноҳияҳо» ҷой диҳед. Ман аз шаҳри Ваҳдат ҳастам. Аниқтараш аз Телмон, ҷамоати Гулистон. Тули ду сол мешавад, ки заминҳои мо бе об монданд. Чунки дар лаби дарёи Кофарниҳон дуҷониба карерҳо сохтанд ва чунон канда истодаанд, ки сатҳи оби дарёи Кофарниҳон паст шуда истодааст ва ба каналҳои мо об намебарояд, заминҳоямон лалмӣ шудаанд, як кишт ҳосил мегирему халос. Бо боришоти борон ҳосиламон меруяд. Зиёда аз 1500 гектор замин бе об мондааст. На танҳо як деҳа, балки 3-4 деҳа бе об монд.

 Ба арзу доди мардум касе намерасад. Аз ин вазъият раиси шаҳр ҳам хабардор аст. Оби моро асос карери Зайдов Шодӣ маҳкам мекунад. Вай дар коррупция кор мекунад. Аз ҳамин сабаб ягон раҳм ба халқ надорад ва ҳеҷ кас уро ҳеҷ чиз намегуяд. Чунки вай коргари корррупсия аст. Агар ягон сум ҷамъ карда ба экскаватораш диҳем обро як ё ду рӯз мебандаду боз маҳкам мекунад, то ки боз пул диҳанд. Дар муддати як ё ду рӯз чи хел мардум метавонанд заминҳояшонро об диҳанд ё зироат кишт кунанд? Хулоса ба мардум зулм мекунанд. Ягон касро гап задан намемонанд. Зеро онҳо кормандони ҳифзи ҳуқуқ ҳастанд. Баъзе аз одамҳо дар заминҳояшон чоҳ канда заминҳояшонро ба зур об медиҳанд. Зиндагии мардум аз ҳамин заминҳо пеш меравад аммо мутаассифона болои мардум сахттарин рӯзҳо омадааст. Ман намефаҳмам, ки барои чи ба мо раиси шаҳр даркор, вақте проблемаи халқро ҳал намекунад, ё инки раиси ҷамоат? Шумо барои чи раис мешавед, вақте садои мардумро намешунавед, кару куру гунг шудаед.

Аҷибаш ин аст ки ин ҳолатро дида муовини аввали раиси шаҳр Холиқов Давлат заминҳои обиро документ карда фурухта истодааст. Дар байни заминҳои обӣ аллакай хонаҳо сохта истодаанд. Ин Холиқов Давлат бисёрии заминҳоро фурӯхт. Касоне, ки заминҳои хоҷагии деҳқониашон ба қишлоқҳо наздик аст, худи онҳо замини хона документ карданд, ба дигарҳо намефурӯшанд.

  Агар пул дошта бошӣ Холиқов Давлат коратро ҳал мекунад. Баъзеҳояшон ҳоло хона насохтаанд. Вақти муайяни худашонро нигоҳ доранд, то ки хона созанд. Аммо дар бисёри ҷойҳо масалан лаби роҳҳо хона сохтанд. Ба онҳо касе ҳеҷ чиз намегуяд, зеро, ки ин сохтумонҳо азони худашон аст.

  Ман бовар дорам, ки на ҳама милисаву амният ва прокурорҳо тарсуанд. Дар деҳаи Варашили ҷамоати гулистон ва дар деҳаи Муллодавлат аллакай чандин сохтумонҳо рафта истодааст.

  Бародар Муҳаммадиқбол. Ин номаро нашр кунед, то ки ҳам мардум, ҳам макомоти ҳифзи ҳуқуқ, ки дар ҳақиқат хизмат ба Ватан мекунанд, ин арзи моро нодида намонанд. Агар ягон навигарӣ шуд, ҳатман хабар медиҳем.

                                   Қубодиён 

Ассалому алайкум бародари ростгуй ва ростқавл Муҳаммадиқболи Садриддин! Ман аз совхози Тоҷикистон, ноҳияи Қуодиён мехоҳам ба имомхатиби қишлоқамон мулло Саидаҳмад Шарипов  паёми худро расонам. Бас аст мардумро угрожать кардан. Мардум намозхонӣ меоянд, на барои угрожаҳои туро шунидан. Ту изо намекашӣ аз гапҳои худат? Медонем амният аз пушти ту аст ва  гапи туро мегирад. Ба суйи халқ мегуӣ, ки «рутон сиёҳ ҳамат медоне, кӣ мара сурат мегира»? Боз мегуӣ, ки кадом кофире, ки ба он кофири Муҳаммадиқбол нома фиристодааст. Ту чи хел як одами ростгуй ва рост қавлро кофир мегуӣ? Боз ба суйи халк мегуӣ, ки «Муҳаммадиқбол язнатонай, шуй хоҳартонай ё ай апатон»?

 Ба худо қасам ҳамин хел язна дошта бошам ифтихор мекунам. Туро ва ту баринҳоро ва ҳамон давлати Раҳмоновро чорғовак мондааст. Ҳамаат бо тарс зиндагӣ мекунед. Агар аз Муҳаммадиқболи Садриддин не, аз Аллоҳ ҳамин хел метарсидед, Тоҷикистон яке аз давлатҳои пеш рафта мешуд. 

Туро фиръавн гуфтанд, ту ба ғазаб омадӣ. Ту медонӣ, ки аз хонаи фиръавн кӣ баромад- ҳазрати Мусо ва Сумая. Аз хонаи ту чи ин қадар бузу гуз баромад. Боз дод мезанӣ, мегуӣ «ма бас мекнм хатибира». Бас кун охир! Ту агар ждат дошта бошӣ, ки ягон кас мехезаду мегуяд, ки «ман местм, бад ту да амният бтиш». Ту хато фикр мекунӣ. Аллакай ҳама туро шинохтанд: «баскун бра, 1 моҳ, 2 моҳ, пас ягон кас имомхатиб мешава. Охи ма медонам,ки ту маргро интихоб мекунию бас карданро не».  

Боз ин ҳамин Гулонов Додарбег, комитети маҳаллаамон аст. Ман гуфтам ку ҳама корро медонад, дар ҳама кор шарик аст, лек аз об ҳама вақт хушк мебарояд. Аз тарафи давлат сетка ҳамчун кумак омад, аммо ба ягон кас надод. Боз як мошин ё як тракторро дар хонааш баҷо кардааст. Бо коҳ руяшро пушонидааст, касе намедонад. Як ду сол пас мебинӣ, ки мебарорадаш.

Боз мехоҳам аз фоидаҳои «Ислоҳ» бигуям. Аз 1992 юми сол то ба ҳозир давлат ба мо ҳамин қадар фоида наоварда буд. Шумо дар Ислоҳ гуфтед «ҷошда» директори мактабамонаро гирифтанд. Военкомат ҳам сумгириро мисли пешина сум намегирад, бас кард. Руирост мегирифт. Ҳозир бисёр пинҳонӣ ва низ ставкаро поин кардааст.

Ҳамин чанд рӯз пеш раиси ҷамоат, раиси маҳалла ва Тошбойи облавачӣ ва боз чанд каси дигарро  бурда кашида сар доданд. 200 ҳазор сомониашон «бор» бастанд. Мурдамурда бурда  ҷонашонро наҷот доданд. Албатта, ҳаром ба ҳаром меравад. Яъне дуздҳоро қарақчиҳо заданд.

 Аллоҳ аз падару модари шумо розӣ бошад, Муҳаммадиқболи Садриддин! Бо орзуи пирузӣ! Омин, омин, омин.

                                      Шаҳринав

Асалому алекум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу домулло Муҳаммадиқболи Садриддин ва кормандони шабакаи мардумии «Ислоҳ». Аввал мехохам аз сиҳҳативу саломатии шумо ва муборизони дар баратон буда пурсам! Баъдан аз   барномаи 150- и «Номаҳо аз ноҳияҳо» ( 20.06.2024 https://isloh.net/nomaho-az-nohiyaho-ba-isloh-net-№150)

хотиррасонатон кунам, ки дар он барнома шумо дар бораи Улуғбек Қосимов ва Ҷурабек Гадоев аз ноҳияи Шаҳринав, ҷамоати Боғистон гуфта будед! Ҳоло Улуғбек Қосимовро зиндон карданд, аммо намедонам чанд сол додаанд. Фақат як чизро гуфтанӣ ҳастам, ки ҳафтаи гузашта модари Улуғбек даргузашт. Улуғбек суми калон дода бе ягон наручник як рӯз пеш омада модарашро хабар гирифта рафт! Дар ҳоле, ки агар як камбағали бечора дар хизмати ҳарбӣ бошад, дар рӯзи ҷаноза рухсат намедиҳанд!  Вале Улуғбек Қосимов аз зиндон ҷавоб гирифта омад! Акнун дидед қудрату тавоноии шогирдони Маҳмадзоири домоди Ҷаноби холиро?

Ва боз як маълумоти дигар дар бораи Ҷурабек Гадоев, ки милиса шуда кор мекарду баъд барои героинфурӯшиаш аз кор ронданд.Баъдан дар военкомат ба кор даромаду таъриф кард, ки «аз героинфурушира дар солдатфурушӣ суми зур кор кардум».Мардумро фиреб карда аз якчанд нафар барои военный билет сум ҷамъ карда ба Русия гурехт! Ва ҳоло гуфтааст, ки «насиб ҷиянум яъне бачаи амакаш паспортша бгира мерам пешуш задагиюм дига Тоҷикистона»!  Як бачаи амакаш ба номи Убайд Гадоев дар Украина  бар зидди украиниҳо меҷангад! Ва додараш дар Англия паноҳандагӣ супоридааст. Ҷанобашонро сиёҳ карда паспорт гирифтанӣ аст! Ва Ҷурабек Гадоев, паспорти ҳамон бачаи амакашро ждать дорад! Ман ин падарсаги Раҳмонов касифро намефаҳмам, ки чи хелин режиму чи хелин савод дорад! Як оилае, ки дар ҳама давлатҳо яктоӣ преступник дораду ҳоло мондагиашон ҳам Европа гурехтаанд ягон террорист набудаанд! Аммо дигарон агар раваду ягон гапи ҳақро занад мешаванд хоину террорист! Ман намедонам чи хел метавонад ин хонавода дар орган кор карда? Боз як бачаи амакаш дар отдели Шаҳринав милиса кор мекунад! Бародар мо ҷавонмардони ҷамоати Боғистон мехоҳем, ки шумо кӣ ва чӣ будани ин зоти ҳаромро ба мардуми Тоҷикистон шиносонед ва бар гуши кари Раҳмонови касиф ҳам расонед!

 Боқӣ дар паноҳи Аллоҳ бошед!

 Ростӣ, фаромуш кардаам, ки бигуям! Баъди ҳамон барномаи «Номаҳо аз ноҳияҳо №150» Улуғбек Қосимовро дили нохоҳам бурда маҳкам карданд. Чунки дигар виход надоштанд, чунки «Ислоҳ» ҷиноятҳояшро ошкоро кард ва наметавонистанд, ки худшонро ба каракӣ андозанд.

  Дар бораи Фарҳод Сафаров директори мактаби рақами10 низ дар барномаи «Номаҳо»-и №150  гуфта будед. Ин мудири фосиқ боиси бадбахтии чандин духтари мактабхон шудааст, Вай амдан духтарбачаҳоро фоҳишаву наркоман мекард. Гуё баъди нашр дар барномаи 150 ягон реакция нашуд!

  Ҳозир бошад дар мактаб як духтарчаи аз оилаи камбағалро,ки дар кучаи Фарҳод зиндагӣ мекунад,ҳамсояи Фарҳоди директор аст 28 нафар таҷовузаш мекунанд! Барои ҳамин амният худаш Фарҳоди директорро гурезонданӣ аст.Ба Фарҳод гуфтаанд,ки айни замон аз Тоҷикистон баро,мо кору борро тинҷ мекунем,баъд меоӣ! Фарҳод Россия рафтанӣ аст,албатта,чи хеле худашон мегуянд «то кору борош тинҷ шудана».

Ман хитоб ба мардуми ҷамоати Боғистон дорам: «то кая шумо хап мешинен? Пагоҳ навбати духтарои шумо мешава! Илтимос хезен пуштибони ай духтарчаи ноболиғи камбағали ҳамдеҳаатон кунен! Агар, ки не пагоҳ ба духтарои ноболиғи шумо ҳам дастдарозӣ мекунан»!

Ин Раҳмонов ва масъулони соҳаи маориф куҷоро нигоҳ доранд мо намефаҳмем.

Барои онки мардум ва махсусан духтарони ҷавонро таҷовуз бикунанд Раиси ноҳия начальник милиса,начальник амният ва ҳама роҳбаронро аз Данғара мондааст.

Чунки агар местниро монад камакак раҳм бар халқи худаш мекунад! Ин говкаллаи касофати Раҳмонов мехоҳад,ки ин миллату мардумро таҷовуз кунанду пул кор кунанду Раҳмоновро пул нагуянд! Ба Худо қасам агар ҳамин 28 нафар бо ҳамроҳии директор Фарҳод Сафаров зиндонӣ нашуда ба пул халос мешаванд дониста бош Раҳмонов, ки чанд набераи нару модае, ки дорӣ рузеш мешавад, ки мо шербачаҳои Шаҳринав таҷовузашон хоҳем кард! Инчунин духтарони ҳамон амниятиҳое,ки Фарҳодро гурезонданд таҷовуз хоҳанд шуд! Боз як бори дигар мегуем, ки эй амниятиҳо фаҳмида гиред! Дар ҷони мардум задед! Ҳар вакте ки як гуноҳи кормандони давлатиро мегуӣ амният омада онҳоро бурда пулашонро мегиранду сарашон медиҳанд! То кай ин ҷабру ситам болои мардуми одӣ? Охир ин халқ ку ғуломи шумо нест! Ё Аллоҳ хору залил бигардон ин оилаи Раҳмонови палидро бо режими бандитиаш!

                                           Исфара

   Ассалому алейкум бародар Муҳаммадиқбол. Раҳмат ба шумо, ки маълумотҳои фиристодаи моро дар бораи Халили ҳаромхур навор карда ба мардум ошкор намудед.

 Мехостам боз яке аз сад ҷиноятҳои Халили ҳаромхури уголовники деҳаи Чоркуҳро ба шумо равон кунам. Гап дар бораи он меравад, ки ҳангоме аз Чоркуҳ — Сурх ва  Найман касе аз ҳаҷ меояд, Халил ба пеши дари ҳар як хонаи ҳоҷиҳо шестёркаҳои худашро равон мекунад. Шестеркаҳо бо мошинҳои шишаҳои танировка омада назорат мекунад. Агар аз ҳафт нафар як нафар зиёд барои зиёрати ҳоҷиҳо мебиёяд, шестёркаҳо дарав ба Халил занг мезананд.Халил омада ҳоҷиҳоро ҳақорат мекунад.Агар пули хостаашро надиҳанд,ба адел мебарад. Дар адел пули калон мегирад. Боз Халил аз бузҳояш мепурсад, ки ин одам дар гузашта ягон кори ғайриқонунӣ кардагӣ аст? Кадом буз мегуяд бале, 25 сол пеш говдуздӣ карда буд. Ҳоҷӣ гуфтааст, ки ин кор 25 сол пеш буд, ман дар хотир надорам. Ман говро дар вақташ пас гардонида будам. Халил гуфтааст фарқ надорад, ман ошкор мекунам ва бо ҳамин гуноҳ зиндон мекунам. Ҳоҷӣ бо 5 ҳазор доллар ҷонашро халос кард.

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №246 появились сначала на ISLOH.net.

Заводи алюминийи тоҷик манбаъи даромади асосии бюҷети Тоҷикистон ба ҳисоб мерафт ва солона ҳудуди 500.000 тонна истеҳсол дошт.

 Баъди ба дасти Оилаи Раҳмонов гузаштан, мушаххастар, баъди ба дасти Ҳасан Асадуллозода ва Шералӣ Кабир (асосгузори иқтисодиёти Тоҷикистон) гузаштан ин корхона имрӯз дар ҳоли зору табоҳ қарор дорад ҳатто 60 ҳазор тонна тавлидот надорад. Ин корро Ҳасан махсус кард, то оҳанҳои ин заводро ба заводи арматурааш бикашонаду даромади калон бигирад. Дар ин завод дуздӣ руирост ва дар авҷи аъло аст:

                                             Турсунзода 

Салом бародар Муҳаммадиқбол! Ман аз Турсунзода мебошам. Солҳо дар заводи алюминий кор карда шоҳиди хеле аз корҳо аниқтараш ҷиноятҳои одамон шудам. Инҷо мехоҳам дар ин бора ҳикоят кунам.

Ба кор андохтани як ванна зиёда 300 ҳазор $ расход дорад. Вақте криолит ва глинозём тамом шуда буд ваннаҳо дар гирифта сухта аз кор монданд, мусурҳои аз давраҳои шуравӣ мондаро оварда коркард карданд. Заводе, ки дар тавозун ва обороташ садҳо миллион доллар мечархид ба ҳоли зор монд.
Техникаҳои корхона дар шароити нохуб монд. Коргарони куҳна, яъне бособиқа  мегуянд, ин аҳволе, ки завод дорад, пеш ин хел набуд. Ҳоло қисмҳои эҳтиётиро то ба завод омада расидан 60% -ашро медузданд, 40 %-и дигарашро дар дохили завод дуздони дохилӣ медузанд. Коргарони охраннаҳо бошанд соляркаву масла ва дигар ашёро дари складҳоро шикаста медузанд.

Ин завод дар 3-4 смена охранна дорад. Ман соли 2011 ба кор даромадам ва дар 4ум корпус кор мекардам. Сардори корпус Соҳиб Шарипов бародари Саъдӣ Шарипови директори завод буд. Вақте завод аз боло то ба поён ба дасти ғоратгарон гирифтор шуда буд, 4 корпус яке аз беҳтарин корпусҳои завод ба ҳисоб мерафт. Наздики 80 ванна дошт. Соҳиб, старший мастери мо худ инсони бо фаҳм буд. То соли 2013 хуб фаъолият мекард. Баъди иваз кадани начальники шуъбаи электролизӣ дар ҷои началник Муминов Абдураҳмон омад. Ин Абдураҳмон Муминов бародари овозхон Ҳаётой Муминова аст. Як хоҳари Абдураҳмон Муминов ва Ҳаётой Муминова ҳамсари Шералӣ Кабир аст. Абдураҳмон худ миллаташ узбек аст. Бо тоҷикон хеле мушкил дорад. Баъд аз онки Саъдӣ Шарипов вакили Маҷлиси намояндагон шуд ин Абдураҳмон ба ҳама чап шуд. Тоҷикҳое, ки дар соҳаи электролизӣ масъулият доштанд бо ягонтои онҳо соз нагирифт. Ҳама ҳайрон, ки чаро ин бесавод ҳама ҷоро расво дорад, аммо ҳеҷ кас ба вай кор надорад, баъд фаҳмидем, ки язнааш Шералӣ Кабир, вазири саноат ва яке аз роҳбароҳои ин завод ва одами наздики Эмомалӣ Рҳмонов будааст. 
Яъне дар вақти сардории Муминов Абдураҳмон завод сухт, чанд соат ваннаҳо бе кор монданд. Аз рӯйи қонуни электролизӣ 1ванна бояд 4 сол хуб кор кунад, баъд аз 4 сол сифати металл паст мешавад. Он вақтҳо аз набудани глинозём ва криолит ва дигар химикатхо аз Чорни гора мусорҳоро оварда ваннаҳоро нест карданд. Дар ин ваннаҳо метали пастсифат истеҳсол мешуд.

Мошинҳои борбари Туркия ва Эрон дар назди завод чандин моҳҳо меистоданд, ҷангу ҷанҷоли турку эронӣ ҳарруз буд.

Қаравулони заводро вахтерҳо меномиданд. Инҳо ҳуҷҷат- удостовореннийи КДАМ доранд, яъне ба амният дахл доранд. Инҳо 4смена кор мекунанд. Яъне ҳам шабона ва ҳам рӯзона. Ин вахтерҳо ҳама чизро медузданд: аноту кокс, алюминий ва оҳанҳоро  мошин -мошин мебароранд.

 Солҳои 2011 то 2017 ҳар шаб тона -тона металҳои заводро медуздиданду ҳама аз он огоҳ буданд. Яъне завод дар пеши чашмамон ғорат мешуд ва ҳеҷ ниҳоде ба он аҳамият намедод. Чаро ? Чунки дар ин дуздӣ шарик буданд.

Ман ҳам бо як дӯстам, рости гап чандин бор анот баровардем. Ин анот барои чи лозим буд? Анот ба мисли ангишт месузад. Аз ангишт ҳам хуб месузад. Масалан як сатил ангиштро10 соат сузӣ як сатил анотро 30 соат месузонӣ.

Ман бо як дӯстам баъди кор меомадем завод ва ба ҳамин вахтерҳо 100 доллар медодем. Моро то соати панҷи саҳар даруни завод сар медод. Бо мошини Газели бор каш медаромадем. Мо чи мегирем, чи намегирем ба онҳо дахл надошт: «100 доллар те усуш кори худут» мегуфт ва мо 100 медодему ба маӣлағи 1000у аз он бештар медуздидем.
Мисли мо инсонҳои дузд хело бисёр буданд. Моро киҳо ба даруни завод сар медод? Яъне сардори смена. Ин гапҳои ман ба соли 2012 тааллуқ дорад. Ман дар сменаи Далер ном як охранник бачаи қадпаст соли таваллудаш 1984 он вақтҳо безан буд, кор мекардам.

   Ин Далер аз Кулоб, дуюмаш Тоҷиддин, ки ин ҳам аз Кулоб аст ва ин ҳам қади кутоҳ дорад. Тоҷиддин сардори смена буд. 100 долларро мегирифт, хап буд. Мо бошем чунон мошинро бор мекардем, ки мошин базур мебаромад. 5 ё ки 6 тона бор мекардем.

Худи вахтерҳо беҳад сахт дуздӣ мекарданд. Сардори смена иҷозат медод. Инҳо то саҳар дуздӣ мекарданд. Охраннаҳо милисаҳоро писанд намекарданд. Уголовникҳо  бисёр тоб мехурданд. Дар шабҳо дуздони одиро қапида пулҳояшонро мегирифтанд. Ҳамин Давлати уголовник чандин бачаҳоро бо анот қапида пулашонро гирифта сар медод. Як хелашро ҳимоя мекард. Давлати уголовник бачаи ҳоҷӣ Қурбон аз Аҳорун.

  Вохурони машҳур буданд худ дуздӣ мекарданд, боз дуздони кучагиро ёрдам мекард. Яъне Шери кал аз Кулоб. Ба ман ҳам ёрдам кардагӣ. Номи ҳамон Шери калро мегирифтам ягон вохур ҳеҷ чиз намегуфт. Боз нафари дигар Шери зард буд. Вай ҳам ҳамчунин дастгирӣ мекард дар дуздӣ. Амонуллоҳ аз Шаҳринав, ин ҳам биёр ёрдам кардагӣ ба ман. Файзалии хароб, муйи баланд дошт. Мерседеси сиёҳ дошт. Мерседеси Файзалӣ дам намегирифт. Шаб то рӯз фақат аз завод борҳои дуздӣ мекашонд. Шери кал ҳам бо нексияаш « шаваш кати» мекашонд.

Исмоил Негматов ин аз тарафи Батош ё ки аз Шунук дузди хуб аст.
Ин Лутфулло дузди машҳур, дузди Чорная гора. Ин аз қафои Чорная гора хело ободу соҳиби давлат шуд. Чорная гора аз тарафи роҳи Ширкент дуздӣ мекунад. Аз дасти ин Чорная гора ягон чи намонд. Ин Лутфулло Абдуллоев бо акаи калониаш, ки Иззат ном дорад, хушру кор карданд. Аз тарафҳои Чорная гора аз ин дида боз дуздони машҳур ҳам ҳаст. Инҳо бисёранд. 

Хулосаи гап, чи гуфтанӣ ҳастам? Ман то соли 2017 дар ин завод кор кардам. 5 сол ҳам коригар будам дар 4 корпус ҳам дузд. Ин заводи машҳурро, ки наздики 20 ҳазор коргар дошт ба нестӣ оварданд. Якум худи калонҳо сар карданд дуздиро. Дар даруни завод заводи арматур сохтанд. Худашон хостанд, ки ин заводро ба металлолом мубаддал гардонанд боварам кунед. 40 фоиз ба орзуҳояшон расиданд.

Хайр, боз чи гуям? Сардори давлат чмо набошад чунин мешавад? Чмро ҳамин хел накунӣ уволаш дар гарданат. Агар ин пасво ақл медошт, ҳар хару хук ин заводи стратегии давлатро ин тавр хору залил намекарданд. Агар ин пасво ақл медошт ва ин заводро мисли пешина кор мефармуд солона ба худи пасво аз 100 миллион доллар бештар фоида меовард. Он гоҳ мо мегуфтем, ки ошаш шавад. Аммо ҳоло чӣ? Мегуем заҳри баданаш шавад.

Лаби як хел ваннаҳо шикоф мешавад ва баъд аз ванна маъдани хоми арзиз мерезад. Як хел вақтҳо то 1-  2 тон металл мерезад ва ба подвал корпус мебаранд. Ҳар корпус чунин ваннаҳои шикоф дорад. Таги корпус металҳои рехтагӣ бисёранд. Дуздҳои махфӣ мебиёянд шабҳо шикаста мебаранд. Мабодо фуромада монӣ дар ин ҳолат мезананд. Чандин касонро зада қариб кушта буданд. Яктои онҳо Зафар ном дорад. Ин ҳар шаб дар ҳамин завод боз ба савдои нушокиҳои спиртӣ машғул аст. Дар назди стоянкаи автобусҳо бо занаш арақу пивову пирашки мефурушад. Зафар як бачаи здоровий буд. Вай аз маҳаллаи Имоми Аъзам мебошад. То соати яки шаб савдо мекунад. Баъд дар соатҳои 2 ё  3 шаб таги корпус металл медуздаид.
Ин вохуро аз як инсон -Азизов гуфтанӣ як шахс сахт метарсад. Ин Азизов бо ду бача мегардад ва одамҳоеро, ки бинад дуздӣ мекунанд, напурсида мезанад. Ин ду бачаҳои Азизов хапу дам мегарданд. Ягон касро қапанд бераҳмона мезананд.  Бисёр одамҳоро қапида зада аз кор пеш карданд, делои ҷиноятӣ кушоданд. Вақте ки Азизов қапид пули нармалнӣ дода халос мехурӣ ё ки аз кор пеш карда делоят мекунад. Бо пули кам гап намезанад. Чандин вохуроя қапида дело карда пеш кард.
Соли 2017 амнияти шаҳри Турсунзода 2 касро бо металлу анот қапида бо 3 тона бор. Ҳамаи ин бачаҳоро ман мешиносам. Амният бурда 300 доллариашонро гирифта дела карда ба учасковийи завод дод. Ин амниятӣ номаш Музаффар, аз Турсунзода мешавад, узбек бача. Ин участковии завод ҳам Музаффар ном дорад. Ин ҳам борро гирифт  ва ҳам 200 доллар гирифт. Номерҳои мошини ин участковий 33 33 буд –БМВ.
Музаффари участковий худаш бо дуздҳо кор мекард. Он вақтҳо майор буд. Соли 2016 —  2017 бо мошинаш завод даромада баҳузур дуздӣ мекард, ҳамроҳ бо Шери кал ва бо Далери мундуқ.
Хулосаи гап ҳамин, ки дар Тоҷикистон ҳолати хуб нест. Ҳамаҷо чунин дуздӣ. Сардори давлат дузду беинсоф бошад ҳамаҷо бадтар мешад. То ин режими ғайри қонунӣ дар болои сари мо вуҷуд дошта бошад, ҳоли Тоҷикистон бадтар мешавад. Метарсам рӯзе нашавад, ки ин бе шараф Тоҷикистонро фурӯхта худаш нест шавад, ҳоламон аз ин бадтар мешавад. Ин бешараф барои пул ҳама корро мекунад.

Эй, мардум бояд бедор шавему ватанамонро соҳиб шавем. Кори ин заводи бузурги саноатиро хубу хушру ба роҳ монем. Бовар кунед тамоми халқи Тоҷикистон ба роҳатӣ зиндагӣ мекунад. Ман аввал тамошо кардам хело ва тасмим гирифтам ҳама ончи дидам ва худам ҳам кардаам нависам, то пеши виҷдонам тоза бошам. Мард он аст,ки ҳақро гуяд ва мардона ба ҷинояти анҷомдодааш эътироф кунад.

                                    Истаравшан

Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародари азиз Муҳаммадиқбол! Ман аз Истаравшан, Уротеппаи пешина мебошам.

Хитоби ман барои миллати тоҷик! Эй мардуми тоҷик, огоҳ бошед, ки ин Раҳмонов ба мо хубӣ намебиёрад! Медонед барои чӣ? Чунки аз  Аллоҳ наметарсад. Битарсед аз шахсе,ки ӯ аз Аллоҳ наметарсад.

 Коре, ки коммунист дар ҳафтод сол натавонист яъне дини моро нест кардан, лекин ин Раҳмонов тавонист. Коммунистҳо фикр мекарданд, ки масҷидашонро маҳкам бикунем динашон тамом мешавад.

Лекин ин Намруди замон -Раҳмонов донист, ки риши мардумро метарошему  занҳоро бе ҳиҷоб мекунем, номуси мардон аз байн меравад. Номус, ки аз байн рафт, дин ҳам меравад. Уламоро зиндони кунем ва онҳое аз дин огоҳии бештар доранд бо туҳматҳо зиндонӣ кунем дигар кор тамом мешавад.

Агар мо аз паи Раҳмонов равем ҳамаи мо дузахӣ мешавем, чунки Раҳмонов аз дини ислом хориҷ аст, яъне имон надораду Фарзандонаш валади зино мебошанд. Китоби Ибни Ҳаҷари Асқалониро бинӣ мегӯяд: 10 нафар дар назди Аллоҳ кофир аст лекин худаш гумон мекунад мумин аст.

Якум кушандаи бинои ҳақ, яъне ҳамин Раҳмонов,чунки дар ҳар куҷое,ки даъвате ба ислом асту таълими дин аст, онҷоро мебандад. Охир шумо намебинед, ки ҳиҷоби зан  ва таълими дин фарзи ъайн аст, ки аз байн бурд. Оё мо дар ин ҳолат хап бикунем дайюсе бар дин намешавем?

Дар замони паёмбарамон саҳобагон ҷонҳояшонро аз пеш мемонданд, ки дар дин тир нарасад. Вале афсӯс имрӯз мардуми тоҷик, динро дар пеш гузоштанд, ки дар ҷонамон тир назанад.

Агар Аллоҳ ба мо ҳазор сол умр диҳад ҳам охири он марг аст. Бояд мо маргамонро оро диҳем. Яъне ранги зан дар хона ҷон надиҳему дар мубориза ҷон диҳем. 

Суханро ба дарозо намекашам, барои инқилоб каме аз фикри худам гап мезанам.

Шумо мегуед танҳо бе куштор шавад. Барои бе куштор инқилоб кардан бояд мо аз хориҷа журналист оварем.

Дувум ин, ки дар як рӯз аз тамоми минтақаи Тоҷикистон бояд мардум хеста ба шаҳр бароянд, баъд мебинем,ки ҳукумат кадом тарафашро мегирад.

Бародар Муҳаммадиқбол! Ман сирҳои бисёрро медонам, ки дар пеш Тоҷикистонро кадом мушкил интизор аст.

 Бобои ман мегуфтанд, ки замонаш мебиёяд, ки Чин яъне Хитой ба Осиёи Миёна ҳуҷум мекунад, ҷанги ҳаром мешавад, наррашро мекушанду модаашро истифода мебаранд. Акнун ман далели дурустиашро дар чӣ мебинам медонед? Ҳамон замине, ки ба Хитой фурӯхтанд, дар ҳамон замин военные база сохтагӣ аст Хитой. Вай бояд аввал бо Афғонистон ҷанг бикунаду пасон ба Осиёи марказӣ ҳуҷум бикунад.

 Барои ҳурмати тоҷикон дар Русия мегӯям!

Мо агар ба оилаи худумон назар бикунем, як фарзанди хонаро лақаби безеб монему масхара намоем, ҳамон фарзанди мо дар назди тамоми ҳамсояҳо бе қадр мешаваду бо ҳамон лақаб масхара мекунанд. Яъне чи гуфтаниам? Агар мо дар ватани худумон обурӯ пайдо накунем дар дигар давлат бо обуруй намешавем.

Барои ҳукумат дорони мо одам ранги як чорво бе қадр аст.

Бародари меҳрубон ба шумо ҷасорати ҳазрати Умарро насиб гардонад. Ман имшаб эфиратонро тамошо кардум дар бораи чиниҳо.

Чин аз Осиёи Миёна долон талаб дорад, барои ба Афғонистон ҳуҷум кардан. Ман хиёл мекунум, ки ягон баҳона кофта истодаанд. Намруди замони мо  инро ташкил кардагӣ аст, ки ҳамин баҳона шаваду Афғонистон аз ман набинад. Лекин ин барои худаш чоҳ канда истодааст. Ман сахт дар тарсам, ки 10 000 000 тоҷик дар дунё бе ватан мемонад. Ин Эмомалии говкала на сиёсатро медонад на душманашро мешиносад.

                                       Душанбе

           Ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон. Ассалому алейкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳу бародари мубориз Муҳаммадиқболи Садриддин ва тамоми мардуми Тоҷикистон!

   Ман хостам яке аз иллатҳои асосии бетарафӣ ва ғулому ғуломсифат шуданамонро бигӯям. То ки мо бедор ва сарбаланд бошем. Имрӯзҳо ҳар яки мо борҳо мавриди хушунат ва шиканҷаи коркунони давлатӣ қарор мегирем, аммо   бетарафиро интихоб намудаем ва гӯё мо ҳеҷ вақт ингуна ҳолро надидаем ва нашунидаем. Ба тамоми шаҳрвандони Тоҷикистон гуфтаниам, ки хуб гӯш кунед ва ба қарор оед, ки хуб ё бад шудани миллат ва давлат аз ҳар яки мову шумо вобаста аст.
1.Эй падару модарони азиз, оё Шумо мехоҳед, ки фарзандони худро дар Русия аз даст диҳед?
Мехоҳед фарзанди шумо бемор бошад?
Оё дӯст доред, ки фарзандон доим дар муҳоҷират бошанд?
Оё мехоҳед, ки набераи шумо, фарзанди шуморо, дар айни пиронсолиаш тарк намояд ё ба хонаи пиронсолон бибарад?
Оё дӯст доред, ки фарзандони шумо доим дар азоб бошад?
Оё мехоҳед фарзандон ҳамеша чоплусӣ намояд?
Оё дӯст доред, ки фарзанди Шумо, аз роҳи хабаркаши зиндагӣ намояд?
Мехоҳед, ки фарзандони шумо доим ба дигар оилаҳо зулм намояд?
Оё мехоҳед, ки доим фарзандони шумо камбағал бошад?
Мехоҳед, ки наслҳои шумо доим ғулом ва ғуломсифат бошад?
Аз тамоми падарону модарон эҳтиромона хоҳиш мекунам, ки бо диққат бубинед ва ба ҳар як саволҳо ҷавоб диҳед.

2.Эй сиёсатмадорон! Эй коркунони давлатӣ! Эй мансабдорон! Эй нафақахӯрон!
Оё мехоҳед, ки мо шаҳрвандони Тоҷикистон доим дар азоб бошем?
Мехоҳед, ки Тоҷикистон доим истеҳсолкунандаи ба ном террорист бошад?
Ҳамеша мехоҳед, ки шаҳрванди Тоҷикистон шиканҷа шавад?
Оё шумоён мехоҳед, ки давлати қашшоқ бошем?
Оё мехоҳед, ки Тоҷикистон фақат истеҳсол ва содиркунанди неруи арзони корӣ-муҳоҷири меҳнатии беҳуқуқ дар давлатҳои хориҷа бошад?
Ё хоҳони он ҳастед, ки шаҳрвандони Тоҷикистон доим сарафканда ва чурка бошад?
Оё мехоҳед, ки оянда низ як президент ояд ва ҳамаи мо доим дар таърифи ӯ бошему шаҳрвандонамон  доим дар азоб?
Мақсади кор кардани ману шумо чист дар давлат?  Чихел кунем, ки ба хотири пул ё ҷон тамоми шаҳрвандро ба зулм, шиканҷа, муҳоҷири дарбадар ва ба қатл гирифтор намоем?
Магар ҳамин аст давлатдорӣ?
Магар ҳамин аст сиёсатмадорӣ?
Магар ҳамин аст мансабдорӣ?  
Акнун дар инҷо муҳим нест, ки ном дар таърих бимонад! Муҳим он аст ки номи нек бимонад. Дуруст аст эй мансабдорон?
Чаро дар тӯли ин 33 сол ба ҷои пеш рафтан, муваффақ шудан, тараққӣ кардан, ихтироъ кардан, истеҳсол кардан, давлати пешрафта сохтан, баръакс қафомонда шуда истодааст?
Ин ҳама аз ҳамоқати мост, ки мо ба ҷои давлатро обод кардан, танҳо ва танҳо як оиларо бой карда истодаем! Эй мансабдор, эй коркунони давлатӣ, эй чоплусон, эй сиёсатмадорон, эй шаҳрвандон, эй муҳоҷирон. Дар инҷо мо сиёсати хирадмандона гуфтему ҳосил аҳмақии ҳар яки мо беш нест.
3.Эй муҳоҷирон мехоҳед дар Русия ҳамин гуна зиндагӣ намоед?
Мехоҳед, ки доим дар қайди азияту озор бошед?
Мехоҳед доим шикоят карда дар Русия хору залил шуда зиндагӣ намоед?
Оё ин орзуву мақсади ҳар яки мову шумо буд, ки ман фақат кори сиёҳ мекунам ва беқадру манзалат мешавам?
Оё мо мехоҳем, ки зиндагии хуб дошта бошем, ё доим муҳоҷир бошем?
Мехоҳед, ки шикоят ва шукргузорӣ аз пешпо намоеду гардед?
Мехоҳед дар Тоҷикистон бошед?
Мехоҳед дар назди оила бошед?
Ё доим дар озору азият будан барои шумо истироҳат аст? Гуфти русҳо, ки кайф аст? Ман мегӯям, ки ҳайф аст чунин умр барои ҳар яки мову ту эй ҳамватан.
Дар ҳама ҷо ба мо шаҳрвандони Тоҷикистон мӯд шудааст шикоят кардан, қасам хурдан, дурӯғ гуфтан, зулм кардан, номардӣ кардан, чоплусӣ кардан, хабаркаш шудан ба як оила. Магар ҳамин аст виҷдону шарафу имондорӣ?

                                               Турсунзода

Салом бародар Муҳаммадиқбол! Аз деҳаи Ширкенти ноҳияи Турсунзода ҳастам. Дар бораи директори мактаби №94 Шоева Бибиробия менависам. Боварамон кунед ҳамаро ба дод овардааст. Аз маоши омӯзгорони мактаб моҳе нест, ки 300 то 500 сомонӣ нагирад. Мегуяд, ки ман бо 12ҳазор сомонӣ ин вазифаро аз Лайло Раҷабова харидаам. Яъне барои директор шудан ҳамин сол 12ҳазор сомонӣ барои мудири шуъбаи маориф Лайло Раҷабова додам ва плюс «ҳамон масрафи кадагиямро бояд барорам». Аз қаравул ва фаррошҳо ҳам 150 ё 250сомонӣ ҳар моҳ мегирад ва барои ба кор қабул кардан 2000 сомонӣ мегирад. Агар камтар гирад, дарсро камтар медиҳад.

  Як духтари хеле вайрони бераҳа дора, ки касеро писанд намекунад. Ба сари муаллимони калонсол дод мезанад. Либоси ягонаи мактабӣ танҳо барои дигарон, аммо духтари директор яъне Шоева чи намуде пушад мумкин, кадом вақт биёяд мумкин.

  Як муаллимаро аз ҷонаш сер мекунад ва муалимаи бечора ба директор мегуяд «муаллимаҷон духтаратон зиқ ва ноҳурматӣ мекунад». Директор  қаҳраш мекунаду ба муаллима мегуяд:  «даф шав дига кор набё аз кор озодӣ». Чанд рӯз пас хусури муаллима пеши Шоева Бибиробия меояд ва мегуяд чаро келини маро аз мактаб пеш кардӣ, чи ҳақ  доштӣ? Келини маро саводаш хуб диплом дорад. Мегуяд, ки ман гапамро гуфтам даркор не келинат. Келинат хуб дарс намедиҳад мегуяд.

Охир айби келини ман ин аст ки аз духтари бетарбияи ту безор шуда ба ту шикоят кардааст, дигар айб надорад. Ҳамин қадар сол дигар кас директор буд, соз буд, ку?  Ман аз руи шумо ба маориф шикоят мекунам..

«Э,э,э бирав ба дастгоҳи Президент шикоят кун, мебинам кадомиашро, мебахшеду қупал бошад ҳам г..ро хурда наметавонад ягон кас, бирав шикоят кун аз руи шумо еееебирав ба дасгохи Пириздент шикоят кун мебинам кадом ниҳодаш мебиёяд пеши манба, мебахшеду купол бошадам мегуядҳеҷ ҷоямро хурда наметонад ягонкас бирав шикоят кун.  Ин гапҳоро ба ҳамон хусури он муаллима мегуяд. Он муйсафед аз шарм баромада меравад. Ва боз ин ҳолати шударо худаш бо забони худаш дар як маросим нақл мекунад, ки бо муйсафди падари он муаллима ҳамин тавр гап зада аст. Ин директор он қадар аз худ рафтагӣ аст ба духтарбачаҳои синфҳои ибтидоӣ гапҳои беодобона мезанад. Масалан мегуяд,ки «эй беадабҳо шуморо пага як бача мегирад ду рӯз зан мекунад ду фарзандотон кати ҷавоботона метия».

  Охир мактаб ҷои ҳамин гап аст? Онҳо кудак. Ин гапро наход як директор гуяд? Ин директор тамоман ақлу фаросат надорад. Дипломро харидагӣ аст. Боз сари ҳар гапаш ба муаллимон мегуяд, касе аз духтари ман шикоят дорад, аризаашро навишта дафъ шавад, ё дили духтари маро ёфта дарс диҳад. Ҳамаро тарсонида гирифтааст. Ҳама муаллиму муаллимаҳо аз Шоева метарсанд. Чунки Шоева пулдор аст. Одами пулдорро тамоми гапаш мегузарад. Дар Тоҷикистон бепулҳо хап карда мегарданд. Ҳар рӯз бо ҳар баҳона аз талабаҳо пул мегирад. Як тараф муаллимаҳо ва як тараф талабаҳову падару модарони онҳоро ҷиннӣ кардааст. Боз дар тарафи дигар фаррошу қаравул ва дигар коргарони мактабро. Дар Тоҷикистон ҳақиқат нест.  Бе пул суханат асар надорад. Ҳама ҳайрон, ки бо ин директори бадахлоқ и кор кунем. Дар як маърака будем, чанд касе буд мегуфт, ки аз руи ин бева шикоят кунем. Аммо ариза ба Дастгоҳ ва вазорати маориф норасида гум мешавад, хубаш ба Ислоҳ нависем, ин шо Аллоҳ, ки нома ба гуши одамҳои лозима мерасад.

Барои ҳамин ба шумо навиштем.

Қасам ба худо аз ҷонамон сер шудем, охир  пулдор нестем гуфта мурем? Қасам ба Худо ягон гапи гуфтаамон бофта ва туҳмат нест ин гапҳо, аз 100 % 20%ро гуфтем, илтимос нашр кунед.       

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №199 появились сначала на ISLOH.net.

Иллати як дам ба наълу як дам ба мехи Хуросонӣ чи буда метавонад?

Ё чаро Шрек «пасс» дод?!

Чи беқадр шуда дар зиндагӣ сухани мард?  Дар вақташ мардон сар медоданду сир не. Сар медоданду лафзи мардиро ду намекарданд. Ҳоло дидем, ки ин бор ба ҷои лашкари Мундуқбой Шрек аз «Ботлоқ»-аш дингуз зад. Оре. Ин Шрек дигар он Шреки қиссаи мо нест. Озод ҳам нест. Имрӯз мехурӯшаду пас аз чанд рӯзаш пӯзиш металабад. Аз кӣ ҳам пӯзиш мехоҳад? Аз ҷаноби қуди-қудон, пиёнискаи алтри раҷими қотили тоҷикон, яъне «ҳазрати ҷавоноб» Эмомалӣ Раҳмонов! Пиркоммунисти аҳмақи педофил!

Шояд бипурсед, ки чӣ шуд, ки Шрек аз роҳаш гашт? Ба гапи хари аблаҳаш карду пас гашт? Ё ҷаноби Мундуқбойи  соҳиби ломилахчадор барояш инъоме фиристод, ки аз «ҷиҳод» ҳаб барояш ъазизтар буд? Ё «ҷиҳод» ҳам фусси бод гашта дар забонҳо? Ё Шрекҳо ҳам бо хоҳиши худ дар «сари ломи лахчадор» баромада турник «один», турник «два» зада гаштаанду мои бехабар «Мундуқандоз»-ашон унвон додаем?

Ё ҳамон  ҳикмати аҷдодиро поси хотир бидорем: «Ба умеди Баҳовуддин нашаву буттара сахтта бқап».

Мо, ин бор ҳам нишон додем, ки бегона бегона асту парвои ғаму дарду мушкилоти мо – тоҷиконро надорад. Агарчӣ тоҷиктабор ҳам бошад, моро «онҳо» мехонад! Пас, ба по шавед, ки мо «мо»-ро бояд наҷот диҳем, на «онҳо», ки дар гардиши якум «кидатмон» карда, аз харбон Раҳмонамонов пӯзиш талабиданд!

Аз аҷаб ҳам аҷабтар шуда кори дунёву гапи мардон!

Ё шояд Мундуқбой барояш барқи тоҷикон дуздида ба фаровонӣ эҳдову инъом карда то дили Шрек дар ботлоқи бӯгинаш нарм шудаву кирму кухук зада (хӯрда), рӯи дилаш чарбӯ гирифта аст?

Мо намедонем.

Мо ончиро мебинем ба таҳлил меоварем. Ончиро мегӯянд,  ба инобат мегирем. Он чиро мекунанд, маҳак қарор медиҳем.

Пӯзаи пӯзишталабон, илоҳо хандаро аз ин рӯз ба пас набинад.

Хок бар сару ханда бар ришатон задаед?!

Доред чиҳо мегӯед? Мегӯед, ки бар шумо «маълумоти ғалат» расид?

Мегӯед аз ин варои Ому хабаратон нест чӣ гузашту чӣ мегузарад?

Нав, акнун, ба хотиратон зад, ки гузаштагони баруманди ин бариҳо, ки таърихан Эронвиҷаш хонанд, аҷдодони тоҷикон мебудаанд?

Ва вақте тоҷик мегӯӣ, гӯё худ бенажодӣ ё аз дигар нажод буда бошӣ ва моро «онҳо» мехонӣ? Чиҳо гуфӣ, худ медонӣ? Намедонӣ?!

Ба гуфти Озарахш:

Дилогоҳон, дилогоҳон дилам танг аст, медонед ?

Ҳадисам аз мақоли шишаву санг аст,  медонед ?

Нафасгирӣ чи душвор аст , ҳангоми нафасгирӣ ,

Ҳамин ҳангома бо ҷонам ҳамоҳанг аст, медонед ?

Гурӯҳе дар наистони замона ранг мерезанд ,

Най андар ранг чун омехт , найранг аст, медонед ?

Бисӯзад решаи он оштӣ, к-аз ҷанг бархезад !

Ҷаҳон бо ҷони ман дар оштӣ-ҷанг аст, медонед ?

Ба чашми танги чингизӣ само хунрез метобад ,

Ба пои ланги темурӣ замин «ланг» аст,  медонед ?

Чӣ ҷои осумони тираи таърихи инсонӣ ,

Замин як пора гӯристони фарҳанг аст, медонед ?

Садо ояд ба гушам Озарахш , аз зуҳраи чангӣ ,

Навои чангатон дар чанги харчанг аст, медонед?!

Аз куҷо медонед? Агар медонистед, ин гапҳоро намезадед. Ва-гар «намедонистед» огоҳатон мекардаме.

Чандин моҳҳо қабл ҷаноби «Хуросонӣ», ки куняташ даъвии бас буланде дорад: «Хуросон»-ӣ мегуфт: Ҷаноби Раҳмонуф як «муртад» асту сарашро буридан «фарз». Пасон мегуфт: маргу носазову айб бар шумо, ки то кунун «бардаи рус»-еду то ҳол бо хатти аҷдодиятон – форсӣ наменигореду бузургтарин пойгоҳи ҳарбии аҷнабӣ дар хокатон қарор додар, хок ту сару даҳанатон!

Ва имрӯз чӣ?

Ношармида, беҳаёна, ноҷавонмардона (гумон карда, ки мухолифини тоҷик ғулу ба гуфти мардуми онсӯйи Омӯ «лавда» бошанд, ки қобилияти таҳлили гуфтаҳои Шрек Алхуросониро дар худ надошта бошанд) моро «террорист» хонду ҷавононро аз пайвастан ба нерӯҳои озодихоҳи миллати тоҷик барҳазар дошт!

Худ дирӯз муллоҳои тоҷикро «беъурза» хонду имрӯз дар сафи «беъурзагон» ҷойгир шуд!

Ба гуфтӣ Рӯдакӣ, ки азаш дар гуфтовардаш ҷаноби Ал-«Хари Сонӣ» мисол аз арҷмандии мо (яъне мову шумо гуфта мову худро) оварда:

Дар торикии шаб ҳар ончӣ кардӣ – кардӣ

Дар рӯшании рӯз аммо натвонӣ кардан!

Гумон бурда, ки бо як тири дайду ду фохтаи «тоҷикӣ» мезанаду ҳам чалиштоҷик Раҳмоновро аз хеш ризоманду ҳам суханони дирӯз гуфтаашро ба ёди фаромӯшӣ хоҳад супурд. На, ҷаноби «муҷоҳид»!

Баъди гузидан, фоида надорад чорзону задан!

Ин хел намешвад.

Ба гуфти Фаридаддуни Аттор:

Қуввати некӣ надорӣ, бад макун

Бар вуҷуди худ ситам беҳад макун!

Ман, шахсан инсонҳои ҷоҳилро бад намебинам, чун суханро нодониста мегӯянду узрашон мақбул аст, валек инсонҳоеро, ки худро ба нодонамӣ мезананду айби гуфтору рафтори худро бори дигарон карда, «узри бадтар аз гуноҳ» пеш меоварандро чашми дидан надорам!

Ё ба гуфти Мавлонои Балхӣ, ки  ӯро ҳам «аз шумо» гуфтаву худро ҳамтабори ин мавлои овозадори Румӣ надонистаӣ:

Дар хатти аҷдодиямон:

هر که ز غوغا وز سر سودا

سر کشد این جا سر ببریدش

هر که ز صهبا آرد صفرا

کاسه سکبا پیش نهیدش

عام بیاید خاص کنیدش

خام بیاید هم بپزیدش

Ту, ки худро «хому хатил» хондаӣ, биё, ки «бипаземат» !

Акнун, худро, ки чанде пеш огоҳ аз аҳволи кишвари Тоҷикистон медонистию аз пойгоҳи русҳо дар инҷо огоҳ будӣ, аз риштарошони мақомоти муғулҳокимони ин варои Ому огоҳ будӣ, аз то 18-сола нарафтани ҷавонони тоҷик ба масоҷид огоҳ будӣ, аз бароварда шудани қонуни ахирин бар зидди сатру ҳиҷобу ҷарима барои пӯшиши «аврати занҳо» огоҳ будӣ, аз инки хатти форсӣ дар ин диёр табъиз мешавад огоҳ будию ҳатто барои «ҷиҳодат» Эмомалиро коммунисту бедину муртад «фатво» ҳам содир карда будӣ, магар чӣ шуд, ки дар тайи чанд шабу рӯз ин ҳама донистаниҳоро яксӯ гузоштаву худро ба «намедонистам»-ӯ «ғулу лавда» будан задӣ?!

Чӣ шуд ба шумо, ҷаноби Хуросонӣ?!

Магар имонатон бо ақлу забонатон дар набард афтода?

Ин ҳама дарди ба хайр. Агар намедонию ғӯли биёбонӣ, биё аз Абулмаъонӣ Бедил як насиҳатат кунем:

Инро ҳам дар хатти «мо» меорем, то нашавад бигӯӣ, ки намедонистам, ки коммунистҳои «муртад» хати ниёгони «мо»-ро ҳам баруфтондаанд!

بعد ازین از صحبت این دیو مردم رم کنم

غول چندی در بیابان پرورم آدم‌ کنم

در مزاج بدرگان جز فحش کم دارد اثر

زخم سگ را بی لعاب سگ چسان مرهم ‌کنم؟

عالمی رنج توقعهای بیجا می‌ کشد

کوس شهرت انتظاران بشکنم یا نم ‌کنم؟

چون خبیث افتاد طبع از طینت ناپاک او

خوک را حلواکشم در پیش تا ملزم ‌کنم

با فساد جوهر ذاتی چه پردازد صلاح؟

آدمیت کو اگر از خرس مویی کم کنم

هرزه‌ کاریها درین دل مردگان از حد گذشت

بعد ازین آن به که گر کاری کنم ماتم کنم

هیچم اما در طلسم قدرت نیرنگ دهر

چون عدم‌ کاری ‌که نتوان‌ کرد اگر خواهم‌ کنم

صنعتی دارد خیال من ‌که در یک دم زدن

عالمی را ذره سازم ذره را عالم ‌کنم

حکم تقدیر دگر در پردهٔ‌کلک منست

هر لئیمی راکه خواهم‌ بی‌ کرم حاتم‌ کنم

Нашавад, ки хитоби Бедил шумо бошед, ки чанде «ғӯли лавдаи биёбонӣ» буда бошеду на ақл дошта бошеду на фаросат, ки як рӯз бед гӯеду фардояш тут!

Гумон накун, ки ин вари Ому «девонахонаи муғулҳо» асту оқилони тоҷик ба парту палоҳот ҷавобе намедоранд!

«Террорист» кист?!

Агар ҳамин гуфторат намебуд, ки «мо»-ро «террорист» хондӣ, парвои «ҷиҳод»-у  «антиҷиҳод»-ат намедоштем.

Вале чун гуфтӣ, мегӯемат!

Ҷаноби Хуросонӣ, мо шуморо бо эҳтироми хос «Шрек» номида будем чун шабоҳати зоҳирӣ ба ин қаҳрамони филми тасвирӣ доштаед, вале имрӯз исбот кардед, ки ақлан ҳам ҳамтирози ҳам Шреку ҳам хараш мебудаед! Наранҷед. Тоҷикони «мо» мегӯянд:  пистаи бемағз агар лаб во кунад, расво шавад.

Ё

То мард сухан нагуфта бошад

Айбу ҳунараш нуҳуфта бошад.

Пас, ончӣ то имрӯз мегуфтед бар алайҳи Раҳмонов, ба иқрори худат, ки худро одилу ҳақиқатҷӯву «сарбози ислом» номидаед, «чаранде» беш набудаву тамоми ҳақоиқи фавқуззикратон то имрӯз «иштибоҳ» буда. Чи иштибоҳи фоҳише буда, ки на аз хираду фаҳму дарки ҷанобатон, балки аз даҳони ким – кадом даҳонфарози «маълумотиғалатрасон» ба самъи муборакатон расидаву ақли мунавваратон он додаҳоро насанҷида, дар расонаҳо расонаӣ карда! Вале имрӯз чанд мурғу шағолу гурги ҳукумати ин режими хуношом «ҳақиқат»-ро бароятон бармало сохтаанду ҷанобашон муътақид шудаед, ки на Раҳмонов, лобал мухолифинаш қотилу «террорист» мебудаанд! Ана, чаранд!

Худат худатро кавдан номидӣ, медонӣ? Худат барои гуфтани ҳақиқати ҳол пӯзиш талабидӣ! Ҳам аз «муртад» ҳам аз дастгоҳи тоҷиккушаш!

Хай, чӣ бигем? Худат ҳам як тоҷиккуше беш нестӣ. Касе ки дар кӯҳҳои Ҳиндукуш дар пайи тоҷик асту тоҷиккуш, чӣ дигар аз ин хари сонӣ талаб кунем адолату виждони инсонӣ?!

Гумон кардӣ, ки мо – тоҷикон бесангарему ба зиллат тан додаему ҳатман бо тарафгирият аз «ҳазрати ҳумоюният – яъне ҷаноби Раҳмони Раҷими маҳдуруддам»-и гуфтаат, моро «террорист» унвон додаву барои «баргашт» ба зиндонҳои Раҳмон-коммунист «фатво»-ву раҳнамоӣ кардӣ?!

Дар мақоли собиқ гуфта будем, ки агар Раҳмонов аз паштунтолибон ҳарос дорад, духтархондаш – яъне ҳамон санияи мазкура Шоҳрих бинти Кали Фаттоҳро ба ҳарими паштунтолибон фиристад, бошад, ки кораш нагиранд. Вале мебинем, ки Шумо,ҷаноби Шрек, мехоҳед аз ин «муъомила»-и муъомилагарон барои хеш ҳурру ғилмоне аз «Тоҷикистони ал-исломӣ» ба каф оред?

Рут сиёҳ, бо ин фаҳму дарку дироятат, эй ғӯли биёбонӣ!

Вақте касеро чанде пеш «муртад» фатво дода будию «буридани калла»-ашро супориш медодӣ, то ин ҳад кавдан мебудӣ, ки онро нашнохта чунин «ҳукми шаръӣ», ки баландтарин дараҷаи қазовати фиқҳист, барояш содир кардию имрӯз, омада душманони ин «муртади маҳдуруддам»-ро аз фатвои собиқат имрӯз «террорист» хондӣ?!

Паёмбармон (на паёмбари мову шумо) гуфта аст:

وأما قول النبي صلى الله عليه وسلم: أيما امرئ قال لأخيه يا كافر فقد باء بها أحدهما، إن كان كما قال وإلا رجعت عليه. متفق عليه، واللفظ لمسلم

Ҳар инсони мусулмоне ба бародари мусулмонаш бигӯяд: эй кофир, яке аз ин ду тан бояд кофир буда бошанд: агар мухотаб кофир бошад, хуб, вале агар кофир набошад, ин сухан ба гӯянда бармегардад.

Акнун, мо – тамоми мухолифини режими золиму ситамкору тоҷикозору бо зарби тиру туфанг чун шумо – Муллотолибон,  сари қудрат омадаву низоми мардумиро аз роҳи кудатои низомӣ барандохтаву солҳои мадид хуни садҳо ҳазор тоҷики бегуноҳро рехта буд, «террорист» шудему Эмомалӣ «ҳокими шаръӣ», акнун «коммунисти зиддидин»-и дирӯз имрӯз шуд «ҳокими биамриллоҳ»? Шумо куҷо дарс хондаед? Якбор ҳамун муллоҳои давру баратро пурс ончи ҳукм содир карда буди, имрӯз кӣ бароят собит кард,ки не Раҳмонов аз он амалҳояш баршашту калима арза карда пушаймон шудааст ?

Ё одат кардаед чун аҷнабиҳо «ғайримусулмон», ки чанде пеш гурӯҳҳое чун шуморо «террористони рақами 1» мехонданду имрӯз шуморо «амирони ислом» номидаанду бо шумо доду ситад доранд?

Ҳамин, ба ин осонӣ мухолифини мазлуми тоҷикро «террорист» хонданатон аз надоштани ақидаи солим, дидгоҳи салим, назари нофиз, шинохти кофӣ ва мардонагии кофиятон хабар медиҳад.

Хабар медиҳад, ки бе ҷиҳат Шрек ва хари-сонӣ наномидаематон!

Ба гуфти шоири дигар:

Ҳар ришдароз, бемаърифат мулло намешавад!

Акунун, ба хулосае расидаам, ки «ҷиҳод»-и ту алайҳи «ҷиҳод»-и писари Масъуд «гӯзи фалак»-е беш набуда аст!

Ту имрӯз аз золиме пӯзиш талабидӣ, ки то кунун бар «душмани ъақида»-ат, яъне Аҳмади Хурдӣ силоҳу пулу ёрӣ медод ва чун имрӯз ӯро сангҳои гаронарзишашро тороҷ кардаву дафтарашро басту худашонро радди марз кард, бароят «ҳазрати Ъолӣ» шуд?!

Ҳамин аст «ҷиҳод»?!

Ҳамин аст «ақида»?!

Ҳамин аст роҳи «сиротал мустақим»-атон?!

Ки дар як шабу рӯз «муртаде»-ро ҷаноби ъолӣ ва мухолифини мазлуми ҳиҷраткарда аз дасти ин Заҳҳоки морбардӯшро «террорист» мехонӣ? (Фаромӯш кардаам, ки аз Заҳҳоку Фаридун, ки «асотири қаблазисломӣ»-янд бароят мисол наоварам. Пӯзиш!)

 Баъд аз ин аз суҳбати ин девмардум рам кунам,

Ғӯл чанде дар биёбон парварам, одам кунам!

Ҳамин.

P.S Хонанда ва бинандаи боҳуши «Ислоҳ.нет»!Навори суҳбатҳои ахири Абдулҳамиди Хуросонӣ, ки яқинан на бо хоҳиши шахсиаш, балки зери фишору таҳдид таҳия ва паҳн шудааст, инсонҳои мусалмони бо имону бо иродаро ҷигархун кардаасту садҳо паёму садову навиштаҳо ба «Ислоҳ» расид,ки чаро чизе намегуед?

Имкон надорад, ки ин суҳбат бо хоҳишу майлу иродаи ҷаноби Хуросонӣ анҷом шуда бошад, ки шумо ҳам чунин эҳсосро албатта, ки доред.

Инки ҳоҷӣ Мирзо муллои кайҳо дарборишуда низ бо як суханронӣ аз ин суҳбатҳои Хуросонӣ истиқбол ва тамҷид кард, маълум аст. Чунки вай вазифааш ҳамин аст. Мисли аъзои тими фермаи ҷавоб. Вай бояд ҳамин тавр мекард.

Аммо Хуросонӣ. Ин як марди ба гуфтаи худаш мулло ва муҷоҳид, ки ҳолу ҳавои ислом дар Тоҷикистонро нек медонад, чи гуна  онро «давлати исломӣ» меномад? Бо  кадом ақлу бо кадом рӯ?

Магар ин дуруягӣ ва дукунагӣ ба хотири чӣ аст?

Муллое, ки дирӯз алайҳи Ҷумҳурии Исломии Эрон фатвои ҷиҳод содир карда ва Раҳмоновро кофиру муртадд эълон карда буд, чи шуд, ки якбора 180 дараҷа тоб хурду гапҳои гуфтаи худашро пас гирифту худашро дуруғгу бароврду шармандаву русвои олам кард?

Чи буда метавонад, ки ӯро дар фосилаи ҳамагӣ чанд рӯзе аз фикру ақидааш баргардонд?

Ба назари мо инҷо фақат ва фақат сиёсат, яъне зур ва қудрат ӯро аз фикру ақидааш баргардонидааст. Зур ва қудрат яъне чӣ? Зур ва қудрат метавонад симу зар-доллар бошад ва ё инки ҳукумати имрӯзаи Афғонистон. Ҳамин ду омил сабаб шудааст, ки Хуросонӣ «назад»  ё задни ход занад, худро худ инкор кунад, туфи худро бихурад, виҷдони худро  тиҷорат кунад, нангу эътибору мартабаи худро залил бисозад.

Хуросонӣ дар назди ҳамқавмони худ, ҳаммаслакони худ, масалан муллоҳои дигар ин тарзи кори худро чи гуна тавҷеҳ  мекунад? Як раҳмоноверо тамҷид ва ситоиш кард, ки зиддияташ бар ҳафт подшоҳи олам ҳувайдост ва боз шарм нокарда ин туда «давлати исломӣ» сохтаанд?

Тардид надошта бошем,ки иллати пузишхоҳии Хуросонӣ як рӯз не як рӯз бармало мешавад. Аммо, вай обруи худро худ рехтро дигар ислоҳ карда наметавонад. «Ислоҳ» дар садади пайдо кардани асрори ин баргашт ё тағйири 180 дараҷаии Хуросонӣ аст. Ҳатман онро низ пайдо мекунему тақдими хонанда ва бинандаи «Ислоҳ» хоҳем кард.

Сообщение А.Хуросонӣ чаро аз Раҳмонов бахшиш пурсид?             появились сначала на ISLOH.net.

Баъд масъалаи дигар. Ҳамин мардуми дар Русия будагӣ, дар муҳоҷирати меҳнатӣ будагӣ, ҳама дар ҳамин ватсап ҳастед, кай аз Тоҷикистон рафтагиед, дар кадом шаҳред, ҳаминро ҳатман, ҳар кадомат дар ҳаминҷо бинависед, ё ки дар сайти худам бинависед. Кай аз Тоҷикистон рафтагиед, дар кадом шаҳри Русияед, ё ки Қазоқистон, ё ки дар куҷое, ки бошед, ҳамонро аниқ бинависед. Рӯз, моҳ, соли таваллуд, кай рафтагиед, дар кадом давлатед, ҳаминро пурра илтимос навишта роҳӣ кунед. Дери дер то рӯзи чоршанбе. Рӯзи панҷшанбе руихатро бурда супоридан даркор. Боз барвақттарак шавад, барем биспорем бо хубтар аст. Кадомеат, ки дар инҷо ҳастед, ё ки бачаҳоятонанд, додаронатонанд дар Русия дар муҳоҷирати меҳнатианду дар ин сайт нестанд, илтимос ҳавайҳоро ҳам бинависед Рӯз моҳ, соли таваллуд, кай рафтагиед, дар кадом давлатед?»

 Ин дастури раиси яке аз ҷамоатҳои як ноҳия дар вилояти Хатлон аст. Навори ин суҳбат дар дасти мо маҳфуз аст. Барои он аз бурдани номи ҷамоат, худи раис ва рузи ҷаласааш мунсариф шудем, аммо дар навор садои ин раис ва ҳамаро хоҳед шунид. Аммо ҳамааш, чуноне гуфтам, дар дасти мо ҳаст. Вале савол инҷо аст, ки ному насаб, дар куҷо будан, кай рафтан, рӯз, моҳ, соли таваллуди муҳоҷирони корӣ барои ин ҳукумат чӣ даркор бошад? Дар инҷо гуфта нашудааст, ки руихатҳои занҳои кор, муҳоҷирони занро ҳам таҳия мекунад ё хайр ва аз мардум исму насаби онҳоро напурсидааст. Вале магар раиси як ҷамоат наметтавонад, ки ин корро тавассути раисони маҳалла ва домкомҳо анҷом диҳад?

Аммо, мақсад аз ин гуна пурсуҷуву кофтукоб чи буда метавонад?

Мо, барои он ин навиштаро дар муқаддима қарор додем, ки мехоҳем шумо ҳам, агар дар деҳаатон чунин талабу дархост шуда бошад, бинависед. Ва ҳоло дар идома номаҳои ирсолкардаи шуморо пешкаши аудиторияи бузурги интернетии «Ислоҳ» мекунем:

                                        Ваҳдат

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқбол. Номаи пешинаи маро дар бораи яке аз хунхортарин роҳбарони зиндонҳои Тоҷикистон-Нуриддин Раҳмонов чоп кардед. Раҳмат ба шумо. Ман ҳамон собиқ маҳбус ҳастам. Ба шумо ваъда дода будам, ки дар бораи қотилони маҳбас менависам. Ин дафъа хостам дар бораи марги Ҳамза Икромзода нависам. Ҳамза Икромзода зодаи шаҳри Ҳисор бо мо адои ҷазо мекард.

Дар муассисаи ислоҳии №1 Душанбе соли 2012 шаби 16-17 сентябр тахминан соатҳои 1 ё 2 –и шаб мо дар изолятори ҷаримавӣ-шизо адои ҷазо мекардем, ки ногаҳон садои шум ба гушамон расид. Мо дар камераи 5 адои чазо мекардем — 3 нафар будем. Вақте садои вағу чиғир  ба гушамон расид, мо аз хоб бедор шудем.

 Ман дарҳол аз чашмаки дари ҳуҷра нигоҳ кардам, ки муовини сардори муасисса Раҳимов Музаффар Анварович соли тавалудаш 16.01. 1977, зодаи ноҳияи Данғара ҷамоати Паркамчи ва Сафаров Шеравган бо тахалуси Аспак, ки инаш ҳам зодаи Данғара ва ёрдамчии сардори муассиса Исмоилов Маҳмуд, зодаи Ноҳияи Ҳамадонӣ Ҳамзаро дар камераи 4 махкам карда рафтанд. Пагоҳаш тахминан соатҳои 9:30 дақиқа ҳангоми тафтиши пагоҳӣ сардори муассиса Тоштемиров Рустам бо ҳайати шахсӣ вориди изолятори ҷаримавӣ шуда аз камераи 1 сар карда то камераи 5  он чунон шиканҷа кард, ки бовар кунен харро дар ҳотаи раис ингуна шиканҷа намекунанд. Аз ҳама бисёртар Ҳамзаро шиканҷа мекард. Шарипов Диловар, корманди муассиса дар дастони Ҳамза нарушник зада ончунон шиканҷа карданд, ки мо бори аввал медидем. Хулоса, дар натиҷа Ҳамза Икромзода сахт ҷароҳат бардошта баъд дар ҳамон камераи 4 ҷон дода мурд. Вай дар камераи 4 худаш тоқа буд.

Баъд дар таьрихи 21. 09. 2012 ҳангоми тафтиши бегоҳӣ навбатдори изолятор мебинад, ки маҳбус Ҳамза Икромзода кайҳо ҷон ба ҷонофарин додааст. Навбатдор бонги хатарро зер мекунад. Тамоми ҳайати шахсӣ вориди изолятори ҷаримавӣ шуда дарав аз кателни бо баклашка оби гарм оварда ба баданаш мепошанд. Хулас баданашро гарм мекунанд. Баъд бо ҳамон либосои танааш, яъне  роба мегуянд уро ба дор меовезанду сипас ёрии таъҷилиро ҷеғ мезананд. Ёрии таъҷилӣ мебинад, ки баданаш гарм аст як намуд аппарат ба монанди утукро ба баданаш часпонда мегирад. Боз дафъаи дуюм қувваашро баланд мекунад ва боз ба баданаш часпонд. Баъд тарафи кормандони муасссиса мегуянд, ки зинда намеравад ва баромада мераванд. Хулоса шаб торик мешавад. Баъд прокурори назорати муасссисаҳо меояд. Номаш Азимов Толиб буд. Агар хато накунам ҳозир вакили парлумон аст. Аллоҳ лаънаташ кунад. Омада акт мекунад, ки худашро овехтааст.

Баъд мурдаро ба хешовандонашон бар мегардонанд, ки мебинад дар  баданаш осори шиканҷаи бераҳмона мебошад. Хешовандонаш садо баланд мекунанд. Ин дафъа делоро прокуратураи махсус оиди парвандаҳои ҷиноӣ мегираду нисбати 5 нафар парвандаи ҷиноятӣ мекушоянд

  Инҳоянд: Сафаров Шеравган, Исмаилов Маҳмуд, Афғонов Нарзулло ва дигарон. муфатишони прокуратураи махсус номи яктоаш Қараев буд, дигараш Аслонов Хайриддин буд ба фикрам –ачкарик. Мегуфтанд, ки писари Қадриддин Аслонов аст. Инҳо як чанд рӯз тафтиш гузарониданд. Баъд мо аз як корманди муассиса  Ҳасанов Фаррух, ки шабурӯз корҳои хонаи шефро пеш мебурд пурсидем, ки чи шуд? Гуфт, ки шеф духонагаашро, ки дар пеши ЦУМ қарор дошт фурӯхта корро бо миёнаравии Шералӣ Хайруллоев ҳал кард, вале як кас бояд бо иттиҳоми хунук назарӣ бояд суд шавад. Воқеан ҳам ҳамин хел шуд. Бояд сардори муассиса Тоштемиров Рустам суд мешуд аммо пул дода ҷонашро халос кард ва дар ҷойи вай як корманди бегуноҳи ин муассиса суд шуд.

                                       Восеъ

Ассалому алейкум ва раҳматуллохи ва баракотуҳу бародар Муҳаммадиқбол Аллоҳ шуморо дар куҷое бошед ёру мададгоратон бошад.

Аз ҷамоати Абдӣ Авазови Восеъ меависам. Бовар кунед дигар намедонам аз кадомаш сар кунам. Он қадар бисёран дар ин минтака бузу ҳаромхурҳо, ки то бас гуфтана. Дар бораи бузи амниятӣ менависам, номаш Ашуров Далер. Ин буз сагбачаи нештатнии СС.Ятимов   мебошад. Дар инҷо мо аз дасти ин Далер ҷавонҳо ду моҳ пеш аз саршавии сезони облава ё суми билет меёбанду Русия мераванд ё дар ягон ҷойи дур рафта пинҳон мешаванд. Вагарна ин Далери буз боз дар байни ҷавонҳо шогирд дорад, яъне бузича тайёр кардагӣ аст. То, ки ба ӯ хабар диҳанд, ки кадом ҷавон ба куҷо рафт, бояд ба Далер хабар диҳанд. Ин ба дараҷае гушначашм аст, ки барояш фарқ надорад плани солдат буд мешавад ё не? Фақат бояд сум кор кунад, тамом. Далер қариб ду сол раиси ҷамоат шуда буд. Бо дастгирии ҷияни генерал Юсуф Раҳмон, кришааш ҷияни генерал буд:- «ай гулуи ҳамдигар чой мехурданд». Пеш раиси ҷамоат як зан буд, хеле инсони хуб буд. Он зан аз ҳамин минтақа буд- духтари Қурбон Раҳмат. Босавод ҳам буд. Аммо вайро бо фишори Каром-ҷияни генерал Юсуф Раҳмон ба пенсия фиристоданд. Ба қавли гапҳои худи Далери буз, гуё гуфта бошад, ки «бра дам бигир ма худум раисӣ мекунум ҳозирашда, кришам ҷияни генералай».

Баъди раис шуданаш ҷияни генералро ба як пивбар, ки номаш Эсте аст бурда зиёфат дода онҷо вазифаро шустанд. Аммо зиёд кор карда натавонист. Барои он, ки на савод дорад, на фаҳмиш. Мактаби миёнаро соз нахондааст. Дар кадом донишгоҳ дар Душанбе мехонд, нотамом пешаш кардагиянд. Ин як муғамбири ноодам аст. Аҷобати кор дар инҷо аст, ки ба ҷои онки аз раисии ҷамоат ба ягон кори баланд равад, аз бесаводиаш бас карду рафт дар Восеъ раиси КЖКП, яъне раиси мусуркаҳо шуд.

  Ҳозир дар онҷо кор мекунад. Вале мавсими облаваро доимо интизар аст. Дар соли 2023 бачаи акаи Лоиқро ба хизмат роҳӣ кард, як сол нашуда мурдаи сарбозро оварданд. Лек ҳама хапу дам. Дар бораи он сарбоз дар радиои Озодӣ мақола нашр шуда буд. Як нафар аз хонаводаи ин сарбоз гуфт, ки делоҳои худораҳматиро ба Прокурори генералӣ фиристодем, аммо то ҳозир ягон ҷавоб наомад.

Далери буз инро дониста бош, ки оҳи ҷигари бирёни модарҳо туро як рӯз не як рӯз мегирад.

  Модари ин сарбоз гирёну нолон. Мегиряд, ки писари хурдиаш буд. Боз ин Далер ба хонаи як хеши наздикашон меравад ва бо ҳамроҳи военкоматҳо медарояд, хонагиҳои инҳоро талхакаф мекунанд. Бачаро меқапану мебаранд ба военкомат, ки ин бача қариби туяш буд. Безебии кор дар ин аст, ки ин бача ятим аст. Падараш гузаштагӣ-худораҳматии акай Олим. Агар ӯ зинда мебуд, ин касофатҳо наздики хонаи онҳо рафта наметавонистанд. Модари ин бача ба як ҷиянаш, ки дар амният кор мекард, занг заду ҳодисаро гуфт. Он амниятӣ ба военкомати Восеъ занг мезанад:-«мега ай куҷое гирифтен бачара барен дар ҳамонҷо бтен, и туй дора, ин ятимай модари бева дора, инҳо бо як илоҷ дар муҳоҷират бо бародаронаш кор мекунанд, зиндагишона мебаран».

 Охир наход, ки раҳм ба ятимҳо накунед. Боз бузичаи Далер мегуяд, ки «ягон сум бтен, ма худум мерам халосш мекунум». Лек ин касофат ба мақсади нопокаш нарасид. Ҳама медонанд, ки бузи амният аст. Аммо бо дилхоҳ одам сарукала мезанад, барои он, ки кришааш ҷияни генерал аст. Бовар кунед, агар корҳои ин бузи Далерро зиёда аз 10 нома кунӣ, камӣ мекунад. Агар сари роҳи инро нагиранд, ман боз менависонам, бо факту далелаш, бо суратҳояш равон мекунам. Ин номард хеле ҷавонҳоро шикаст. Аммо додари ин Далери буз ранги палкаи колбасса аст. Чаро уро роҳӣ намекунанд?

  Дар ҳукумати Эмомалӣ ягон одами ба виждон намебинӣ. Шояд бошад, лекин коре карда наметавонад.

 Хитоби ман ба  Юсуф Раҳмон. Ту сари роҳи ин сагбачаҳоятро бигир. Агар ба ин гуфтаҳоям бовар накунӣ, аз ҷиянат пурс. Мардак бошад, росташро мегуяд.

 Мо мардуми одии ин минтақаем. Аз ҳама сиру пиёзатон бохабарем. Мо мардакем ранги ҳукумати Раҳмонов туҳмат намекунем. Шумо бе суд одамро зиндон мекунед, ё ки ба қатл мерасонед хунхурҳо.

Бояд мо натарсем. Бо тарсидани мо инҳо бас намекунанд, баракс зиёдтар фишор меоранд: «ай мурғда батармон мекунанд, мурғ хуб, ки як овоз меброра, моро овоз наброварда чикоре форашон мекунан. Э, мардум натарсен, ба тарсидан ба ҷое намерасем. Тамоми умр ғуломӣ мекунем. Ҳозир ҳолу рузамон дар муҳоҷират вазнин шуда истодааст, азобу фишор, аммо дар ватан ай ида бадтар шидестай. Ту хап кунӣ, ман хап кунам, ояндаи фарзандонамон чи мешавад? Фикр кунен ҳамин хел бесаводо ба хонаҳомон медароя ҳичи гуфта наметонем.»

Ҳоло ягона «Ислоҳ» мондааст, ки ба доди мардум мерасад. Ақалан чизе аз дастатон меояд кумак куненд, ки рӯзи мерасад пушаймон мешавед. Дигар он рӯз дер мешавад.  

Ашуров Далер язнаи Юсуф Раҳмон аст: «Мега ма язнай генералм гапзана задагиюм». Чи гапе дар ин навор зада истодааст ба ҳақиқат рост намегирад. Ин ҳавзи моҳӣ аз  додари ҳамин мусафед аст, Маҳмадулло- командир номаш. Ин заминҳо ҳам аз Маҳмадулло-командир буд. Ҳозир вай ба пенсия баромада ба кун задагӣ. Баъдан заминҳояшро ба акааш фурухт. Акааш язнаи Юсуф Раҳмон аст. Ҳавз дар дасти Маҳмадулло –командир аст. То ҳозира наздикаш бирав капаат месузад. Ба пеши ҳавз мегузарӣ ба он тараф бояд нигоҳ накунӣ. Ин апаи Юсуф Раҳмон то 7-8 соли пеш дар куҷаҳои қишлоқ савдогарӣ мекард, дар дасташ материал барои либоси занҳо мегашту мефурухт. Сумка дар китфаш кашол буд.

Ганда камбағал буданд. Аз Душанбе бор меовард, дар кучаҳову бозорҳо  мегардонду савдо мекард. Инҳо нав гапзан шуданд. Ҳозир бачаҳояш дар болои вазифа, дигар бо онҳо гапзанӣ, қинд аст.

                                                Вахш

Ассалому алайкум домуллои азиз! Аз ноҳияи Вахш, ҷамоати Рудакӣ, деҳаи Ҳофзизи шерозӣ мебошам. Мо як куратори амният дорем. Номаш Рамазон аст. Ӯ  ба мардуми мо бениҳоят зулму ситам мекунад. Мо дар деҳаамон як масҷид дорем. Аҳолии деҳа 170 оила аст. Лекин ин бадбахти Рамазони амният ҳамон масҷиди моро бастааст. Фақат вақте ягон кас мурд, моро иҷозат медиҳад, ки дар суфаи масҷид намози ҷанозро гузаронем. Ҳатто намемонад, ки мо дохили масҷид шавем. Моро фармуданд, ки як бунгоҳи тиббӣ рост кунем, баъд мо масҷиди шуморо мекушоем. Мо бунгоҳи тиббиро сохтем аммо масҷиди моро накушоданд. Боз Рамазон ба мактаби №57-и деҳаи мо меояд, талабаҳои мактабро якто-якто мебарад ба амният ва пурсон мекунад, бо латту куб мекунаду метарсонад, ки чаро шумо қуръон мехонед. Вақте вай болои ноболиғон зулм мекунад, онҳо аз тарс ба гардан мегиранд. Баъд падару модари он талабаи мактабро дар даруни мошинаш дароварда ҷарима мекунад. 4000 сомонӣ, Пулро мегирад меравад. Даҳҳо падару модаронро дар даруни мошинаш ҷарима кард. Вай мошини мерседеси сафед дорад. Ба зану фарзандам қасам, ки мошинашро дар даруни кучаҳои қишлоқ аз рӯи 70-80 меронад. Мо бошем дар таги гарду чанги мошини вай сабр карда меистем.

Боз яке аз духтарони қишлоқи моро оҳиста-оҳиста ҷалаб карду монд. Номи он духтар О… мебошад. Моро амнияти Вахш бурда ба мо мегуяд, ки «шумо ғармиҳо ҳеҷкийен, шумора ҳамата куштан даркор». Боз дар ҳамон деҳаи мо як зан аз Душанбе омад. Ду замини наздиҳавлигӣ гирифту худашро аз хешовандони Эмомалӣ Раҳмонов гуфт. Раҳи як кучаи моро забт карда гирифт. Ҳозир бошад мо ба мобайни заминҳои пахта меравем. Ба коргарҳои ҳукумат гуфтем, онҳо гуфтанд, ки ба ин зан кордор нашавед.

   Бародар Муҳаммадиқбол! Агар ҳамин гапҳои навиштаи ман ягонтоаш дуруғ бошад хонаам сузад. Илтимос номаи моро чоп кун, то мақомдорони болоӣ ягон чора андешанд.

 Чуноне гуфтам, дар деҳаи мо мактаби рақами 57 амал мекунад. Тӯли 20 сол мешавад дар таги дасти як оилаи ҳаром қарор дорад. Яъне дар дасти Ятимовҳо. Солҳои зиёд директори мактаб Ятимов Хуршед буд, он вақт ба ҳар ҳолат каме соз буд. Ҳозир бошад Ятимов Дилшод директори мактаби мо мебошад. Онҳо ҳамагӣ бо бемории косний туберкулез гирифторанд. Аз ин беморӣ падараш Ятимов Субҳон даргузашт, модараш Ятимова Сайлӣ даргузашт. Боз бародаронаш Ятимов Ҷамшед ва Ятимов Зафар даргузаштанд. Ҳамагӣ аз бемории туберкулез. Онҳо мактабро забт карда гирифтаанд. Орду равған, ки аз тарафи ҳукумат ба мактаб меоранд онҳоро дуздида мехуранд. Ятимов Дилшод боз ба талабгон мегуяд, ки кадоме аз Қуръон ягон сура донад ба ӯ мукофот дода мешавад. Кадом кудаке гуяд, ки медонам, дарҳол ба амният хабар медиҳад, ки дар мактаби мо чунин талаба ҳаст. Он талабро амниятиҳо омада мебаранд 4- 5 ҳазор сомонӣ мегиранд ва ҷавобаш медиҳанда. Боз як амак дорад ба номи Хайрулло, ки ӯ ҳам ба мардум зулм мекунад. Бачаҳои қишлоқ аз Русия сум равон карданд, ки ба қишлоқ самовар харед. Бачаҳои қишлоқ самовар хариданд. Лекин самоворро Ятимов Хайрулло бурда ба амният дод. Амният бошад самовори қишлоқро фурухт. Ятимов Хайрулло бошад кадом соле дар таги дасти ҳоҷӣ Амони хусурбачаи «ҷаноб» кор карда буд. Ҳозир бошад агар ягон гапаш гуйӣ мегуяд «ҳозир ҳоҷиро занг мезанам авлодата нобут мекунад». Мо бошем аз тарс хомуш шиштем. Чи хеле гуфтам як зан омаду ду қитъаи ҳавлигӣ гирифт, худашро хеши Раҳмонов гирифта ҳатто дар руи раҳи мо хона кард. Мақомот мегуянд ба он зан гап задед, бурда мешинонем.

  Дар деҳаи мо масҷиди калон ҳаст, ки тӯли 8 сол аст махкам аст. Бо дастгирии раиси маҳалла, ки он ҳаромзода номаш Сангак аст. Бачаҳои қишлоқ барои роҳҳои қишлоқ шебен оварда рехтанд. Ятимов Хайрулло онҳоро ба амният дод. Амният бошад аз ҳар яки онҳо 2-3 ҳазор сомонӣ гирифта ҷавобдод.

Ятимов Дилшод бошад педофил ҳам ҳаст. Чанд сол пеш ба як талабаи мактаб дастдарозӣ карда буд.

Он вақт прокурори ноҳияи Вахш Юсуфзода буд. Вай пулро гирифта ба мардум гуфт, ки ин масъала ҳалли худашро ёфтааст. Боз Ятимов бо ин қадар шармндагӣ кори муаллимияшро давом дода гаштааст. Фарзандони ин Ятимовҳо ягонтоаш ба хидмати сарбозӣ нарафтаанд. Қурбон Юсупов раиси ноҳия аз ин ҷиноятҳо огоҳи надорад ? Прокурори Вилояти Хатлон чаро ин қазияҳоро намебинад? Прокуратураи ноҳия намегуям чунки ҳамаашон як мафия ҳастанд. Адолат тамоман вуҷуд надорад, ҳатман мебинем пас аз нашри ин нома чи тағироте мешавад ё не.

                                                Панҷакент

   Ассалому алейкум бародар Муҳаммадиқбол. Ман аз ноҳияи Панҷакент ҳастам! Шоҳиди гапу хабари бисёр ҳастам, намедонам аз кадомаш сар кунам. Дар ноҳияи Панҷакент вазъият беҳад безеб аст. Зулм аз тарафи ҳукуматиҳо ба сари мардум зиёд аст. Аз раиси ноҳия Холиқзода дузди рақами як, раиси собиқи оби ноҳия Усмонов Қурбон ва шайтон Раҳмони рашнагӣ, то дигару дигараш. Мехоҳам аз вазъияти замини хоҷагиҳо сар кунам.

Ҳар сол дар баҳор мардумро маҷбур мекунанд картошка коранд, аммо картошка, ки корида шуд об проблемаи калон мешавад. Маблағи об аз сари сол маҷбурӣ пардохт карда мешавад. Аммо дигар обро танҳо дар дарёи Зарафшон мебинем. Оби каналро ба Зарафшон мепартоянду эълон мекунанд, ки канал зад. Таъмир карда истодаем. То таъмир шудани канал зироат аз беобӣ хушк мешавад. Обро раиси оби ноҳия ба Узбакистон мефурӯшад.

   Усмонов Қурбон раиси собиқи об дар ҳудуди ҷамоъат чор -панҷ гектор замини обиро замини санҷишӣ гузаронида налог намедод. Дар замин бағайр аз беда дигар ягон чиз намекорид. Аммо вақти об шуд чанд рӯзе, ки бошад об бе ягон мушкилӣ ба замини ӯ, ки дар онҷо ба ғайр аз беда дигар ягон намуди зироат нест, меравад. Чунки вай раиси аспдор буд. Ду- се асп дорад. Дар кампанияи Раҳмони рашнагӣ чарида гаштаст. Канале, ки дар онҷо аст канали Марғедар ном дорад. Дар давраи шуравӣ сохта шудааст. То ин вақт ягон хел таъмир нашудааст! Ҳар сол аввали баҳор бо тариқи ҳашари маҷбурӣ тоза карда мешавад. Дарозии канал бист ё бисту панҷ километр аст аммо саршавии канал як ё ду километраш бо тариқи ҳашар тоза карда мешавад, бе техника!  Си сол шуд ҳамин аҳвол ! Агар таъмири каналро ба сари халқ монад  халқ тайёр аст ба пуррагӣ аз маблағи худи халқ таъмир кунад. Аммо намегузоранд. Сабаб он аст, ки бояд об ба Узбакистон бе ягон мушкилӣ равад, бар ивази он, ки маблағи калон ба даст мебиёранд.

Намедонем арзамонро пеши, кӣ барем? Агар дар ягон маҷлисҳои маҳаллӣ ё ноҳиявӣ аз проблемаи об гап мезад тамом буд. Усмонов Қурбон  ба он шахс чунон проблема мекард, ки дигар ягон кор карда наметавонист. Усмонов Қурбон халқу проблемаи халқро задагӣ буд. Чунки уро сарвазир Қоҳир Расулзода, ки ҳамкурсаш аст кришават мекунад! Маблағе, ки аз Узбакистон мегирад бо раиси ноҳия Холиқзода ва Раҳмони рашнагӣ ҳал мекарданд! 

  Соҳибкоре бо номи Мирзоев Аловидин аз маблағи худаш аз дарёи Зарафшон бо тариқи насос об баровард, танҳо дар як қишлоқ. Ҳаминро ҳам проблема карда истодаанд. Дар деҳаи Боғча як нафар аз дарёи Зарафшон, ки ба деҳа хело наздик аст, барои обёрии замини наздиҳавлигиаш об гирифтааст. Усмонов Қурбон ду ҳазор сомонӣ ҷарима кард, ман худам шоҳиди зиндаам!
Ин Усмонов мақсадаш фақат пул ҷамъ кардан буд. Дар деҳаи Ғусар дар маркази деҳа гаражи собиқи ПМК -14 буд. Баъд аз кор мондани гараж замини онҷоро бо техникаҳою чойхона ва складҳояш ба пуррагӣ аз худ кард. Дар онҷо барои аспҳояш оғил сохту чойхонаро бошад ба аренда дод, ки шахсоне, ки онҷоро арендават мекунанд, ба зудӣ месупоранд, чунки у наҳанг буд! Дар ҷамоати Лоиқ Шералӣ, собиқ Колхозчиён ҳашт қишлоқ аст. Қариб, ки об надоранд. Аммо маҷбур мекунанд, ки бикоред. О, картошка бе об намешавад, ку! Приказ аз боло мегуянд Аллоҳ лаънат кунад болоро.

   Масъалаи мактаб беҳад безеб аст. Дар ҷои илму дониш фақат рақсу бозӣ! Ва пулҷамъкунӣ барои боло!

  Дар ҳудуди ҷамоъат як беморхонаи пуст ва низ беморхонаи сироятии калонсолон ва бачагона фаъолият мекунанд, ки вазъияташон хело вазнин аст. Ин беморхонаҳо дар давраи шуравӣ сохта шудаанду ҳоло дар ҳолати садамавӣ қарор доранд. Сардухтур як калағафси ҳаромхур. На дар монду на каравату на курпача. Ҳамаро фурухта бо медсестраҳои беморхона айшу ишрат карда гаштааст. Ягон проблема надорад, чунки дар мафияи Раҳмони рашнагӣ қуш аст Раҳмон кришават мекунад.

  Дар худи деҳаи Ғусар ҳашт чойхона ба ҳам наздик- дар маркази деҳа ҷойгиранд ва кор мекунанд. Аммо ҳоҷатхона надоранд, чунки ҳоҷатхонаҳоро ҳам фурухтанд. Ба худо қасам як бедодӣ аст.

    Ва, дар охир хабари хуш ҳамин, ки Қурбон Усмоновро оқибат коррупсия дастгир кард. Аммо баъди як моҳи шиштан пулро доду баромад. Вале аз вазифа дафъ шуд.

 Боқӣ дар амони Аллоҳ бошӣ бародар Муҳаммадиқбол!             

                                           Кулоб

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқбол! Вақте ин номаро хондед, тахмин мекунед, ки ман кӣ астам? Ман шахсиятамро ва ҷойи кори пешинаамро пинҳон мекунам. Ҳоло бознишаста ҳастам. Аммо солҳои зиёд дар рикоби Раҳмонов, дар яке аз мақомоти ҳарбӣ кор кардаам ва дар сафарҳои Раҳмонов ҳамроҳаш ҳам будам.

 Шумо, албатта, хабар доред, ки  Раҳмонов дафтар ё қароргоҳи Аҳмад Масъуд, раҳбари Ҷабҳаи муқовимати миллии Афғонистон дар Душанберо баст.

Раҳмонов худро падари тоҷикони дунё ва тарафдори ҳукумати ҳамашумул, тарафдори вуруди тоҷикҳо ба ҳукумати Иморати исломии Афғонистон нишон медод.

Аммо ман аз ҳамон рӯзҳои аввал ба самимият ва садоқати Раҳмонов бовар надоштам. Ба имону исломам қасам, ки Раҳмонов ба ягон муқаддасот пойбанд нест. Аҳмадшоҳ Масъуд набуд, Иттиҳоди оппозитсиони тоҷик Раҳмонро чапа карда ҳукуматро аз тасарруфаш берун ва ба дасти халқ месупорид.

Шаҳид Масъуд ва ҳамин тавр устод Раббонӣ, ки банда чандин бор шарафи бо вай намоз гузоридан насибам шудааст, дар охири солҳои 1996, ки Толибҳо Афғонистонро аз чангашон гирифта буданд, устод Нуриро водор ба оштӣ бо Раҳмонов карданд. Муҷоҳидин дар ҳолати пешравӣ буданд. То остонаҳои Душанбе, Теппаҳои самарқандӣ, 9 ва 7 километр пешрафт доштанд, аз тарафи ноҳияи Рудакии имруза размандаҳо мавқеъ гирифта буданд. Шермардони хатлонӣ ҷудо аз Раҳмонов бо размандаҳо дар алоқа баромада ва ба ҳамкорӣ шуруъ карда буданд.

Масъуд маҷбур кард устод Нуриро, ки бо Раҳмонов оштӣ кунад. Чунки шаҳид Масъуд ба кумаки Русия дар он шабурузҳо, ки Толибон нисф зиёди Афғонистонро гирифта буданд, шадидан муҳтоҷ буд.

Аммо имруз Раҳмонов сахт номардӣ карда истодааст.

Бовар кунед, ки қатъи дафтари Аҳмад Масъуд дар Душанбе сабабҳое дорад, ки сирф барои шахси Раҳмонов аст. Раҳмонов бо ин васила дили Толибонро ба даст оварданист, ки дар давраи интихоботи Рустам дар сарҳад проблема накунанд. Хати зиёди сарҳади Тоҷикистон ва Афғонистон дар самти Бадахшон ба ихтиёри бачаҳои Ансоруллоҳ вогузор шудааст, ки асосан зодагони Тоҷикистонанд.

Сабаби дигари қатъи дафтари Аҳмад Масъуд дар Душанбе ин аст, ки Раҳмонов таҳти фишори Путин ночор шудааст, ки рӯ ба Толибон оварад. Аз руи баъзе маълумотҳо Путин мехоҳад, ки аз толибон барои ҷанг дар Украина неру бихоҳад ва ин неруро тавассути пойгоҳи 201 ҷалб карданӣ аст ва гуё онҳо тоҷикҳоеанд, ки контрактниканду дар 201 хидмат мекунанд ва ҳоло довталабона ба ҷанги Украин рафта истодаанд. Маълум нест, ки Раҳмонов ба ин талаби русҳо посухи мусбат хоҳад дод ё не. Чунки агар посухи мусбат диҳад маблағҳои дар ҳисобҳои кишварҳои урупоӣ баҷо кардааш зери хатар хоҳанд монд.

Аммо ҳоло масъала бо овардани Рустам гиреҳ хурда истодааст. Барои ҳамин Раҳмонов маҷбур аст, ки дафтари Масъудро бибандад ва дар ҳавои бозиҳои Путин бирақсад.

Аммо ин номарди дузд на фақат дафтари Масъудро баст, ҳамчунин сангҳои гаронарзиши Аҳмад Масъудро ҳам гирифтаву пулашро надода истодааст. Айнан мисли Бобаки Занҷонӣ карда истодааст. То ҷое медонам ин сангҳо ба арзиши даҳҳо миллион доллар аст, ки Раҳмонов кайҳо ба Шветсария фурухта ба доллар табдил кардааст, аммо Масъудро бозӣ дода истодааст, ки ҳоло дар ҷустуҷуи харидор аст.

Раҳмонов ин сангҳоро ҳамчун сангҳои худи Тоҷикистон ва аз номи ҳукумат фурухтааст. Беҷиҳат набуд, ки дар ин чанд соли ахир ҳар сол чанд рузе ба Шветсария меравад ва ин кишвар ҳоло дар савдо ва додуситади хориҷии Тоҷикистон дар ҷойи аввал баромадааст.

Бовар кунед, ки ин Раҳмонов барои пул ҳозир аст тамоми Тоҷикистонро фурушад, чи расад ба Аҳмад Масъуд.

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ. нет»№160 появились сначала на ISLOH.net.

   Муқовимат, суйқасдҳои нобарор ва музокирот

    Наҳзати исломии Тоҷикистон дар даврони ҳиҷрат дар Афғонистон фақат бо масоили муҳоҷирон пойбанд набуд. Устод Нурӣ ва ёронаш ба хубӣ дарк карда буданд, ки роҳи бозгашти онҳо ва муҳоҷирони ғарибуфтодаро танҳо муборизаи яроқнок метавонад боз ва ҳамвор бикунад. Дар ҷо-ҷое аз сӯҳбатҳои сарони ҲНИТ шумо дар бораи табдили ҳизб ба Ҳаракат ва пайваст шудани идораи Қозиёт, машоих ва ҳизби демократу Растохез ва Лаъли Бадахшон маълумот ба даст овардед. Ҳизби наҳзат дар Афғонистон ба Ҳаракати Наҳзати Исломӣ табдил шуд ва Шурои ҷиҳодии он бо ҷамъу ҷур кардани неруҳои парокандаи ба Афғонистон ҳазиматкарда шуруъ кард.    

  Замоне, ки Ҳизби Наҳзат ба Ҳаракати наҳзати исломӣ табдили ном кард, намояндагиҳои он на фақат дар Афғонистон ҳамчунин дар Эрон ва Покистон ҳам шурӯъ ба фаъолият карданд. Масъулияти намояндагии Ҳаракати наҳзати исломӣ дар Исломободро устод Муҳаммадшариф Ҳимматзода ва аз Эронро устод Ҳоҷӣ Акар Тӯраҷонзода бар ӯҳда доштанд. Дар Маскав-пойтахти Русия ҳам созмоне бо номи Шӯрои ҳамоҳангии неруҳои демократӣ дар раъси Отахон Латифӣ, собиқ хабарнигори «Правда» ва ноиби пешини риси Шӯрои вазирони Тоҷикистон ва Ҳабиб Сангинов, сардори собиқи ГАИ-и ҷумҳурӣ ташкил ёфт, ки ба намояндагӣ аз Ҳаракат амал мекард. Шахсиятҳои муътабари мазҳабии кишвар, ки акнун дар ҳолати фирор ва оворагӣ дар Афғонистон қарор доштанд бо ин Ҳаракат мулҳақ шуданд. Албатта, ки кишварҳои олами ислом ва бахусус Ҷумҳурии исломии Эрон ҳамроҳ ва дар канори ин Ҳаракат буд.

  Мавлавӣ Муҳаммадшариф Ҳимматзода, раиси собиқи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон аз як ҳолати таърихие ёдовар мешавад, ки мунҷар ба пайваст шудани қозии пешини Тоҷикистон ба ин Ҳаракат шудааст:

«Дар вохӯрӣ дар ҳузури Вилоятӣ (Алӣ Акбар Вилоятӣ, вазири умури хориҷии вақти Ҷумҳурии Исломии Эрон) дар бораи ташкили Ҳаракат ва низ дар бораи бахшҳои он ва ҳамчунин масъулияти афрод дар ин ҳаракат маълумот додам. Дар ин ҷо аз оқои Тураҷонзода даъват кардам, ки ба Ҳаракат ҳамроҳ бишаванд. Устод Тураҷонзода гуфт, ки ҳанӯз намедонад ба ҳайси кӣ биравад. Гуфтанд, бояд мушаххас бишавад, ки бо чи масъулияте хоҳанд пайваст. Ман гуфтам ин масъаларо намешавад дар инҷо ҳал кард. Ҳамин тавр, аз ин ба пас байни мо ва устод Тураҷонзода ва устод Нурӣ алоқа барқарор шуда буд ва мо тавассути мухобира сӯҳбатҳо доштем. Устод ҳам даъват карданд аз ҷаноби Тӯраҷонзода, ки биоянд. Билохира, баъд аз чанд моҳ устод Тӯраҷонзоа ба Покистон омаданд ва мо ҳамроҳ ба Кобул рафтем. Тақрибан миёнаҳои тобистон буд. Дар Кобул дар сафорати Эрон як ҷаласаи маҳдуде бо иштироки банда ,устод Нурӣ, устод Тураҷонзода, Шодмони Юсуф ва як бародари эронӣ доир шуд ва тасмим бар ин шуд, ки масъулияти муовинати аввал ба дӯши оқои Тӯраҷонзода вогузор шавад».   «Фараж» феврали соли 2009

  Устоди зиндаёд Сайид Абдуллоҳи Нурӣ, раҳбари Ҳаракат ва Шурои ҷиҳодӣ дар сӯҳбат бо Салими Аюбзод, хабарнигори радиои «Озодӣ» дар соли 1994 аввалин талошҳо барои ташкили Ҳаракати наҳзатро чунин ёдоварӣ кардааст:

 «… худи ин ҳизбу ҳаракатҳо пароканда буданд ва ҷудоии онҳо яке аз сабабҳои шикасташон шуда буд.  Дар Тоҷикистон идораи қозиёт буд ва гурӯҳи машоихи мусулмон ва Ҳизби наҳзати исломӣ, ки ҳамагӣ ба қишри мусулмони кишвар такия мекарданд. Инчунин Ҳизби демократии Тоҷикистон буд, Созмони «Растохез», «Лаъли Бадахшон» ва бисёр созмонҳои дигари озодихоҳ. Ҳадафи онҳо озодӣ, истиқлолияти кишвар ва демокросӣ буд, вале барои ин ҳадафҳо ҳар кадом ба таври худ амал мекард. Ҳамоҳангие дар миён вуҷуд надошт. Яъне бо сабаби он ки ҷудо аз ҳам буданд, яке аз сабабҳои шикасташон ҳамин буд.

    Бино бар ин вақте мо ба ин ҷо омадем, пеш аз ҳама фаъолияти Ҳизби наҳзати исломии худро боздоштем ва гуфтем, ҳамон наҳзате, ки ҳанӯз баъд аз духули артиши Русия дар кишварҳои Осиёи Миёна як наҳзати исломӣ вуҷуд дошт ва онро мо дар соли 1973 эҳё кардем, ҳамонро идома медиҳем. Ҳарчанд бе ин ҳам он идомаи худашро дошт, валекин мо ҳизбро аз фаъолият манъ кардем ва гуфтем, ки тамоми идораи Қозиёт ва тарафдорони он, машоих ва тарафдорони онҳо ва инчунин Ҳизби демократӣ, созмони «Растохез», тамоми мардуми мусулмон ва миллати озодихоҳи Тоҷикистон, ки имрӯз ин мусибат болояшон омадааст, ҳама метавонанд, ки дар ин Наҳзат дохил бошанд ва ҳама метавонанд, ки дар ҳайати як танзими ягона шурӯъ ба фаъолият кунанд.

  Ҷои шак набуд, ки қавитарини ҳамаи ин аҳзобу созмонҳо Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон буд ва ҳаст. Дар ҳиҷрат дар Афғонистон низ бештар мардумоне буданд, ки агар аз ин ҳизб ҳимоят намекарданд, ба ҳар ҳол пайвандҳои бештаре бо он доштанд, дар нисбати аҳзоби дигар». «Роҳи душвори сулҳ». Мусоҳиб Салими Аюбзод.Теҳрон соли 1995

    Устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ дар идомаи суҳбаташ мегуяд, ки вай намехост масъулияти раҳбарии ин Ҳаракатро бар дӯш бигирад. Вале ҳам талаби пайравону ҳамандешон, ҳам шароити болои мардум омада ва ҳам масъулияти бозгашту бозгардонидан ба ватан ӯро водор кард, ки ин масъулиятро бар зимма бигирад:

   «Вале аз ҳама муҳимаш, шахсан ман намехостам, раёсати танзимро бар зимма бигирам. Вақте ҷаласаҳои аввалинро дар хориҷ гузарондем ва метавонем, бигӯем, ки ҳанӯз ҳам мо намехостем, ки масъулияти раҳбарии онро бар дӯш бигирем. Ончи ошкоро ба назар мерасид, ин буд, ки аксари масъулону фаъолони наҳзат ва ҳизбу созмонҳои дигар дар он вақт рӯҳан шикаст хӯрда буданд ва маъюс аз ин мусибатҳое буданд, ки болояшон омада буд. Бинобар ин онҳо ҳатто бо оби чашм аз мо талаб карда буданд, ки раҳбариятро бар ӯҳда бигирем. Хуб, роҳи дигаре набуд. Қабул кардем  ва шурӯъ ба фаъолият кардем ва қабл аз ҳама аз муҳоҷирин шурӯъ кардем. Ва мо чунин фикр кардем, ки барои бақои ин миллат, барои ҳифзи садҳо ҳазор муҳоҷире, ки бо вуҷуди сахтиҳои иқтисодию иҷтимоӣ ва ҳарбию сиёсӣ дар шимоли Афғонистон дар ин минтақа паноҳ ёфта буданд ва барои ҳифзи ҳуқуқи наздик ба як миллион нафаре, ки дар кишварҳои дигар паноҳанда шудаанд, барои бақои онҳо ва бозгашти сарбаландонаи онҳо, мо ҳақ надоштем, ором биншинем ва ё аз пайи зиндагии худ бошем. Мо худро масъули ин ҳол мешумурдем. Ва барои дифоъ аз ҳуқуқи ҳамватанони худ роҳи дигаре надоштем, ба ҷуз ин ки амалиёти низомиро шурӯъ кунем. Бинобар ин гурӯҳҳои пароканда ва маъюсшудае, ки баъд аз шикаст дар ҷангҳои дохили Тоҷикистон, ба ин тараф, ба Афғонистон гузашта буданд, онҳоро даъват кардем ва як низому тартибе ташкил кардем ва алҳамдулиллоҳ, тавонистем, гурӯҳҳои зиёдеро сарҷамъ кунем, онҳоро мусаллаҳ кунем ва ҷиҳоду муборизаро шурӯъ кунем. Хуб, дар ҳақиқат ҳам ҳамин ҷиҳоду муборизаи мо боиси он гардид, ки бори дигар ин миллати ҷафокашидаро ин абарқудратҳо бишиносанд». «Роҳи душвори сулҳ».

Шурӯъи муборизаҳои мусаллаҳона ба манзури бозгашт ба ватанро дигар аз масъулони он замони ҲНИТ низ дар суҳбатҳояшон гушнишон кардаанд. Дар суҳбатҳои расонаии Давлати Усмон ҳам ишораҳое мерафт, ки дар Фархори Афғонистон 250 размандаро дар як даста ҷамъ ва машқу тамриноти онҳоро ба роҳ мондааст.

  Аммо қабл аз шурӯи музокирот ва таъйини ҳайати гуфтушуниди ҷониби оппозитсион Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикисон бо ҳамаи неруҳои ҳамроҳаш дигарбора табдили ном карда ва бо номи Иттиҳоди Неруҳои Оппозитсиони Тоҷик муборизаи худро идома дод.

 Дар инҷо як нуктае, ки месазад тазаккур кард ин аст ки ҳанӯз дар Тоҷикистон дар як мулоқоти миёни устодон Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ва Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода дар яке аз деҳаҳои куҳистони Ромит, ки Ризвон Содиров низ ширкат кардааст, суҳбатҳо дар бораи масъалаи идомаи муқовимат ва мубориза сурат гирифта будааст.

Устоди марҳум Муҳаммадшариф Ҳимматзода дар як сӯҳбаташ дар ин бора хеле ба таври фишурда ишора кардааст:

«…. Ҳаракат танзиму ташкил шуда буд. Вале дар дохил, дар Ромит ва ҳанӯз ба Афғонистон норафта, баъзе сӯҳбатҳо миёни устодон Нурӣ ва Тӯраҷонзода, ки кӣ бояд роҳбариятро минбаъд ба ӯҳда бигирад, сӯҳбатҳо шуда будааст. Аммо дар Афғонистон дигар ин масъала  матраҳ нашуда буд. Чаро, ки устод Нурӣ таъин шуда буд ва ӯ шахсан наметавонист, ки ин тасмимро бидуни назари роҳбарият ва Шӯрои ҷиҳодӣ тағйир диҳад». «Фараж» феврали соли 2009

  Солҳо баъд, бархе аз огаҳони он мулоқоти то кунун мунъакиснашудаи устодон Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ва Ҳоҷӣ Акбар Тӯраҷонзода гуфтанд, ки ин мулоқот ба эҳтимоли зиёд дар авоили декабри соли 1992 баргузор шуда ва дар ҳақиқат Ризвон, ба унвони фармондеҳи Артиши Наҳзати Исломӣ, ки ҳамоно муқовиматро дар дохили кишвар идома медод, ҳузур доштааст. 

  Ризвон ба онҳо суол мекунад, ки роҳбар барои оянда кӣ аст? Устод Нурӣ посух медиҳад, ки ҷаро бояд роҳбар бикобем, дар ҳоле, ки роҳбарамон мушаххас аст. Аммо Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода мегуяд, ки на, аз ин ба пас роҳбари мо Шумо ҳастед ва тавофуқ мешавад, ки устод Нурӣ ба ҳайси роҳбар ва Ризвон минҳайси фармондеҳ мубориза идома хоҳад ёфт ва устод Нурӣ таъминоти ҷабҳаи ҷангро бар душ мегирад.

  Он хона як кат доштааст ва вақте фурсати хоб меояд устод Нурӣ мегуяд, қозидомулло ин кат аз шумо аст. Аммо устод Тураҷонзода арзи сипос мекунад ва руи кат устод Нурӣ шабро саҳар мекунад.

   Суоли дигари Ризвон ин будааст, ки ҳадафи ҷангамон чӣ аст ва барои чи бояд биҷангем. Агар бигуед, ки барои ҳуқуқи башар, барои курсӣ ва ё барои ҳар чизе дигар ман ҳамроҳатон нестам ва агар ҳам бигуед, ки барои давлати исломӣ вале баъди 50-60 сол ман ҳамроҳатон нестам ва агар эълон кунед, ки ҷанги мо барои ислом аст ман ҳамроҳатон ҳастам. Устод Нурӣ он замон гуфта будааст, ки вақте Ризвон бо ин оҳангу бо ин ният суол дод, муҳаббати Ризвон ба ҳайси на фақат як фармондеҳ, ба сифати як фарзанд дар қалби ман ҷой гирифт. Вале мутаассифона Ризвон то ба охир ба роҳбарият содиқ намемонад ва ба ҷиноятҳо ва қатлҳое даст зад,ки дар ҳеҷ чавкот ва муқаррароте намегунҷиданду созгор набуданд.

  Ризвон Содиров вақте фармондеҳ таъйин мешавад, танзими ҷузву томҳои Артиши Наҳзати исломиро дуруст ба роҳ мемонад ва муваффақ ҳам мешавад, ки ҳамаро зери як сақф ва таҳти итоати як маркази фармондеҳӣ биоварад. Амалан ӯро вазири дифоъи ҳукумати дар табъиди Тоҷикистон муаррифӣ мекарданд. Аммо Ризвон Содиров  мағруру мутакаббир мешавад, то ба ҳаде, ки бидуни қазоват афродро худаш бе маҳкама ва додгоҳе ба қатл мерасонд.

  Ҷалолиддини Маҳмуд, яке аз собиқадорони ҲНИТ, ки дар зиндон даргузашта шуд, дар як сӯҳбаташ бо расонаҳо роҷеъ ба фармондеҳ Ризвон Содиров чунин мегуяд: «Як чунин таҷриба ҳам ба кор гирифта шуда, ҳамаи нерӯҳоро зери назорати Ризвон супорида буданд. Ризвон аз худ рафту мухолифат ва нофармонӣ кард ва дарди сар шуд. Пас аз ин устод чунин тасмим гирифт, ки ҳар фармондеҳ дар алоҳидагӣ бо ӯ ҳамсӯҳбат шаванд, на ба воситаи якдигар. Вақте Мирзохуҷа Низомро мехостанд, фармондеҳи кулли минтақа эълон кунанд, устод аз ин ранҷид, ки ӯ ҳам шояд ба як Ризвони дигар табдил шавад. Устод дастур дод, ки Муҳаммадрӯзӣ, Шайх ё Мирзохӯҷа Низом ҳар кадоме мустақим ба ӯ муроҷиат кунанд. Ҳарчанд онҳо нисбат ба ҳамдигар эҳтиром доштанд, аммо расман якдигарро итоат намекарданд».

  Дар ҳар сурат Ризвон Содиров на он нафаре будааст, ки раҳбарони Шурои ҷиҳодии Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон рӯи он ҳисоб карда буданд. Зимнан, вақте ҳам муҳокимаи масъалаи таъйини Ризвон дар ҷаласаи Шӯрои ҷиҳодӣ матраҳ мешавад, хелеҳо мухолифат мекунанд, аммо аз онки вай то инки ба Афғонистон бирасад бо неруҳои ҳукумати Раҳмонов ва пуштибонҳояш дар дохил танҳо меҷангид ва соҳиби обрӯи баланд гардида ва дар васфаш ҳатто шеъру афсонаву достонҳо эҷод шуда буд, ӯро фармондеҳи кулли қуво таъин карданд.

  Вале чуноне гуфтем вай, баъдҳо маълум шуд, омили нуфузии хориҷиҳо буд ва ба ҳамин ҷиҳат ёғӣ шуд. Хайриддин Қосим, хабарнигори собиқи телевизиони Тоҷикистон, ки дар он солҳо ба асорати Ризвон меафтад, бо нашри силсиламатолибе аз баъзе аз нақшаҳои шуми ӯ мегуяд:

«Ризвон дар поёни соли 1994 тасмим ба террори раҳбарони Наҳзат гирифт. Вай ибтидо қасд дошт, ки ба баҳонаи наздик будани Баҳораки Бадашон ба марзи Тоҷикистон қароргоҳи марказии наҳзатро ба Толиқон ба ин маҳал интиқол диҳад. Вай то поёни соли 1994 умед дошт, ки устодон Нурӣ Тураҷонзода ва Ҳимматзодаро ба Баҳорак меорад. Аммо дар оғози соли 1995 Ризвон фаҳмид, ки дигар кор аз кор гузаштааст.

Афроди наздик ба вай аз Раёсати Наҳзат хабар доданд, ки инак мавзӯъи барканориаш аз фармондеҳии артиш матраҳ мебошад. Бо шунидани ин хабар дар пайи террори ҳар се роҳбари Наҳзат шуд. Ба ин мақсад се гуруҳро омода кард. Сарпарастии дастаеро, ки мебоист дар шаҳри Толиқон устод Нуриро ҳадафи террор қарор диҳад, Зариф ном муҷоҳид аз миёни муҳофизони шахсии Ризвон ба уҳда дошт. Ман вайро хуб мешинохтам. Зеро дар рӯзҳои аввали вуруди мо ба Баҳорак дар хонаи Ризвон дар лаҳзаҳои фориғ аз нигаҳбонӣ ба акаи Абдураҳмон-ошпази шахсии Ризвон дар пухтани ғизо ёрӣ мерасонд. Чашмонаш аз дуди ҳезуми тар ба сӯзиш меомад. Ба андешаи банда Зариф асрори зиёде аз ҷиноятҳои Ризвон медонист. Инак Ризвон ва Баҳроми бародараш вайро барои террори устод Нурӣ тайёр карданд. Бо се тан аз муҷоҳидон таҷҳизоти ҳидоятшаванда аз роҳи дурро бардошта дар наздикии хонаи Нурӣ ҷойгир карданд. Бар асоси дастури Ризвон ва Баҳром мебоист ҳангоми утсод  Нурӣ минаи идорашаванда аз роҳи дур тарконда мешуд. Аммо Зариф аз ин кор худдорӣ кард. Яке аз ҳамроҳони худро ба Кумитаи амнияти Наҳзат фиристод ва пайғом дод, ки довталабона ҳозир аст худ ва таҷҳизотро ба онҳо супорад. Зеро қасди куштани ҳеҷ мусалмони бегуноҳро надорад. Вайро гирифтанд ва зиндонӣ карданд. Асли ҳолисаро баён кард. Баҳром бехабар аз ин қазия дар интизори дарёфти хабари анҷоми суиқасд ба ҷони Нурӣ буд. Ҳар субҳ ба хонаи мо меомад ва мегуфт: «Бачаҳо бояд ду-се нафарро аз байн бардоранд. Имрӯзҳо хабарҳои хуше хоҳед шунид. Аммо аз касе ном намебурд ва фақат ба Толиқон, Исломобод ва Теҳрон ишора мекард. Чанд рӯз бо изтироб пушти сар гузашта шуд. Баъд аз чанд ҳафта мушаххас шуд, ки Абдуллоҳ ва Муҳаммадҷон ном ду тан аз афроди Ризвон, ки ба террори устод Тураҷонзода ба Теҳрон рафта буданд,  дастгир шуданд. Амнияти Наҳзат ононро бо дастони баста ба Толиқон баргардонд. Пас аз анҷоми таҳқиқоту баррасиҳо озод карданд. Як миқдор пул ҳам дар ихтиёрашон гузоштанд ва онон ба унвони тоҷирони Наҳзат ба фаъолият пардохтанд. Гурӯҳе, ки барои террори устод Ҳимматзода ба Покистон рафта буд ҳадафи худро ошкор кард.» 11 октябри 2007 «Фараж» №41(43

   Маълум аст ки рӯ ба ҳиҷрат овардани ҲНИТ ва пайравону тарафдоронаш аз рӯи иҷбор буд. Ҳамин тавр даст ба ҷиҳоду муборизаи мусаллаҳона задани он ҳам коре набуд, ки аз пеши худ анҷом дода бошанд. Ин роҳ чораи охирини бозгашт ба ватан буд. Афғонистон ва тамоми роҳбарони ҳатто байни ҳам дар ҳоли душманиву мухосимат дар ин амр кумаки Ҳаракати Наҳзати Исломирӣ карданд. Мавлавӣ Муҳаммадалии Файзмуҳаммад, раиси собиқи Комиссиюни тафтишотии ҲНИТба ин пурсиш, ки Наҳзат дар ҳиҷрат чаро даст ба муборизаи мусаллаҳона зад, ҳадафаш чӣ буд, чунин посух додааст:

 « Ба ростӣ, то замони тарки ватан Наҳзати исломӣ ва мардуми бечораи тоҷик на силоҳи кофӣ доштанд ва на мутааллиқ ба ягон қудрати хориҷӣ буданд ва ҳар муқобилияте нишон медоданд, ба хотири дифоъ аз дину ҷону моли хеш анҷом медоданд. Табиъист, ки нияти таҷовуз ба ҳарими касеро надоштанд ва бо касе кинаву адоват дар дил намепарвариданд ва бо ҳама гуна ҷангу хунрезӣ мухолиф буданд. Мардуме, ки дар даст силоҳ надошт ва барои ҷанг омода набуд мавриди зулму ситам қарор гирифтанд ва роҳи ягонаи халоси ёфтани худро дар ҳиҷрат диданд. Чун ба Афғонистон рафтанд, ягона роҳи баргашт ба Ватан ва бозгардондани молу мулк ва хонаву дари хешро дар муқовамати мусаллаҳона диданд, зеро бо зӯргӯ танҳо бо забони зӯр сӯҳбат карда метавон, на бо нармию мулоиматӣ. Пас аз он шӯрои ҷиҳодиро ташкил доданд ва силоҳи кӯҳнаро аз афғонҳо харида, муборизаро оғоз намуданд. Ба таври хулоса гӯем, ҳиҷрати мо барои дифоъ аз ҷон буд ва муқовамати мусаллаҳонаи мо барои баргаштан ба ватан ва гирифтани ҳуқуқҳои аздастрафта». «40 соли наҳзат. Хотира, андеша,дидгоҳ».Душанбе-2013

Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон, ҳамчуноне тазаккураш рафт дар Афғонистон ба масобаи як ҳукумат фаъолият мекард. Раис ва муовинони он бо намоянда ва диломатҳо давлатҳои хориҷӣ,  бо масъулони ташкилотҳои байналхалқии ҳомии ҳуқуқ ва созмонҳои ҷаҳонии хайрия дидору мулоқот мекарданд. Аз инҷо буд, ки нахуст ин Ҳаракати Наҳзати исломӣ буд, ки тарҳи сулҳу оштиро матраҳ кард ва мубориза ва ҷиҳодашро ба хотири  ҳамин музокира ва бозгашт ба ватан ва таъмини сулҳу оштӣ медонист. Ҳам муқовимат   ва ҳам барои  дарёфти сулҳу оштӣ нишастан сари мизи музокирот даъват мекард. Мисли онки устод Нурӣ ва ёрони вай садсолаҳо ҳукумат карда бошанд, ҳама кору амалашонро ба таври мутавозин ва муваффақона ва тибқи барнома пеш мебурданд.

Дар сангарҳои ҷиҳоду муқовимат ҳам ба тавфиқу барор даст меёфтанд. Вале аз тарафи Ҳаракати Наҳзат ва масъулони он ошкоро эълон мешуд, ки сари мизи музокирот танҳо бо Русия хоҳанд нишаст, чун Эмомалӣ Раҳмонов ба унвони дастнишонда ва арӯсак ба ҳалли ҳеҷ масъала қодир ва мухтор нест. Устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ он рӯзҳоро дар суҳбаташ чунин ёдоварӣ кардааст:

 «Хулоса, ки ҳамин муборизаҳои мо имрӯз, масалан, пешравиҳои мо дар Бадахшон, дар Вахиё боиси он гардид, ки сардамдорони режими Душанбе, ки борҳо эълон карда буданд, ҳаргиз намехоҳанд, бо мо бишинанд ва ҳатто Русия ҳам ин чизро намехост, инҳо маҷбур шуданд, бо мо сари мизи гуфтугӯ нишинанд. Мо аввалан мехостем, бо Русия, ки сабабгори асосии даргириҳо дар Тоҷикистон аст ва ё метавонем,бигӯем, ки таъсири хеле бузург дорад дар қазияи Тоҷикистон, вориди гуфтушунид шавем. Яъне талаби мо буд, ки ҳама чиро дар Тоҷикистон Русия ҳал мекунад, пас бояд бо Русия тараф бошем ва бо он биншинем. Ва ҳамин тавр ҳам шуд. Бо Русия нишастем, то инки музокираро бо режими Тоҷикистон таҳррезӣ кунем. Ва даври аввали музокирот дар Маскав гузашт. Ҳарчанд режими Душанбе ба ин мулоқот хеле хунукназарӣ карданд ва ҳайъатеро ба он фиристоданд, ки ҳеч салоҳияте надошт, локин бо вуҷуди ин ҳама як умеде буд дар инки шояд ин қадамҳои аввал барои оштӣ бошад, шояд як роҳ, як даре ёфтем, ки онҳоро бори дигар огоҳ кунем, ки ин коре ки ба вуҷуд омадааст, ба манфиати миллати тоҷик нест. Ва даври дуюм дар Теҳрон ҳам чизе  натиҷа надод, валекин натиҷааш ҳамин буд, ки онҳо якҷоя нишастанд, қишрҳои миллати тоҷик як ҷо нишастанду якдигарро диданд ва шояд ки ҳамин чизҳо як таъсире бахшиданд. Ва имрӯз ҳам, ки мову Шумо сӯҳбат мекунем, як нишасте, шӯрое ва ё машварате дар Теҳрон идома дорад ва ин ҳам иншоаллоҳ ки, чӣ хеле ки ман бо баъзе афрод аз ҳайъате ки аз Тоҷикистон омадааст, сӯҳбатҳо доштам, фаҳмидам, ки инҳо чизеро дарк кардаанд. Яъне ин нирӯҳои низомӣ ва муҷоҳидине, ки аз тарафи Наҳзати исломии Тоҷикистон ҷамъ карда шуд ва онҳо шурӯъ ба мубориза карданд, боиси ин шуд, ки ҷониби мухолиф як қишри дигари мардуми Тоҷикистонро бишиносад ва бидонанд, ки миллати тоҷик танҳо онҳое нестанд, ки ҳоло дар кишваранд, балки наздик ба як миллион нафар тоҷики дигар дар берун аст, ки фикру андешаи дигар доранд. Имрӯз онҳо ҳам барои бақои ҳамин миллат фикр мекунанд ва ба хулосае омаданд, ки бояд мо забони ҳамдигарро бифаҳмем, бояд ки фикри якдигарро бифаҳмем. Дар ҳақиқат, дар ҳоли ҳозир ҳам, мо ҷонибдори он ҳастем, ки чун дар ин ҷанге, ки дар Тоҷикистон идома меёбад, ғолибан тоҷикҳо аз байн мераванд. Агарчи дар миёни аксарҳои режими коммунистӣ баъзан муздурони русӣ, ӯзбакӣ ва ҳатто тоторӣ ҳам ёфт мешаванд, ки ба хотири дарёфти пул меоянд ва ҷанг мекунанд, локин аксарият бачаҳои тоҷик, фарзандони мусулмон ҳастанд. Масалан, дар ин авохир асирҳое, ки аз тарафи режим ба дасти муҷоҳидини артиши Наҳзати исломӣ афтоданд, ман онҳоро дидам, ҳама ҷавононе ҳастанд, ки на тарафдори режими коммунистиянд ва на тарафдори ягон ҳизбу созмон. Онҳо мехоҳанд, ки озод бошанд, мехоҳанд ки амният дошта бошанд ва дар ин синни ҷавонӣ орзуҳои худро амалӣ кунанд. Дигар коре надоранд ба ҳеч чиз ин бечораҳо. Ман онҳоро ба муҳоҷидини худ нишон додам, ба муҷоҳидине ки аз ғояти мусибати зиёд шадидан интиқомталаб буданд, нишон додам ва гуфтам, шумо имрӯз киро мекушед, ана ҳамин додаракҳои худро мекушед. Имрӯз душманони миллати тоҷик мехоҳанд, ин миллатро заъиф бисозанд, ин миллатро аз байн бубаранд. Озодию истиқлолият ва якпорчагии ин миллатро аз он бигиранд. Барои ҳамин шумо бояд коре бикунед, ки бо бародарҳои худатон забон биёбед, коре кунем, ки якдигарро бифаҳмем ва ҳарчи зудтар тоҷикон битавонанд, як давлати миллӣ ва мустақили худро ба вуҷуд оранд.” «Роҳи душвори сулҳ» Мусоҳиб Салими Аюбзод. Теҳрон, апрели соли 1994

Ин сӯҳбатҳои устоди равоншод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ дар соли 1994 дар даври дуввуми музокирот дар Теҳрон доир шудааст.

Аммо дар оғоз Раҳмонов ва бақия масъулони режими дастнишондаи русҳо аслан ҷонибдори музокирот набуданд, балки мегуфтанд ҳеҷ оппозитсияе вуҷуд надорад ва бо онҳо сари миз нахоҳанд нишаст.Вале,ҳодисаи посгоҳи 12 дар минтақаи Сари Ғори Шурообод, ки боиси кушта шудани 25 афсару сарбоз ва ба хоку туроб бадал гаштани ин дидбонгоҳи марзӣ шуд, сабаб шуд,ки фикру назарашон тамоман иваз шавад ва бе онки эълон кунанд Русия талаби ҲНИТ ҷиҳати нишастан сари мизи музокиротро пазируфт, Евгенний Примаков, раиси Хадамоти кашфи хориҷии Русия( СВР) ба мулоқоти ӯ ба Афғонистон омад. Худи устод Нурӣ он лаҳзаҳоро дар як сӯҳбаташ бо хабарнигори «Озодӣ» чунин тавсиф кардааст:

 «Воқеан, соли 1993 мо дар Кобул бо Евгений Примаков мулоқот доштем, ки он баъд аз вуқӯи ҳодисаи марбут ба постгоҳи 12-ум сурат гирифта буд. Дар ин мулоқот метавон гуфт, аввалин бор масъалаи бо роҳи гуфтушунид ҳал гардидани қазияи Тоҷикистон ба миён омад ва он замон Примаков пешниҳод намуд, ки чаро масъалае, ки бо роҳи гуфтушунид ҳал шуданист, бо роҳи хушунат ҳал гардад. Мо ҳам дар ин вохӯрӣ омодагии худро барои музокирот ва расидан ба сулҳ эълом кардем ва аз ҷумла гуфтем, ки мо мазлумем, аз хонаву кошонаи хеш берун карда шудаем ва имрӯз, ки мехоҳем баргардем ба манзилу Ватани хеш, нерӯҳои Шумо намегузоранд, ин кор сурат бигирад. Агар Шумо роҳеро пайдо намоед, ки мо битавонем баргардем ва касе дар ин роҳ садди мо нагардад, мо ҳозирем, пушти мизи гуфтушунид нишинем. Метавон гуфт, ки ин аввалин сӯҳбатҳо барои дастёбӣ ба сулҳ буд. Соли 1997, вақте Созишномаи сулҳ дар Маскав ба имзо расид, Евгений Примаков аз ин хусус ёдовар шуданд ва иброз доштанд, ки мо хишти аввали бинои сулҳро ҳамроҳ бо ҷаноби Нурӣ гузошта будем ва имрӯз ҳам охирин хишти ин биноро бо ҳам мегузорем. Мо мулоқоти танҳо ба танҳо надоштем ва вохӯрии мо дар ҳузури намояндагон ва ҳатто раисиҷумҳури вақти давлати исломии Афғонистон, сурат гирифта буд. Сӯҳбати мо асосан бо кӯмаки тарҷумон мегузашт, вале дар ин миён ману Примаков як каме бо забони русӣ бо ҳам гуфтугӯ ҳам намуда будем. Инҷо бояд ёдовар шуд, ки се соли музокирот байни тоҷикон он қадар натиҷаи ризоиятбахш надод. Баъд аз он ки ҷаноби Примаков вазири умури хориҷии Русия таъин гардид, ҳайати намояндагоне, ки аз ҷониби Русия буданд ва ҳам ҳайате, ки дар музокирот байни тоҷикон ширкат мекарданд, тағйир ёфтанд ва баъд аз ин таҳаввулот, фикр мекунам, ҳудуди як сол нагузашта, музокирот натиҷаи худро дод ва Созишнома ба имзо расид».  «Роҳи душвори сулҳ». Абдуқаюми Қаюмзод, Мусоҳиба бо муассис ва раҳбари Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон (ҲНИТ), устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ. 27-уми апрели соли 2003

  Дар робита ба мулоқоти худ бо ин мақоми баландпояи ҳукумати Русия устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ дар суҳбат бо Салими Аюбзод тафсили бештар дода таъкид мекунад, ки баъди онки Евгенний Примаков вазири хориҷии Русия таъин шуд, пешравиҳо дар раванди музокироти ҳукумат бо оппозитсион ба вуқуъ пайваст:

    «Воқеан ман ҷаноби Примаковро дар қиёс бо дигар афроди русу русзабон як гуна дигартар дарёфтам. Ҳис кардам бо мардуми мусулмон алоқмандии бештар дорад, хуб мефаҳмад, бомутолиъа аст ва ба фикрам, дар робита ба мардуми мусулмон, ҳамаи мардуми мусулмон, на танҳо тоҷикон, кӯшиш мекард, ки масъалаҳои мавҷударо ҳал кунад ва ё ба ҳалли онҳо кӯмак намояд. Аввалин мулоқоти мо ҳамин таассуротро эҷод кард ва ман дидам, ки як одами нармгуфтор аст ва суханаш аз дохили дилаш меояд, барои некӣ, на барои ба бероҳагӣ кашидан ё мунҳариф кардан. Ҳис кардам, ба тоҷикон некӣ мехоҳад ва қадр мегузорад ба он ки тоҷикону русҳо солҳои зиёде бо ҳам зиндагӣ карданд. Паёми вай ин буд, ки ҷангро қатъ кунем ва бо роҳи дигар ба ҳадафҳомон бирасем. Ва дар ҷараёни гуфтушунидҳо низ расидан ба натиҷаҳо хеле сахт буд, гоҳе натиҷае ба даст намеомад ва намояндагони Русия дар гуфтушунидҳо ин гуна рафтор мекарданд, ки кас фикр мекард, онҳо ба масъала ҷиддӣ муносибат намекунанд. Вале аз он вақте ки Примаков вазири умури хориҷии Русия таъин шуд, мо дар фаъолияти намояндагони Маскав дар музокироти Тоҷикистон дигаргуниҳоро мушоҳида кардем. Акнун шахсиятҳое аз Русия намояндагӣ мекарданд, ки ҷиддитар ва тавонмандтар буданд ва ҳадафдортар буданд. Ва дар ҳамин давра буд, ки музокирот ҳам ба натиҷа расид ва сулҳ ҳам нуқтаи охирини худашро гузошт. Ва ҳангоми сӯҳбаташ дар Маскав дар рӯзи имзои созишномаи сулҳ он кас ёдовар шуд, ки мо хишти аввалро дар вақташ дар Кобул гузоштем, имрӯз хишти ниҳоиро дар Маскав мегузорем. Воқеъан метавон гуфт, ки саҳми ин одам дар расидани тоҷикон ба сулҳ бузург аст ба монанди саҳми оқои Вилоятӣ, вазири корҳои хориҷии Эрон, ки бештар бо оппозитсия сару кор дошт ва бо тамоми ҷиддият талош мекард. Яъне Примаков бо ҳукумати Тоҷикистон ва Вилоятӣ бо мо ҳамкориҳои наздик доштанд». «Роҳи душвори сулҳ» Мусоҳиб Салими Аюбзод.  21 июни соли 1994, Теҳрон.

  Мулоқоти устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ва Евгенний Примаков, раиси Хадамоти иктишофи хориҷии Русияро метавон оғози музокирот миёни тарафҳои даргири ҷанг дар Тоҷикистон ҳисоб кард. Зеро дар ин дидор, ки барои ҳамаи ҷонибҳо ва бештар аз ҳама барои Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон муҳим буд Примаков ваъда дод ва ба уҳда гирифт, ки дар сурати қатъ кардани амалиётҳои низомӣ, Русия метавонад нақши миёнҷиро дар байни тарафҳои даргир дар Тоҷикистон бозӣ кунад. Ба бовари коршиносон ва огаҳони авзоъ маҳз пас аз ҳамон мулоқот кӯшишҳои дипломатияи Русия, Эрон, Афғонистон барои бо роҳи мусолиматомез ҳал кардани қазияи Тоҷикистон торафт вусъат мегирифтанд. Билохира, бо ҷаҳду талошҳои ин кишварҳо ва миёнҷигарии Созмони Миллали Муттаҳид рӯзи 5 – уми апрели соли 1994 дар шаҳри Маскав даври аввали музокироти сулҳи байни тоҷикон ба кори худ шурӯъ кард. Албатта, нақши Созмони Милали Муттаҳид дар амри баргузории музокиротро ҳам бояд ба таври хосса таъкид кунем. Чунки тамоми раванди музокироти тарафҳо таҳти сарпарастӣ ва миёнравии мустақими фиристодаи Дабири кулли СММ  доир мешуданд. Ҳаройина бештар маълум мешуд, ки менависад Султони Ҳамад, муҳаққиқи раванди музокирот ва сулҳсозӣ дар Тоҷикистон, «бе дахолати миёнҷиёни хориҷӣ тоҷикони дар ҳоли ҷанг наметавонанд ба якдигар бовар кунанд ва сулҳу оштӣ намоянд. Русия, ки дар аввали даргириҳо ошкоро аз намояндагони Фронти халқӣ дастгирӣ мекард, дар нимаҳои дуюми соли 1993 билохира дарк кард, ки вазъи ноороми сиёсиву низомӣ дар минтақа, ба хусус дар Тоҷикистон, ки марзашро сарбозони он ҳифз мекунанд, ҷавобгӯи манофеи стратегии ин кишвар намебошад. Бинобар ин дар пай ҳалли мусолиматомези қазияи Тоҷикистон шуд. Дар ин самт сафари Е.М.Примаков, раиси хадамоти ҷосусии Русия, ки баъдан вазири корҳои хориҷа гардид, ба Кобул ва мулоқоти ӯ бо роҳбари Иттиҳоди мухолифини тоҷик Саид Абдуллоҳи Нурӣ, ки 31 июли соли 1993 (ҳамагӣ чанд рӯз пас аз ҳамла ба дидбонгоҳи 12 – уми марзбонҳои русӣ) барпо гардид, сарнавиштсоз буд».

   Аммо русҳо бо ин вуҷуд пуштибонии худ аз ҳукумати дастнишондаашон дар Тоҷикистонро пинҳон намедоштанд. Ва дар ҳар мавриди имконпазир аз ворид кардани фишор ва мухолифат болои Ҳаракати Наҳзати Исломӣ даст барнамедоштанд.

Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода, қоиммақоми Ҳаракати Наҳзати исломӣ ва роҳбари ҳайати музокиротии он аз мавриде ёдовар мешавад, ки ба маҳзи дахолати Анатолий Козирев кам монда буд музокирот комилан қатъ шавад. Устод Тураҷонзода мегӯяд  вақте сари мизи музокирот нишастему Андрей Козирев, вазири хориҷи онрӯзаи Русия омаду бо тарафи музокиротии режими Душанбе салом карду бо як шамотату вақоҳат суҳбат кард, ки ҳузури мо ва вуҷуди мо ба инобат гирифта нашуд, баргаштаму гуфтамаш, ки «ҷаноби вазир, мо инҷо барои шунидани мавъиза (проповед)-и шумо наёмадаем ва шумо ба ҳайси мизбон барои ин беэҳтиромӣ то аз мо маъзарат нахоҳед, нишастан сари ин мизро муносиб намедонем». Баъд аз се рӯз Козирев расман узр мепурсад ва музокироти тарафҳо идома меёбад.

Аммо чуноне ҳам гуфтем музокироти миёни Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон ва ҳукумати дастнишондаи Русия ва Узбакистон дар Тоҷикистон ҳамзамон бо шиддат гирифтани амалиётҳо дар ҷабҳаҳо пеш мерафт. Ҳукумат ба тадриҷ мавқеъҳои худ дар шарқи кишварро аз даст медод:

Давлати Усмон, сардори Ситоди Артиши наҳзати исломии Тоҷикистон вазъи майдони ҷанг дар он шабурӯзҳоро дар як суҳбаташ бо шодравон Султони Ҳамад чунин баён мекунад:

  « … дар ахирҳои соли 1995 ва аввалҳои соли 1996 дар дохили кишвар тавонмандии нерӯҳои мусаллаҳи оппозитсион хеле боло рафт. Дар якчанд амалиётҳои хеле калон дар Тавилдара неруҳои ҳукуматӣ якҷоя бо нерӯҳои низомии Русия натавонистанд, ки неруҳои мусаллаҳи мухолифини Тоҷикистонро аз байн бубаранд ва ё ҳадди аққал шикаст бидиҳанд. Соли 1994 якбор Тавилдара аз сӯи неруҳои мухолифин гирифта шуд, вале боз неруҳои мухолифин онро тобистони соли 1994 тарк карданд. Ва аммо соли 1995 баъди гирифтани он дигар мухолифин Тавилдараро тарк накарданд. Ҳарчанд амалиётҳои ҳарбии ҳукумат ҳамарӯза идома дошт, вале бесамар буданд. Тавонмандӣ ва муқовимати неруҳои мухолифин дар дохил зиёд шуд ва дар тобистони соли 1996 ин бартарият эҳсос гардид.»  Султони Ҳамад. «Дар суҳбати соҳибдилон».Душанбе, «Деваштич»,2007

Албатта, ҳукумат даст рӯи даст наменишаст. Роҳи чора меҷуст. Бо ҳар роҳу васила талош мекард, ки як шикофе миёни фармондеҳони Артиши Наҳзати исломӣ, ки акнун дар навоҳии водии Қаротегин ҳукмфармо буданд ва роҳбарони онҳо ба вуҷуд оварад. Ғайричашмдошт моҳи сентябри соли 1996 миёни фармондеҳони оппозитсион ва баъзе аз масъулони баландпояи мақомоти қудратии ҳукумат як созишномае ба имзо расид, ки он бо номи «Пртоколи Ғарм» маъруф аст. Иброҳими Усмон, ки он замон дар ҳайати музокиротии ҳукумат аз афроди бонуфуз ба шумор меомад таъкид мекунад, ки аз ин созишнома роҳбарияти мухолифин баъдан огоҳ шуд. Вале худобиомурз Ҷалолиддини Маҳмуд, ҳамраиси Комиссиюни оташбас аз ҷониби Иттиҳоди Неруҳои Оппозисиони Тоҷик (Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон баъдан ба ИНОТ табдили ном карда буд) бо радди ин даъво мегуяд, ки аз ҷараёни имзои ин созишнома устод Нурӣ бохабар буд.

  Фармондеҳи ИНОТ дар минтақаи Ғарм Мирзохуҷа Низомов, ки он замон аз ҷониби оппозитсион зери ин созишнома имзо гузошта ва чанде аз фармондеҳони дигар ҳам бо ташвиқи ӯ ҳамроҳияш карда буданд дар як суҳбаташ бо хабарнигори «Озодӣ» он лаҳзаҳоро чунин ёдоварӣ мекунад:  «Мулоқот дар меҳмонхонаи ҳукумати ноҳия баргузор гардид. Рӯзҳои аввал он ниҳоят вазнин ҷараён мегирифт. Чунки аз ҳарду  тараф:- ҳам нафарони мо ва ҳам нафарони ҳукуматӣ ҳамроҳ яроқ доштанд ва дар гирди хона низ ҳам бачаҳои мо ва ҳам бачаҳои аз ҷониби ҳукумат бо силоҳ, яъне мусаллаҳ истодагӣ буданд. Намояндагони СММ дар он ҷо буданд ҳамон нафаронаешон, ки дар минтақа буданд, аммо дар мулоқот ширкат надоштанд. Аз ҷониби мо дар ин мулоқот Абдунабӣ Сатторзода- узви ҳайати музокиротии ҷониби оппозисиюн ҳузур доштанд. Ва қариб тамоми ҳуҷҷату асноде, ки таҳия мешуданд аз ҷониби мо бо дастони Абдунабӣ  Сатторзода дуруст мешуданд. Албатта дар асоси таклифу дархостҳои мо ҳамаи матнҳоро он кас омода мекарданд. Ба ҳангоми гуфтушунид гоҳо асабӣ мешудем гоҳо доду фарёду ҷанҷол ҳам мекардем. Як маротиба то ҳатто гуфтушуниди мо ба хотири як нафар аз генералҳои ҳукуматӣ, ки ҳоло номаш дар ёдам намондааст, қариб буд, ки қатъ шавад. Зеро дар ин миён, ки дар Ҷиргатол ҷангҳо идома мекард, ӯ хеста даъвоҳои нодуруст кард. Боз ба ҳар ҳол баъди як-ду соати танаффус,  ки асабҳо ором шуданд мо боз идома додем. Хулоса, ки дар рӯзҳои аввал хело бо мушкилиҳои зиёд якдигарфаҳмӣ мекардем.
Аслан,  то Оби гарм минтақа таҳти назорати мо қарор дошт. Танҳо дар дохили худи Ғарм як қисми ҳарбии Сӯҳроб Қосимов буд ва камтар қувваи дигар дар Тоҷикобод аз Горди раёсати ҷумҳурӣ мустақар буд, ки ҳамагӣ дар муҳосира қарор доштанд. Ин нерӯҳо аз ҳамон ҳудуди муайянашон баромада наметавонистанд, чунки қувваҳои оппозисиюн хеле нерӯҳои боқувват шуда таҷрибаи зиёд низ ҳосил карда буданд. Қувваҳои асосии мо дар Оби гарм истода буданд. Ба хотири он ки боз ягон нохушӣ ё фалокат рух надиҳад, қувваҳои ман дар болои кӯҳ дар Оби гарм ҷой гирифта буданд. Дар тарафи Тавилдара ҳам қувваҳои Мирзо Зиёев хело ҳаракатҳои хуб карда буд. Қувваҳои оппозисиюн аллакай дар Шугнов дохил шудагӣ буданд. Хело пешравиҳо назаррас буданд. Аммо як сухани устоди марҳум Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ба ёдам меояд, ки мегуфт, сулҳу салоҳ ҳама вақт бояд дар ҳолати пешравиҳо шавад. Шахсе, ки пешравӣ надошта бошад сулҳи вай аз маҷбурӣ аст. Шумо, ки имрӯз пешравӣ доред, шумо имрӯз сулҳ карда истодаед гуфта буд дар яке аз сӯҳбатҳои худ.
Дар ҳақиқат вақте мо бори аввал Протоколи оташбасро дар Ғарм имзо кардем, розигии роҳбариятро ман нагирифта будам. Чунки ман фикр мекардам, ки мумкин дар ҳамон лаҳзаҳо онҳо барои гуфтушунид розӣ нашаванд. Ва пештар ҳам, ки баъзе вақтҳо дар ин масъалаҳо сӯҳбат мекардам бо мухобира мегуфтанд, ки вазифаи қумандон бурдани музокирот нест, вазифаи қумандон ҷанг аст, аммо ба ҳар сурат шояд ман дуруст карда будам ё нодуруст карда будам вале як чизро аниқ медонистам, ки оқибати ҳамаи ҷанг, аз ҷумла ҷанги мо ҳам сулҳ аст. Ва аз ин рӯ бояд ақли худро низ кор мефармудам ва танҳо ба силоҳ такя бояд намекардам. Ва бинобар ин ҳис кардам, ки гуфтушунид ҳам барои ман даркор аст. Ва дар қисми сиёсат ҳам камубеш кор кардани ман даркор аст.
Ин ҷо ман дар бораи тарсидан ё натарсидани онҳо чизе гуфта наметавонам. Чунки роҳбари мо устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ бисёр одами ботамкин ва оқилу доно буданд. Ҳис мекунам, ки он кас ҳам аз сулҳу салоҳ кардани мо ва протоколи оташбас кардани мо дарк карда буд, ки дар дохил агар онҳое, ки ҷанг мекунанд ба сулҳу салоҳ оянд онгоҳ онҳо чора надоштанд ва маҷбур мешуданд ба ин итоат кунанд ба ин чиз бештар ва зиёдтар аҳамият диҳанд. Ва дар воқеъ агар исботи фикр ҳам, ки хоҳед ҳамаи гуфтушунидҳо ва музокиротҳо, ки то ин вақт миёни ҳукумат ва мухолифин ҷараён дошт баъди ҳамин протоколе, ки дар Ғарм омода шуд як каме ба таҳрик даромад. Аммо бо вуҷуди имзои Протоколи Ғарм ман даст рӯи даст нанишастам. Азбаски бархе аз бародарҳоямон муқобили ин протокол баромада ман ҳамроҳ бо Абдунабӣ Сатторзода барои фаҳмонидан ба Афғонистон рафтам. Дар Афғонистон Шӯрои Наҳзати исломии Тоҷикистон баргузор гардид. Ман дар ин ҷаласа, ки тақрибан аз шаши бегоҳ то шаши саҳар идома дошт фаҳмонидам, суханронӣ кардам. Шоҳид Абдунабӣ Сатторзода ҳастанд, ки дар он ҷо чӣ қадар ҷангу ҷанҷолҳо доштем. Дар ин Шӯро ман исбот кардам, ки он чи мо кардаем дуруст аст. Баъди вай боз Тоҷикистон омадам. Боз гапу ҳарфҳо зиёд шуданд ва даъват ба Эрон шудам. Рафта дар Эрон ҳам фаҳмонидам, ки он чи ки ман имзо кардам онро дуруст мешуморам. Баъди ин протокол ба ростӣ сару садоҳои мухталиф зиёд буданд. Маро дар аввал бисёрии рафиқҳо дастгирӣ накарданд, ки сулҳ кардаам. Баъд, баъди муддатҳо боз дастгирӣ карданд. Аммо онҳое, ки ҳамроҳи мо буданд, ҳамеша розӣ буданд». 

 Поёни бахши дуюми Давраи севвум…. 

Сообщение ҲНИТ, ним қарни пурталотум № 3\2  появились сначала на ISLOH.net.

30 сол муқаддам, дуруст дар соати 4.00 субҳи ана ҳамин рӯзи 13 июли соли 1993 дар дидбонгоҳи 12 дар мавзеъи сарҳадии Сариғори Шурообод муҷоҳидони Артиши Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон даст ба як амалиёте заданд, ки онро метавон ба ҳодисаи «Камонаки Курск» шабоҳат дод, ки дар Ҷанги ба истилоҳ Бузурги ватании солҳои 1941-1945 «ход»-и онро иваз кард. Қитъаи марзбонии №12-и отряди марзбонии Қӯшунҳои сарҳадии Федератсиюни Русия дар ноҳияи Московскийи вилояти Хатлон дар як шабехун ва ҳамлаи ғофилгиронаи муҷоҳидин бо хоку туроб мубаддал гардид. Русҳо, ки он замон ҳанӯз муҳофизати сарҳади Тоҷикистон бо Афғонистонро раҳо накарда буданд, барои аввалин бор буд, ки як чунин ҳамлаи хунинро мутаҳаммил мешаванд.

Дар бораи далоил ва сабабҳои ин ҳамла ҳанӯз ҳамон солҳо ва то ба ҳол зиёд навиштаанду гуфтаанд:

-Ҳукумати дар табъиди мухолифини тоҷик русҳоро водор кард, ки онҳоро ба унвони як неру ва соҳиби Тоҷикистон бишиносад;

-Дар сурати ба таври якҷониба пуштибонӣ кардан аз ҳукумати Эмомалӣ Раҳмонов-ин дастнишондаи русҳо, неруҳои марзбони Русия дар Тоҷикистон ба ҳеч ваҷҳ амният нахоҳанд дошт;

-Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон хостори берун рондани Неруҳои марзбонии Русия аз сарҳадоти Тоҷикистон аст, то ба ин васила битавонад вориди кишвар бишавад ва режими дастнишондаи русҳоро сарнагун кунад;

-Ҳамла ба посгоҳи марзии №12-и Неруҳои марзбонии Русия аз тарафи муҷоҳидини Артиши Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон барои он буд, ки Русия ҳақу ҳуқуқи мусалмонони Тоҷикистонро, ҳамчуноне дар солҳои 20-у 30 кард, муроот кунад ва дар роҳи бозгашти ҳудуди 1 миллион овораву муҳоҷири тоҷик монеа эҷод накунад;

-Ҳамла ба посгоҳи 12 барномаи аз қабл тарҳрезишудаи Ҳукумати дар табъиди Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон буд, ки ба гӯши ҷаҳониён бирасонад, ки Русияро водор кунанд аз шуруъи як ҷанги чирикии тулонӣ дар Осиёи Марказӣ ҷилавгирӣ кунанд;

-Ҳуҷуми ғофилгиронаи муҷоҳидини Артиши Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон ба посгоҳи 12 ситонидани қасд ба ҳамлаҳои нокоми аз зимистони соли 1993 то майи он сол дар посгоҳҳои дигари марзӣ, аз ҷумла посгоҳҳои №№ 11,13,14,15 ва 16 буд.

Ҳамчунин дар шумори авомил ва сабабҳои ин ҳамла, ки дар воқеъ натиҷааш барои Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон бисёр ҳам муфид ва босамар буд, ин ҳарфҳо низ гуфта мешавад, ки муҷоҳидин медонистанд, ки дар ин қитъаи марзӣ маблағи калоне баҷо карда шудааст. Қисмате аз маблағро худи муҷоҳидин барои халал нарасонидани русҳо барои ба дохили ватан интиқол додани неру ва лавозимоти низомӣ дода буданд ва қисмати дигари онро наркокурерҳои афғонӣ, ки аз қабл бо русҳо барои гузаронидани наркотик медодаанд.

Додаҳои интернетӣ мегуяд, ки дар воқеъ ҳамчунин маблағи калон дар ин застава мавҷуд будааст. Аммо дар ҷараёни даргирии рӯзи 13 июл ин маблағ, ки дар «Дом офитсеров»-и ин застава нигоҳдорӣ мешудааст, ба коми оташ рафтааст. Аммо солҳо баъд, ки МуллоАбдураҳим (Қумандон Абдураҳим), ки ҳамин мавзеъи сарҳадиро аз тарафи Артиши Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон контрол мекард, дар як сӯҳбати матбуотиаш мегӯяд, ки дар ҳақиқат «дар чанд ҷаъба маблағи зиёди доллар ва пули он вақти русиро онҳо ба як мошини Газ-66 бор карда ва то лаби рӯд меоваранд, то ки ба Афғонистон мунтақил диҳанд. Аммо ин мошин дар охирин лаҳзаҳо дар лаби рӯд ҳадафи тири чархболҳои ҷангандаи марзбонони Русия қарор мегирад ва он пулҳо ҳамааш сӯхтаву хокистар мешаванд».

Вале, мулло Абдураҳим, ҳамчуноне худаш ҳам мегӯяд, дар ҳамла ба заставаи 12 ҳузур надоштааст. Вай дар ин муддат дар сафари корӣ дар Покистон қарор доштааст.

Аммо, шоҳидони он солҳо мегӯянд, ки онки мулло Абдураҳим мегӯяд, ӯ мухолифи ҳамла ба посгоҳҳои марзии навоҳии собиқи вилояти Кулоб буд, дурӯғи маҳз аст. Баракс Мулло Абдураҳим дар талош ин будааст, ки тавассути ин марзҳо ба Кулоб дарояд ва навоҳии онро забт кунад ва худро дар оянда Президенти Тоҷикистон меҳисобидааст. Як нафар аз иштирокчиёни ин ҳамла ва муҷоҳиди собиқ дар суҳбати ихтисосӣ ба “Ислоҳ” гуфт, тавассути расонидани паёми лафзиву хаттии мулло Абдураҳим ба сокинони деҳаҳои Сари Ғор ва Порвори ноҳияи Масковский онҳо огоҳ карда шуда буданд, ки ба ҳангоми ҳамла деҳаро холӣ кунанд ва агар фурсат наёфтанд, аз манзилҳояшон берун набароянд. Ҳоло, ки баъзе аз ширкатдорони он набарди хунин аз ҷумла Андрей Мерзилкин, ки баъди дар дақоиқи аввали ба ҳалокат расидани сардори заставаи 12 Михаил Майборода масъулияти ӯро бар дӯш гирифт, сокинони ин деҳотро дар ҳамдастӣ ба муҷоҳидон муттаҳам мекунад, бесабаб нест. Ин муҷоҳиди собиқ гуфт, ки ҳамлаи рӯзи 13 июл ба қитъаи сарҳадии 12 ба обрӯ ва нуфузи Артиши Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон обрӯ ва манзалаи ғайримунтазираеро ба армуғон овард ва давлатҳову созмонҳои зиёде баъди он бо роҳбарияти Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон вориди гуфтугӯ шуданд. Бештар аз ин, акнун ҳар фармондеҳи танзимҳои ҷиҳодии Афғонистон ҳам ошкоро аз пуштибонии низомӣ ва молиявии худ мужда медод.

Як нафар аз собиқ фармондеҳони ариши Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон гуфт, ки дар ҳақиқат Хаттоби араб ва ҳоҷӣ Ҷамшед ҳам дар ҳайати ҳамин дастаи муҷоҳидоне буданд, ки МуллоАбдураҳим фармондеҳи он буд. Аммо Хаттаб ва арабҳои ҳамроҳи вай низ дар ин ҳамла ширкат надоштанд, чунки аллакай ӯ вориди Чеченистон шуда буд. Зимнан, худи МуллоАбдураҳим ҳам ба ҳайси муовин ва мушовир дар канори ӯ қарор доштани ин дуро дар ҳамон суҳбати матбуотиаш тасдиқ кардааст. Вале вай аз ҳоҷӣ Ҷамшед дар ин суҳбаташ зиёд носазо гуфтааст, ки гӯё ҳоҷӣ Ҷамшед бисёр мехост, ки сарҳадҳоро дарҳам шиканад ва вориди Тоҷикистон бишавад. Аммо, ин фармондеҳи пешини муҷоҳидин гуфт, ки иллати ихтилофи Мулло Абдураҳим бо ҳоҷӣ Ҷамшед ин буд, ки ҳоҷӣ Ҷамшед дар кори Мулло Абдураҳим фасод ва сирқати маблағҳоро ошкор карда ва ба роҳбарияти Ҳаракати Наҳзати Исломии Тоҷикистон гузориш додааст. Гап дар инҷо аст, ки ҳоҷӣ Ҷамшед дар асл як сарватманде будааст, ки танҳо ба хотири ширкат дар ҷиҳод ва озод кардани ватани бобоии худаш омада ва хеле ҳам барои муҷоҳидон кумак кардааст.

Ҳоҷӣ Ҷамшед аз набераҳои Иброҳимбеки лақай будааст, ки дар солҳои муқовимати 20-30-и асри гузашта бо Армияи сурх оқибат кушта мешавад. Ҳоҷӣ Ҷамшед дар Арабистони Саъудӣ зиндагӣ мекард. Аммо барои ширкат дар мубориза бар зидди ҳукумати дастнишондаи русҳо бо муҷоҳидони тоҷик пайваста буд. Бале, ҳамон Иброҳимбеки машҳур, ки дар мо бо номи босмачӣ шинохта мешавад. Ин ҳоҷӣ Ҷамшед ҳадаф доштааст, ки ватани бобоияшро аз дасти комунистҳо ва русҳо озод созад. Вай он вақт мегуфтааст, ки ман медарояму Қурған, Кулоб, Ҳисор, Кофарниҳон ва Душанбеву атрофи онро пас мегирам ва ту, мулло Абдураҳим, президент мешавӣ.

Мулло Абдураҳим ва ҳоҷӣ Ҷамшед пешакӣ бо сокинони дохили Тоҷикистон ҳам дар алоқа шуда онҳоро огоҳ карда буданд. Мулло Абдураҳим чандин бор дар вақти суханрониҳояш дар назди размандаҳо Эмомалӣ Раҳмоновро ватанфурӯш ва лӯхтаки дасти русҳо ва муртад эълон карда ва гуфта будааст, ки ҳамин Эмомалӣ кӣ буд, ки ҳоло дар Тоҷикистон раис шудаст: «Вақте ки маро дар Кулоб мешиносанду эҳтиром мекунанд ӯ кияй? Ма медарояму президент мешавам!»

Ин фармондеҳи пешини муҷоҳидин гуфт, ки мулло Абдураҳим ва ҳоҷӣ Ҷамшед ба сокинони маҳаллӣ яроқ ҳам тақсим карда буданд. Ҷанги дидбонгоҳи 12-ро асосан бачаҳои Себистон бо роҳбарии қумандон Яҳё кардаанд. Хуб, ҳоло аз он бигӯем, ки ҳамла ба заставаи 12 чи натоиҷе ба бор овард. Воқеият ин аст, ки ин шабехун ба дараҷаи баланди ҷангӣ омода шуда буд, ба ҳаде, ки тамоми ҷузъиёт омӯхта ва аксуламал ва роҳҳои зидди аксуламал ҳам таъйин шуда буд. Дар ягона роҳи икмолотӣ, ки имкон дошт неруҳои заставаи 12 кумак бигиранд, қисме аз муҷоҳидон шинак гирифта ва роҳ низ минкорӣ шуда буд. Ва, ҳамла ҳам ончунон ғофилгирона буд, ки як адад БМП-и ин застава шиллик накарда ба коми оташ кашида шуд ва ҳамин тавр афсару сарбозҳо ҳам бо либоси шаб дар даст силоҳ мегирифтанд, ки намедонистанд тирро кадом самт бизананд, чунки застава муҳосира шуда буд. Ва, хонандаи азиз, инҷо як суҳбатеро пешкашатон мекунем, ки бо яке аз ширкатдорони ин амалиёт анҷом додаем. Албатта, исми эшонро бо далоили амниятӣ тазаккур нахоҳем дод. Вале фишурдаи суҳбатҳояшон чунин аст:

-22 сол доштам. Қабл аз муҳоҷират ба Афғонистон аз хидмати сарбозӣ омада будам. Узви гурӯҳи «Ал-Бадр»-и Артиши Наҳзати Исломии Тоҷикистон шуда будам, ки фармондеҳии онро қумандон Мулло Абдураҳим бар ӯҳда дошт. Қабл аз амалиёти муқобили қитъаи сарҳадии 12 дар амалиёт алайҳи заставаҳои дигари ин навоҳии марзӣ, аз ҷумла 11 ва 13 ҳам ширкат доштам.

Мо, барои анҷоми амалиёт муқобили заставаи 12-и русҳо наздики 2 сол омода шуда будем. Задани заставаҳои ҳамҷивори заставаи 12 асосан барои фикру ҳуши русҳоро ба дигар самти ҷабҳа бурдан буд. Аммо асли ҳадаф заставаи 12 буд.

Дар ин ҷанг арабҳо ҳамроҳи мо набуданд. Ин дурӯғ аст, ки Хаттаб ва размандаҳояш ширкат карда бошанд. Теъдоди мо ҳам, ончуноне матбуоти Русия то ба имрӯз даруғпароканӣ дорад, 250 нафар набуд. Мо 75 кас будем, ки 25 нафари онҳо тоҷикҳои Афғонистон буданд ва боқӣ монда ҳама мо тоҷикҳо будем. Амалиёт соати 4-и субҳ шурӯъ шуд ва ҳамагӣ се соат идома кард. Инки мегӯянд 11 соат давом кард низ дурӯғи маҳз аст. Мо дар ҳақиқат роҳи икмолотӣ ва вурудӣ ба застава аз тарафи деҳаро минкорӣ карда будем. Ман ва 12 нафари дигар маҳз дар ҳамин роҳи вуруди шинак гирифта ва вазифаамон аз он иборат буд, ки ҳарчи тулонитар пеши роҳи неруҳои кумакӣ ба заставаро бигирем. Қумандонҳои мо Яҳё аз Себистони Данғара ва қорӣ Ҳамидулло аз Афғонистон буданд. Аммо афғонҳо дар ҷанг гӯё иштирок накрада буданд. Онҳо дар баландиҳои талу кӯҳҳои даври застава позитсия гирифта муқобили ҳамлаҳои ҳавоӣ бояд меҷангиданд. Ҳамчунин қумандон Қамариддин ҳам роҳбарӣ мекард. Мулло Абдураҳим омири ҷабҳаи «Ал-бадр», ҷабҳае, ки заставаро ба хок яксон кард буд, вале дар ҷанг ширкат надошт.

Саволи дигари мо аз ин разманда ин буд, ки чиро номи гурӯҳатон “Ал-бадр” буд?

Посух чунин буд: Як муҳандисе доштем, ки системаи вертолётро дуруст намуда буд, ки бо тирҳои вертолёт бо кумаки акамулятор тирро ба тарафи душман мепартофт. Русҳо ҳайрон мешуданд, ки чи хел ин тири вертолёт аст ва ҳеч чархболе несту аммо тир ба тарафашон меояд. Ин дастгоҳи худсохти “Ал-бадр” хело русҳоро ваҳшатзада карда буд дар ин амалиёт. Агарчи дақиқ мисли “минемёт” ё ҳовон дақиқ намезад, вале аҷибаш худи партоби тирҳои чархбол аз замин ба сӯйи маққари русҳо буд. Он муҳандиси тоҷик ҳоло зинда ва ҳаёт дар Тоҷикистон аст. Мо, давоми як соати аввали ҷанг заставаро комилан торумор карда бо коми оташ кашидем. Агарчи талафоти сарбозони русро 25 нафар гуфтанд, фикр мекунам, ки зиёдтар буданд. Мо ҳам 12 шаҳид додем. Мо барои озодии ватанамон меҷангидем. Мо барои он меҷангидем, ки Русия бифаҳмад, ки танҳо бо он гурӯҳе, ки ба сари ҳукумат овард, ин ҷоро идора карда наметавонад. Ҷасорат ва шуҷоати муҷоҳидони тоҷик дар ҳақиқат Русияро ларзонду тарсонд. Соати 10-и рӯз неруҳои ҳукуматӣ ба кумаки застава омаданд. Инҳо асосан тоҷикҳо буданд. Вертолетҳои 201 аз осмон моро ҳадаф гирифтанд. Мо ақибнишинӣ кардем. Ҷасади шаҳидонро бо худ бурда натавонистем. Захмиҳоро баргардонидем. Аммо худи ман захмӣ шуда натавонистам ҳамроҳи даста пас бигардам. Мо, се нафар дар як ғор панаҳ бурдем. Се рӯз мондем. Як каме мағзу мавиз ва орзуқ доштем, ки тамом шуд. Баъдтар, алафҳои кӯҳӣ ва як боғи пешинаи ангур буд аз он истифода кардем. Рӯзи дуввум, ки аз канори застава поин омадем, моҳӣ қапидем аз дарёи Панҷ ва низ ду кафтар зада онро тановул кардем. Мо аз застава ҳудуди як километр поин омада будем. Садои тир онҷо як чизи маъмулӣ буд. Ҳам сарбозони тоҷик аз тарс тир холӣ мекарданд ва ҳам афғонҳо садоии силоҳояшон ҳар бор баланд мешуд. Мо омадем назди деҳаи кӯҳна. Он параи об афғонҳо зиндагӣ мекунанд. Онҳо моро гузаронианд, чунки мо гуфтем муҷоҳид ҳастем. Мо, худамон лодка доштем, яъне дастаи мо. Аммо бо киштии афғонҳо гузаштем. Як моҳ зиёд давом кард табобати ман. Мо, метавонистем, ки боз ҷангро идома бидиҳем, аммо муқобили тоҷикҳои худамон ҷанг накардем. Вале чанде аз муҷоҳидони моро, мутаассифона, хоинҳо аз даруни Сариғор нишон гирифта ба шаҳодат расониданд. Сари ғор ва атрофи он пур аз ғор ва дараҳои душворгузар аст. Инҷо ғори зиёд дорад. Мо дар як ғор панаҳ шуда будем. Роҳи бозгаштамон ҳатман аз бари застава буд. Шабона бо инояти Худо муваффақ шудем, ки бигзарем. Мо метавонистем, ки чанд сарбози русро гаравгон бигирем. Вале, онҳо, ду нафаре, ки гурехтанд, пеш-пеши мову ба ҷангал паноҳ бурданд, мисли кудак гиря мекарданд. Русҳо успет накраданд, ки ҷанг кунанд. Мо онҳоро дар ҳақиқат ғофилгир карда будем. Қисми пеши бачаҳо дар ҷанги танбатан ҳам иштирок карданд. Аммо русҳо мегурехтанд. Саволи мо аз ин разманда чунин буд, ки шумо қабл аз ҳуҷум вазъи заставаро назорат мекардед ё таҷассус мекардед, чӣ чизҳоро медидед?

Посух: “мо вақти разведка медидем, ки сарбозони рус бо занҳо ва духтарони маҳаллии тоҷик лухт оббозӣ ва айшу ишрат мекарданд ва боз бадбахтияш ин буд, ки занҳо ва духтарон тез -тез иваз мешуданду боз дигар духтаронро ба застава меоварданд. Ҳатто гиряҳои чанд духтари тоҷикро ҳам мушоҳида карда будем. Ин амали русҳо моро хело ба нанг оварда буду азму қасди мо барои задани ин заставаро бештар мекард.”

Ҳадафи мо ҷанг кардану зада даромадан набуд. Ҳадафи мо ин буд, ки заставаро тавре бизанем, ки ному нишон аз он дигар боқӣ намонад. Ба ҳадафамон расидем. Супориш ва тасмим ҳам ҳамин тавр буд. Дохили худи застава 12 нафар даромада будем. Аввалин коре, ки мо кардем хат-симҳои алоқаро зада хароб кардем. Телефонашон қатъ шуд. Як нафар ҷавоне, ки 15 ё 16 сол дошт, Зокирҷон ном дошт аз Нуробод дар пеши чашми ман шаҳид шуд. Нафари солманди мо аз Язгулом буд. 65 сол дошт мо ӯро мавлавӣ Язгуломӣ мегуфтем, мирди зебо ва риши сафед дошт. Як нафари дигар аз Қубодиён дар пояш тир хӯрда буд, ҳама вақт аз пушти Мулло Абдурраҳим мегашт ва нафари дигар аз Колхозобод буд аз чашмаш тир хурда буду зинда буд, як каси дигар аз ноҳияи Қубодиён Илҳом ном дошт ва гранатамиётчик буд, БМП ро ӯ зад ва муқовимати шадид анҷом дод ва дар шикамаш тир хурду шаҳид шуд.

Ман соати 10, вақти ақибнишинӣ захмӣ шуда будам. Азбаски роҳи баромадро намедонистем дар як ғори наздики застава шаб мондам. Рӯзи дуввум, ки ҳушу ёди сарбозҳо ба самти Афғонистон буд ва тарс доштанд, ки мо боз бармегардем, хиёл намекарданд, ки дар ғори канори застава ҳастем. Фикр мекарданд, ки ҳама муҷоҳидҳо баргаштаанд. Мо аз ҳамин фурсат истифода карда аз баланди пойин омадем, назди дарё ва чуноне гуфтам сипас моро афғонҳо аз Панҷ гузарониданд. Алафе ҳаст бо номи яхманак онро хурдем. Қумандони мо дар мавриди мо ва роҳи ақибнишинии мо як каме ба иштибоҳ роҳ дода буд. Барои ҳамин роҳи «обход»-и мо баъди омадани неруҳои ҳукуматӣ ва рафтани афғонҳо аз сари баландиҳо ва ҳамлаҳои ҳавоии чархболҳо руст шуда буд.

Боз ҳам мегӯям, ки МуллоАбдураҳим набуд. Вай омири ҷабҳа буд бо ном, тамом. Аммо ҳеч сарфаҳми амалиёт намерафт. Фақат воҳима мекард, ки Кулобро бояд ӯ бизанад ва озод кунад.

Вале фақат Раҳмоновро ҳақорату дашном мекард, ки бо русҳову кофирҳо якҷоя шудааст. Мегуфт: » Эмомалӣ Раҳмонов муртад шудааст. Бояд кушта шавад. Мегуфт, ки Раҳмонов номи Кулобро ҳаром кард.»

Аммо масҷид ба масҷид мегашт, пеши қумондонҳои афғон мерафт ва пул ҷамъ мекард, пеши одамони пулдори афғон мерафт, кораш ҳамин буд. Ин застава як шабусаҳар сӯхт. Худо ҷояшро ҷаннат карда бошад қумандон Яҳё, хеле шуҷоъ ва далер буд. Вай баъдан ба ҳангоми убур дар Панҷ ғарқ шуд. Ин баъдтар буд, яъне пас аз ин амалиёти заставаи 12 ум буд.

“ Мо, дар роҳи наҷоти ватан ва миллат хизмат кардем. Ҳамлаи мо ба ин застава руҳияи Раҳмонов ва махсусан русҳоро шикаст…»

Мунтаҳо ин ҳамлаи марговар ва ҷонситони муҷоҳидин Русияро аз хинги кибру ғурур ба замин сияҳ нишонд ва бехуд буд ба худ омад, маст буд ҳушёр шуд. Фаҳмид, ки Артиши Ҳаракати Наҳзати исломии Тоҷикистон дунёро ба сараш овор хоҳад кард. Ҳамлаи муҷоҳидин ва размандагон ба ҳадде тунду барқосо буд, ки ин пустаи марзбонӣ торумор гардид ва ҳам силоҳи сақила ва ҳам сабуки зиёдеро неруҳои низомии Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон ба ғанимат гирифтанд. Акнун на фақат Русия, балки ҷаҳон аз Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон мегуфт. Лаҳни гуфтор, тарзи баёни русҳо, ба унвони сарпараст ва ҳомиву пуштибони ҳукумати Фронти халқӣ хеле нарм шуду поин омад. Ба талвосаву таҳлука афтоданд.

Евгенний Примаков, раиси Идораи истихбороти хориҷии Русия афтону хезон давиду омад Афғонистон ва ба пойи суҳбати устоди марҳум Сайид Абдуллоҳи Нурӣ нишаст ва Анатолий Адамишин, муовини аввали вазорати хориҷии Русия бидав-бидав омад Теҳрон ба суроғи устод Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода. Русия дар воқеъ фаҳмида буд, ки бидуни қаноат додани соҳибони асосии ватан, соҳибони асили ватан, тоҷикони воқеӣ ва мусалмонони бонангу боимон, ки гурзи говсарро бар фарқи сараш кубиданд ва шамшери ҳақиқиқат ва адолатро дар гарданаш заданд, наметавонад ду се ватанфурӯши занбамузди бешарафи номусалмони динбохтаро то охир ҳимоят кунад. Русҳо пай бурданд, ки ҲНИТ шӯхӣ надорад. Кунфаякун мекунад.

Устоди худобиёмурз Нурӣ ба Примаков гуфт бо шумо проблема надорем. Вале шумо, рӯи раҳи мо истодаед. Мо аз сари роҳамон монеаҳоро мебардорему ба хонаву дарамон меравем. Примаков лолу музтару пакар шуд. Устод ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода ҳам гуфт: «бидонед мо тоҷикҳои аз дасти болшевик мегурехта нестем. Мо бо ҳар роҳе шуда ба ватан бармегардем ва шумо ҳам мувозиби ҳаракоту рафторатон бошед. Агар сад соли дигар ҳам мамлакати моро минтақаи нуфузи худ ва сарҳадоти ҷанубии худ меҳисобед, кори шумост, вале мо ба ватанамон бармегардем».

Хуллас, ҳамла ба застави 12 оғози эътирофи ҳукумати Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон дар хориҷ аз кишвар ва таҳкурсии музокирот ва гуфтушунидҳо ва метавон гуфт оғози сулҳу оштӣ миёни оппозитсиюн ва ҳукумат гардид.

Сообщение Мулло Абдураҳим: «Раҳмонов номи Кулобро ҳаром кард» появились сначала на ISLOH.net.

  (бахши севвум )

Агарчи аксарият бар ин назаранд, ки сулҳу оштӣ миёни тарафҳои ҷанги дохилӣ кори дасти худи тоҷикон буд, аммо нақши босазо ва муассири созмонҳо ва давлатҳо дар ба ҳам омадану оштӣ кардани тоҷиконро наметавон ба таври алоҳида таъкид накард.

Созмони Милали Муттаҳид ба унвони сарпараст ва масъули раванди дастёбӣ ба сулҳ, Русия ва Эрон дар мақоми ду кишвари умдаи пуштибон ва муассир болои тарафҳои ҷанг ва сулҳи тоҷикон: Ҳукумати Тоҷикистон ва Иттиҳоди неруҳои оппозитсиони тоҷик миёнаравҳои асосӣ дар хатми ҷанги панҷсола ва расидан ба сулҳу оштӣ ба шумор мераванд. Дар радифи СММ ҳамчунин Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо, Созмони конфаронси исломӣ ва кишварҳои Покистон, Афғонистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистон ҳамроҳ бо Русия ва Эрон дар баргузории раванди гуфтушуниди тарафҳои даргири тоҷикон, мулоқоти роҳбарони ҳарду тарафи ҷанг ва сулҳ нақш ва саҳми худро бедареғ гузоштанд. Аммо СММ, Русия ва Эрон нақши умда ва асосӣ бозидаанд.

Бахусус Русия, ки на фақат дар қатъи ҷангу расидан ба сулҳ, ба шуруъи ин ҷанг ва нооромиҳо дар Тоҷикистон ошкоро дахолат ва таъсир кардааст.

Нақши Русия дар сулҳи Тоҷикон

«Пуштибонии Русия буд, ки Ҳукумати Муросои Миллӣ дар Тоҷикистон аз байн бурда шуда Эмомалӣ Раҳмонов савори тонку тупҳо ва дар сари китф Калашникови русӣ вориди Душанбе шуд ва оташи ҷанги шаҳрвандӣ ҷанубу марказ ва шарқи кишварро фаро гирифт, садҳо ҳазор тоҷикистонӣ овораву гуреза шуда қисмате рудхонаи Омуро гузашту рафт ба Афғонистон.»

Аз инҷо буд, ки вақте масъалаи гуфтушунид ва музокира доғ шуд, Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон эълон кард, ки тарафи музокироти вай Русия аст, на ҳукумати дастнишондаи вай, ки ҳеҷ салоҳият ва ихтиёроте надорад. Аммо Русия, ки гуфтем нақши меҳварӣ, марказӣ ва асосиро бозидааст, дар оғоз қатъан намехост ва розӣ набуд, ки оппозитсиюни исломии тоҷик дигар сар боло кунад, вуҷуд дошта бошад. Бомбборони водии Қаротегин, ҳадафи тири тупхона қарор додани кампҳои муҳоҷирини тоҷик дар Афғонистон, кумакҳои ҳангуфти низомиву молиявӣ ва пуштибонии байналмилалии режими Душанбе мавқеи Русияро боз ҳам бештар рушан карда буд. Аммо ҳамла ба посгоҳи 12-ум дар Сари ғори Шурообод дар июли соли 1993 ва ба хоку туроб бадал кардани он ба сари махмурони «Руская водка» дар Кремлин сатли оби сард рехт.

   «Евгений Примаков, раиси Идораи истихборот ва ё кашфи хориҷии Русия билодиранг омад пеши устоди шаҳид Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ба Афғонистон ва гуфт, ки мо дар шинохти шумо саҳв кардем. Ин ҳақи шумост, ки ба ватан баргардед ва мо ҳатман мусоидат мекунем. Аммо бо сарҳадчиёни мо даргир нашавед.»

Русия ба вузуҳ пай бурд, ки муртакиби иштибоҳи сахт шудааст. Имкони нооромиву ноамнӣ на танҳо Тоҷикистон шояд ҳам тамоми минтақаи Осиёи Марказиро фаро бигирад. Вазорати хориҷи Русия муваззаф шуд, ки ҳарчи зудтар пеши ин таҳдид гирифта бишавад ва дар сатҳи дастгоҳи раиси ҷумҳурӣ ҳам як ниҳоду мақоми вижа барои ташкили музокироти тарафҳои даргири тоҷиконро таъсис дод.

  «Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода, қоиммақоми раиси Иттиҳоди неруҳои оппозитсиони тоҷик ва раҳбари ҳайати  гуфтушуниди тоҷикон аз тарафи оппозитсион мегуяд он замон ба  Анатолий Адамишин, муовини аввали вазири хориҷии Русия гуфтам: « шумо роҳи бозгашти мо ба ватанамонро нишон диҳед, ки бо сарбозони шумо сарбасар ношуда дохил шавем»

«Ҳамла ба посгоҳи 12 воқеъан як такони сахте ба Русия буд. Сабаби асосии сафари Адамишин ба Теҳрон ҳамин буд ва вақте дар сафорати Русия дар Теҳрон бо ӯ ва сафири Русия дар Эрон мулоқот кардем, хоҳиши онҳо ин буд, ки барои дастёфт ба ҳадафои худ бояд ба марзбонони рус нарасем. Ман дар ҷавоб гуфтам, ки хуб, пас ба мо роҳашро нишон диҳед. Мо намехоҳем, ки фоҷиаи солҳои бистум такрор шавад. Вақте ки болшевикҳо ба Осиёи Миёна ҳуҷум карданду Бухоро, Самарқанд ва ин минтақаро гирифтанд, зиёда аз миллион нафар аз миллати мо ба Афғонистон фирор кард ва бо ҳамин дар Афғонистон боқӣ монду як қисматаш ба дигар кишварҳо рафтанд, ба Арабистон ва дигар мамолик ва дигар барнагаштанд. Ба онҳо гуфтам, мо намехоҳем, ин ҳолат такрор шавад, мо ҳатман ба ватанамон бармегардем.»

   «Ва, ҳамин тавр Русия нахустин нишасти ҳайатҳои музокиротии тарафҳои ҷанги тоҷиконро дар яке аз меҳмонхонаҳои вазорати хориҷии ин кишвар дар Маскав мизбонӣ кард. Ин нишаст моҳи апрели соли 1994 баргузор шуд ва оғози раванди гуфтугӯи сулҳи тарафҳои мутахосими тоҷикиро бино гузошт. Тайи беш аз се соли музокирот, то рӯзи баргузории маросими имзои санади Созишномаи истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ, ки дар Президент –оттели Маскав дар 27 июни соли 1997 бо ҳузури Борис Елтсин, раиси ҷумҳурии ин кишвар сурат гирифт, Русия пайваста дар ин маҷро ширкат ва дар пушти режими Душанбе қарор дошт.»

Ҳоқӣ Акбар Тураҷонзода мегуяд вақте сари мизи музокирот нишастему Андрей Козирев, вазири хориҷи онрӯзаи Русия омаду бо тарафи музокиротии режими Душанбе салом карду бо як шамотату вақоҳат суҳбат кард, ки ҳузури мо ва вуҷуди мо ба инобат гирифта нашуд, баргаштаму гуфтамаш, ки «ҷаноби вазир, мо инҷо барои шунидани мавъиза (проповед)-и шумо наёмадаем ва шумо ба ҳайси мизбон барои ин беэҳтиромӣ то аз мо маъзарат нахоҳед, нишастан сари ин мизро муносиб намедонем».

Баъд аз се рӯз Козирев расман узр мепурсад ва музокироти тарафҳо идома меёбад.

Аммо, бо ин ҳама афту дарафту задухурдҳо ва бо ин ҳама пуштибонии ошкоро аз Раҳмонов Русия наметавонист, ки раванди сулҳ дар Тоҷикистонро ба дарозо бикашад. Бахусус, ки Афғонистону роҳбарияти он, Покистон, бархе аз кишварҳои арабӣ ва махсусан Эрон пушти оппозитсиони тоҷикро холӣ нагузоштанд. Русия то пойи ҷон аз неруҳои исломӣ дар ҳарос буд, чун дар Чеченистон низ маҳз бо айни ҳамин неруҳо дар ҳолати ҷанг қарор дошт. Ниҳоят Русия розӣ шуд ва Раҳмоновро ҳам водор кард, ки бо устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ на танҳо оштӣ кунад ва бо онҳо ҳукуматро тақсим созад.

Евгенний Примаков, ки дар замони имзои санади сулҳ дар Маскав дар мақоми вазири хориҷӣ фаъолият мекард, дасти устоди шаҳид Нуриро мегираду мегуяд, ки мо бо шумо хишти аввали сулҳро дар Афғонистон гузошта будем, инак дар инҷо хишти охири онро мегузорем. Ва, Борис Елтсин, раиси ҷумҳурии Русия дар маросими имзои санади Сулҳ суханронӣ ва сипас дастони устодон Сайид Абудллоҳи Нурӣ, Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзодаро фишурда бо Эмомалӣ Раҳмонов қадаҳ бардошта барояшон дар амри истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ барор хост.

  Нақши Эрон дар сулҳи Тоҷикон

  «Эрон барои барқарории сулҳу оштӣ дар Тоҷикистон нақши камтар аз Русияро набозидааст. Агар даври аввали гуфтушуниди тарафҳо дар Маскав ба ҷараёни музокироти сулҳ оғоз бахшид, даври дуввуми он дар Теҳрон бо нахустин санади пешгирандаи идомаи ҷанг-Созишнома дар бораи рияоти оташбас ба имзо расид. Яке дигар аз иқдомоти муассир, ки барои эътимоди тарафҳо мусоидат кард, ин табдили асирони ҷангии ҳукумат бо зиндониёни тарафдори оппозитсион буд, ки ба маҳзи талошҳои Алиашраф Муҷтаҳиди Шабистарӣ, сафири онрӯзаи Эрон дар шаҳри Хоруғ сурат гирифт.»

Аммо, Эрон ба тафовут аз Русия, агарчи роҳбарони оппозитсионро манзили зист додаву ҳама харҷу масорифи онҳоро бар уҳда дошт, бо тарафҳои сулҳу тоҷикон муносибати яксону якхела мекард, ки холисона ва беребу риё буд. Албатта, тарафи ҳукумат ба талошҳои Эрон барои расидан ба сулҳ бо шубҳа менигарист ва беш аз ин Эронро ба тарфдории оппозитсион муттаҳам мекард. Аммо Эрон ҳам ба унвони як кишвари ҳамзабону ҳамфарҳанг ва ҳам ба унвони як кишвари исломӣ тараферо худӣ ва тараферо душман намеҳисобид. Эрон, бо онки ба мақомоти сиёсии оппозитсион ҳама шарту шароитро фароҳам оварда буд, ҳамзамон онҳоро ташвиқ мекард, ки ҳарчи зудтар сулҳ кунанд. Ба унвони як бародар ва як дусти холис муносибат ва нияти холисона дошт. Дар Эрон ду мулоқоти роҳбарони тарафҳо устоди равоншод Нурӣ ва Раҳмонов доир шуд, ки дар яке аз онҳо дар Машҳад дар моҳи феврали соли 1997 нақшу мақом ва ҳайати Комиссияи оштии миллӣ муайян гардид. Вале ин возеҳ буд, ки Эрон ба ҳайси як кишвари исломӣ аз кумак ва ёриҳои башарӣ ба муҳоҷирони дар вазъи асафбор қарор гирифтаи тоҷик дар Афғонистон ҳеҷ чизеро дареғ нахоҳад дошт ва Эрон ҳамчуноне, ки нахустин шуда истиқлолияти давлатии Тоҷикистонро шинохт ва нахустин сафорати хориҷӣ дар Тоҷикистон ҳам аз Эрон буд аввалин кумакҳо ба гурезаҳои тоҷикро дар кампҳои Мазори шарифу Тахору Кундуз расонд. Эрон ба маҳзи эҳёи сулҳ ва қатъи ҷангу хунрезӣ дар Тоҷикистон, агарчи бо Амрико дар ҳоли хусумати шадид қарор дорад, шароит ва имконият фароҳам овард, ки роҳбарони оппозитсиони тоҷик бо мақомот ва сиёсатмадорони ин кишвар дидору мулоқотҳо дошта бошанд. Пуштибонии сиёсии Эрон буд, ки роҳбарони оппозитсион аз сӯи давлатҳои дигар бо як шоистагии  тамом истиқбол ва бадрақа мешуданд.

Кишварҳои дигаре ба мисли Покистону Афғонистон, Туркманистону Қазоқистон, Қирғизистону Узбакистон ҳам ба унвони кишварҳои кафил ва нозири сулҳ дар он солҳои барои давлату миллати тоҷик мушкил кумакҳои зиёде кардаанд. Талошҳои устоди шаҳид Бурҳониддин Раббонӣ, раиси ҷумҳури Давлати исломии Афғонистон дар амри дастёбӣ ба сулҳ дар Тоҷикистон беназир аст. Дар яке аз суҳбатҳояш бо матбуот устоди зиндаёд Сайид Абдуллоҳи Нурӣ таъйид мекунад, ки ин суҳбатҳо ва машваратҳои устод Раббонӣ буд, ки ӯ розӣ ба мулоқот бо Раҳмонов шуд. Барои ҳамин Афғонистон ва роҳбарияти он ба шумули шаҳид ва қаҳрамони миллӣ Аҳмадшоҳи Масъуд нақши муассире дар оштии миллии тоҷон доранд. Алиакбар Ҳошими Рафсанҷонӣ, раиси ҷумҳурии Эрон, Нурсултон Назарбоев, раиси ҷумҳурии Қазоқистон, Сафармурод Ниёзов, раиси ҷумҳурии Туркманистон, Аскар Акаев, раиси ҷумҳурии Қирғизистон ҳар кадоме саҳм ва ҳиссаи худро дар барқарории сулҳу субот дар Тоҷикистон гузоридаанд. Барои мисол Аскар Акаев, раиси ҷумҳурии Қирғизистон, ки аз қазо дар он шабурӯзҳое, ки гуфтушуниди навбатии тарафҳо дар Бишкек сурат мегирифт, модараш гузашта шуд вале як лаҳза аз канори роҳбарони ҳарду тараф дур нашуд ва онҳоро тавонист мутақоид бикунад, ки зери яке аз муҳимтарин аснод -Протоколи сиёсӣ имзо кунанд.

Нақши Созмони Милали Муттаҳид дар сулҳи Тоҷикон

 Аммо,ҳамчуноне дар дебочаи ин навишта таъкид намудем ин Созмони милали Муттаҳид буд, ки сарпарастии тамоми маҷрои сулҳи тоҷиконро, ки аз апрели соли 1994 то 27 июни соли 1997 идома дошт, бар уҳда гирифт ва дар ин роҳ чанд нафар аз кормандонашро ҳам қурбонӣ дод. СММ ҳам аз лиҳози сиёсӣ ва ҳам аз лиҳози низомӣ-бо эъзоми ҳайати нозирони низомиаш ин равандро аз оғоз то ба анҷом ба субут расонд, балки бештар аз он бо таъсиси Дафтари мусоидат дар сулҳ то даҳ соли дигари баъд аз тасвиби сулҳ дар раванди эҳёи баъдиҷангӣ ҳам саҳм бигзорад. Фиристодаҳои вижаи СММ мисли моку миёни роҳбарони ҳарду тараф,гоҳ Душанбе, гоҳ Кобул, гоҳ Маскав, гоҳ Теҳрон равуо мекарданд, то аснодро,мавқеъҳоро, пешниҳодҳоро баҳсу баррасӣ  ва ҳамоҳанг кунанд. Дар воқеъ барои фиристодаҳои ин марҷаъи муътабари байналмилалӣ кор бо тарафҳои мутахосими ҷанг осону сода набуд. Гоҳе аз болои фиристодаҳои онҳо ба мақомоти болоӣ шикоят ҳам мекарданд, ки тарафи дигарро мегирад.

Ба навиштаи Абдулмаҷид Достиев Исмат Киттонӣ нахустин фиристодаи вижаи Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид барои музокироти тоҷикҳо барои он аз ин масъулият канор гузошта шуд, ки аз болои вай ба Ливиу Ботта роҳбари намояндагии СММ дар Тоҷикистон аз номи ҳукумат шикоят карданд. Достиев менависад Исмат Китонии урдунӣ дар як суҳбати расмӣ бо ӯ  аз бартариҳои дини ислом гуфта ва изҳори афсус кардааст, ки «ҳукумати нав усули дини исломро риоят намекунад, вай аз комунистҳо ва тоҷикҳои русгаро таркиб ёфтааст ва дар Тоҷикистон мусалмонҳо таҳти таъқибанд».

Ҳар яке аз фиристодаҳои вижаи СММ барои музокироти тарафҳои сулҳи тоҷикон, Исмат Китонӣ, Рамиро Перес Балон, Иво Петров, Ян Кубиш, Герд Дитрих Меррим ва Вадим Сотиров хадамоти пурарзише кардаанд, ки слуҳ субот дар Тоҷикистон барқарор бишавад. Имзои ҳар яке аз инҳо зери санадҳои сулҳи тоҷикон ба ин аснод ҳукми қонунӣ ва мақоми ҳуқуқӣ додааст.

Вадим Горяев, мушовири намояндагаи вижа Дабири кулли СММ дар раванди гуфтушуниди сулҳи тоҷикон, дипломати укроинӣ, ки аз оғоз то анҷом дар ин раванд ширкат доштааст бо ёдоварӣ аз заҳамоташон дар амри оштии тарафҳо мегуяд, ки онҳо танҳо муваффақ шуданд, ки тарафҳои моил ба оштиро ниҳоят оштӣ диҳанд: «Мо ба ҳама нерӯҳои сиёсии қобили таваҷҷуҳ, ки дар дохил ё беруни Тоҷикистон буданд, машваратҳо доштем. Давлати Тоҷикистонро раҳбар ва аъзои ҳукумати ӯ муаррифӣ мекард, аз суи дигар, мо бо намояндагони созмони “Лаъли Бадахшон” ва ҷиноҳҳои низомие, ки он замон дар ин минтақа буданд, намояндагони ИНОТ, бо ҷанобони Нурӣ, Тӯраҷонзода, Ҳимматзода, Давлат Усмон дар ҷойҳои гуногун: Исломобод, Теҳрон, Маскав, Кундуз, Толиқон, ки нерӯҳои опозисюн мустақар буданд ва бо касоне, ки қобили гуфтушунид буданд, суҳбат ва машваратҳо доштем. Вазифаи марҳилаи аввал, чуноне ки гуфтам, розӣ кардани тарафҳо ба гуфтушунид буд. Ин осон набуд. Ин ақидаро раҳбари давлат пазируфта, мо дастгирии ӯро эҳсос мекардем. Вале дар байни атрофиёнаш, аз ҷумла қумондонҳои саҳроӣ афроди хунгарме буданд, ки мегуфтанд, сари мизи гуфтушунид бо ҷангандаҳои опозисюн нишастан намехоҳанд, чунки дастони онҳо то оринҷ дар хун аст. Мутаассифона, аз суи раҳбарони сиёсӣ ва махсусан – фармондеҳони саҳроии ҷониби дигар, ИНОТ низ чунин вокунишҳои эҳсосотӣ бо айни ҳамон суханҳо садо медод, ки мо бо ин ҳукумат сари мизи гуфтушунид намешинем, зеро дастони онҳо ғарқи хун аст. Мутақоид кардани онҳо ба ин ки ҷуз сари мизи музокирот нишастан роҳи дигаре нест, сахт душвор буд. Ба ҳар ҳол тадриҷан бо ёрии кишварҳои ҳамсоя ва манфиатдор: Русия, Эрон, Покистон, Узбекистон ва Қазоқистон ба мо муяссар шуд, тарафҳои даргирро ба гуфтушуниди сиёсӣ ва оғози муколама мутақоид кунем.»

Дар Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ, ки баъди ҳазору яксаду ҳаштод рӯзи ҷанги шаҳрвандӣ 27-уми июни соли 1997 дар Маскав ба тасвиб расидааст.

имзои Гердт Дитрих Меррем, дипломати олмонӣ гузошта шудааст, ки ному пайкори ӯ ва СММ-ро барои ҳамеша дар таърихи Тоҷикистон сабт хоҳад кард. Зимнан ҳам коршиносон ва ҳам кормандони худи СММ муътақиданд, ки анҷоми марҳалаи сулҳи тоҷикон яке аз комёбтарин тарҳҳои ин муассисаи байналмилалӣ ба шумор меравад. Аз инҷо буд, ки маҳз барнома ва ё тарҳи сулҳи СММ дар Тоҷикистон то 15 сол фаъолият кардааст. Ба таъкиди коршиносон ва таҳлилгарон агарчи нишастан бар сари мизи музокирот хоҳиши ҳарду ҷониби даргири тоҷик, аз як сӯ ҳукумат ва аз сӯи дигар Иттиҳоди нерӯҳои мухолифин буд, вале ин СММ буд, ки ин хоҳишро ба марҳилаи иҷро дароварда, тӯли панҷ соли муқовиматҳои мусаллаҳона ва даврони гуфтушунид, ҳам аз лиҳози маънавӣ ва ҳам аз лиҳози моддӣ ин равандро дастгирӣ кардааст. Ва ин устувори  СММ буд, ки ҷанги дохилии Тоҷикистон зудтар анҷом ёфт, беш аз ин СММ бо оштӣ додани ҷонибҳо, кори худро анҷомшуда наҳисобид, балки вазъи сиёсиву иқтисодии кишвари ҷангзадаро то ҳадди лозим ором ва осуда кард. Аммо дар охир инро бояд зикр намоем,ки ин ҳама талошҳои расидан ба сулҳ аз як тараф нақз шуд ,мутаассифона ҳеҷ кишвари кафили сулҳ аслан дахолат накарданд. Гузоштанд,ки ин сулҳ халалдор гардад ва уҳдадориҳои худро ,то охир ҷиддан назорат накарданд. Ҳоло ҳам сулҳ ва ҳам “Асосгузор”и он шуда аст як нафар.

Поёни бахши севвум, бахши чаҳоруми ин силсиламатолиби вижаи сулҳи мо “Гузаштҳо ё иштибоҳҳои сулҳсозӣ”. Бо “Ислоҳ” бошед,то бештар огоҳ гардед…

Ps: Лозим ба тазаккур аст ки ба ҳангоми омода кардани ин риштаматолиб аз навиштаҳову мусоҳибаҳои устоди шаҳид Сайид Абдуллоҳи Нурӣ, устод Ҳоҷӣ Акбар Тураҷонзода, Абдумаҷид Достиев, Иброҳим Усмонов, Салими Аюбзод ва як қатор сайтҳо истифода шудааст.

Сообщение Сулҳ бо ривояти дигар. Баъди чаҳоряк аср №3 появились сначала на ISLOH.net.

Ин ки ширкати «Барқи тоҷик»  ҳеҷ гоҳ дар бораи ҷорӣ кардани лимити барқ аз қабл эълон намекунад, тайи ин сӣ соли ҳокимияти Эмомалӣ Раҳмонов на як бору ду бор шоҳид шудаем. Аммо масъулони ширкати мазкур ҳамоно бо дурӯғу найранг мехоҳанд ин бор низ мардуми  Тоҷикистонро гӯл бизананд. Ин чи гуна таъмиру навсозӣ будааст, ки якбора дар саросари Тоҷикистон сурат мегирад ва айнан дар сооти муайян. Магар нерӯгоҳҳо -истгоҳоҳҳои тавлиди барқ бо садама дучор шудаанд ва он ҳам ҳамагӣ ва ё инки обанборҳо аз об холӣ шудаанд? Дар ҳоле, ки тоза тирамоҳ шурӯъ шуда ва тобистони дароз обанборҳо лаболаб шуда буданд.

Дар ҳар ҳол ҳоло дар 24 соат ҳамагӣ 8 соат барқ дода мешавад, ки дурусту дақиқ айни  солҳои қабл аз роҳандозии ду чархаи нерӯгоҳи Роғун ва низ дуто Маркази барқу гармидиҳии Душанбе мебошад.

Аммо ин маҳдудият дуруст аз ҳамон рӯзе оғоз шуда буд, ки Эмомалӣ Раҳмонов фурӯши рӯзона 1.5 млн кв/соат нерӯи барқ ба Қирғизистонро шурӯъ кард. Аз 30 сентябри соли ҷорӣ ва қирғизҳо гуфтанд, ки пешниҳоди содироти барқ ба онҳоро мақомоти худи Тоҷикистон доданд.

Ин светкушӣ боиси эътирозу хезишҳо ва тазоҳурот намешавад?

Чаро қирғизҳо аз Тоҷикистон нерӯи барқ мехаранд? Магар Тоҷикистон нерӯи барқи изофӣ дорад? Нерӯи барқи Тоҷикистон аҳолиро таъмин мекунад? Агар таъмин кунад, чаро лимити барқ ҷорӣ шуд?То онҷо, ки мо иттилоъ дорем содироти барқи Тоҷикистон ба Афғонистон ва Қирғизистон ягон киловатсоат кам нашудааст ва ҳамчуноне, ки буд ,идома дорад. Агар дар арсаи барқ корҳои тармиму таъмир рафта истода бошад, чаро барои мардум лимит ҷорӣ шудаасту аз сдироти он ба Афғонистон ва Қирғизистон коҳиш наёфтааст?

Мусаллам аст, ки кори таъмиру тармим, ки ширкати «Барқи тоҷик» мегӯяд. як дурӯғи шохдор аст. Ҳеҷ гуна таъмиреву тармиме  ҷараён надорад ва яқинан дар таъминоти нерӯи барқи аҳолӣ маҳдудият ҷорӣ шудааст.

  «Пешвои тоҷикони ҷаҳон тоҷикони Тоҷикистонро бори дигар ба санҷиш ва озмоиш гирифта истодааст, ки имсол ҳам тоқат хоҳанд кард, ки дар торикиву сардӣ тирамоҳу зимистонро  пушти сар кунанд ва ё «конца концов»  ин бор  ин «светкушӣ» боис ва замина барои тазоҳуроту эътирозот ва гирдиҳамоӣ мешавад ва халқи тоҷик алайҳи ӯ мехезад.»

Дар воқеъ ин тоқат ва таҳаммули мардуми мо то ба кай давом мекарда бошад. Бубинед, ки ҳамин қирғизҳо, ки чандин маротиба ҳукумат ва раиси ҷумҳуриҳояшонро барои онки бо мардум соз нагирифтанд, сарнагун карданд. Ин дар ҳоле, ки дар муқоиса бо Раҳмонов ҳатто ҳамон Қурмонбек Боқиев дар фикри мардумаш буд.

Аммо, бубинед, ки Раҳмонов халқи худашро аз қувваи барқи худи ин мардум маҳрум карда ба хориҷа онро мефурӯшад. Он хориҷиҳо ҳам барои онки мардумашон бебарқ набошанд, харидорӣ мекунанд.

Ҳоло савол ин аст ки чаро ҳукумати Қирғизистон дар фикри таъминоти аҳолиаш бо нерӯи барқ асту аз мо мехарад вале ҳукумати мо-Эмомалӣ Раҳмонов  аз ҳалқу коми халқи худаш  кашида гирифта мефурӯшад ва халқи худашро дар торикиву дар сардӣ нигоҳ медорад? Он чизеро, он молеро мефурӯшад, ки мо шадидан ба он ниёз дорем, ба худамон намерасад. Чаро Раҳмонов ин корро мекунад?

   «Хуб, гуфтем, ки то корандозии ду чархаи Роғун ва ду ТЕС-и Душанбе камбуди барқ доштем, хуб бигзор ба афғонҳо ҳам бидиҳем, чун ҳамсояанду бо онҳо аз қабл «договор» дорем, аммо ин камоли беэҳтиромӣ, ин камолӣ номардиву ноҷавонмардӣ ва чени  як гов ва як буз надонистани халқи тоҷик аз сӯи Пешвои муаззами он Падари миллат аст, ки ба қирғизҳо барқро бизнес кард.»

Дар ҳоле, ки медонад, хуб ҳам медонад, ки  нерӯи барқ ба аҳолии худаш мисли обу ҳаво зарур аст. Зиёд буд, изофӣ буд, гапи дигар. Вале вақте дар тани худат ҷомаву шалвор надорӣ, чаро онро аз танат кашида ба каси дигар медиҳӣ? Каси дигаре, ки дар ин авохир туро чашми дидан надорад. Душман шудааст. Дар тамоми дунё муқобили ту гап мезанад.

Вале боз ҳам чаро ин «Пешвои  муаззами миллат» ва ин «Падари тоҷикони дунё»  тоҷикони дар бечораву камбағали рӯ ба раҳми Худо кардаашро боз ҳам зери азобу ранҷу дарди дештар мекунад? Аз даҳани онҳо мезанаду ба даҳани дигарҳо мемонад. Рӯзи сиёҳашонро боз ҳам сиёҳтар мекунад? Чунки ин Пешвои миллат омӯхта шудааст, чунки мо- мардуми «тамаддунофар»  Пешвоямонро барои пешвоӣ  «ниҳодина» кардаем. Айнан барои онки светҳоямонро мекушаду хонаҳоямонро, мактабамонро, бемористонҳоямонро коргоҳамонро сарду торик  кардааст, «ниҳодина»  кардаем,мо ҳам «омӯхта» шудаем. Мо, аз вай метарсем, мо ҷуръат карда сар боло намекунем, мо аз вай намепурсем,ҳаққи ҳалоли худамонро аз ӯ талаб намекунем.Ва вай ҳам аз ҳамин тарсуии мо ин ҳама сӣ соли дар ҳукумат буданаш суистифода карда истодааст. Вагарна чаро гармиву равшании моро мегираду мефурӯшад?

Қирғизҳо чунин нестанд. Онҳо ҳукуматҳояшонро водор мекунанд, фишор меоваранд ва агар накард сарнагунаш мекунанд. Барои ҳамин аст, ки Содир Ҷабборов аз Тоҷикистон «свет» мехарад, гармиву рушанӣ ба мардумаш медиҳад.

Раҳмонов тоҷикҳоро ба як пули пучак, ба як тини зардак намегирад. Светашро мегираду мефурӯшад .

Шоири маҳбуби миллат Раҳмоновро дуруст шинохтаву дуруст баҳо дода буд,ки «агар сад Нораку Роғун бисозад, Бимонад  Тоҷикистон торикистон». Чунки Лоиқ фаҳмида буд, ки Раҳмонов барои ин миллат ва ин халқ оби ишкамашро намеҷунбонад, рӯдағафс шудааст. Вай аз халқ фақат баҳракашӣ мекунад.

Ман бовар дорам, ки Раҳмонов то анҷоми лимити барқ дигар ба сафарҳои корӣ ба ноҳияҳо намеравад. Мисли хирс ба ба хоби зимистонӣ меравад. Хонаи худаш гарму рӯшан, хонаи Рустам гарму рӯшан, хонаи Озода ва хонаи домодҳову ҷиянҳо гарму рӯшан, боқии мардумро задагӣ, кашидагӣ.

Аз мардум барои сохтмони Роғун пул гирифту ба Ҳасани додарарӯсаш аз он пул Боинг хариду дод. Ҳоло он Боингро саворӣ кардаву мераваду меояд. Ҳоло на аз саҳмияву Саҳмибону Роғуну Роғуншоҳ гапеву хабаре нест.

«Мо ҳамин чанд рӯзи пеш  ҳадс зада будем, ки имсол  назар ба солҳои пешина таъмини нерӯи барқ бадтар мешавад. Аммо ба ин ҳад ва бо ин бепӯстурӯӣ ва бо ин беҳаёи аз моҳи сентябр лимит ҷорӣ карданашро интизор надоштем. Ҳамагӣ 8 соат дар шабонарӯз!!! Ин беинсофӣ ва ин бераҳмӣ то ба ин сатҳро, то ба ин ҳадро намешавад таҳаммул кард. Охир бас будагист!!!То кай ин мардумро ба ин ҳоли зор нигоҳ медорад ин пешвои ниҳодинашуда?»

Мавсими муҳоҷират тамом шуда истодааст ва муҳоҷирон меоянд, ки як каме дар назди хонавода, падару модару зану фарзанд истироҳат кунанд, аз ҳавои ватан нафас кашанд. Аммо меоянд бо сардиву бо торикӣ рӯбарӯ мешаванд. «Биҳишти рӯи замин»-и сохтаи Раҳмонов ҳамин аст? На ҷойи кор диҳад, на маоши дуруст диҳад, на нафақаи муносиб. Боз аз ҳақу ҳисаи мардум мезанаду мефурӯшад. Сафар ба  Аврупо мекунад. Барои тиллову сангҳои қмматбаҳои халқи тоҷик харидорковӣ  омадааст. Суратҳисобҳояшро хабаргирӣ омадааст. Ҳоло агар 6-7 моҳи тирамоҳу зимистон ба қирғизҳо нерӯи барқро бифурӯшад, бояд боз як суратҳисоби оффшории нав боз кунад. Дигар дилаш пур, ки нафаре мисли Убайдуллоевро дар «ақибгоҳ» надорад, ки  дар курсиаш чашм ало мекард. Ошкоро гуфт “агар ба сиёсат дахолат кардед яъне ба курсии ман чапнигоҳ карди зиндонӣ мешави”Дигар дар набуди ӯ Рустам ҳаст. Озодаро намегӯӣ?! Як самти лингашро бардорад, тамоми вазиру кабирҳои ҳукумат дар тагаш мемонанд.

Вай дар Аврупо бояд барои тиллову лаълу алмоси Бадахшону Панҷшер  харидор ҷӯяд. Барои евробондҳои Роғун. Барои Роғуне, ки ҳузури онро на соҳибони саҳмияҳо, қирғизҳову толибон дида истодаанд.

Як чарха не ду чархаашро гардон кард як ТЕС не ду то сохт! Бар ивази ин ТЕСҳо 153 тонна тиллои Кумарғи болову Дуобаи Айниро ба хитоиҳо дод. Вале халқи тоҷик ҳамчунон,ки тайи ҳукуматдории вай дар торикиву сарди зимистонашро мегузаронд, имсол ҳам ҳамчунон, мурдамурда пушти сар мекунад.

Қирғизҳо гуфтанд, ки  дар гӯшаи хиёламон набуд худи Раҳмонов пешкаш кард. Мардум бимирад деги Раҳмонов биҷӯшад. Магар ҳамон пулеро, ки қирғизҳо барои нерӯи барқ медиҳанд, худи мардуми Тоҷикистон дода наметавонад?

» Фарқияти пуле,ки  қирғизҳо барои нерӯи барқ ба Раҳмонов медиҳанд аз нархи барои мардуми тоҷик таъйин карда, чи қадар бошад, ки носерами Раҳмонов ба хотири ҳамон чаҳор танга шуда халқи худашро абгору қашшоқтар мекунад? Гумон намеравад, ки бисёр зиёд бошад. Ҳоло ҳар моҳ 50 млн.кв/соат ба қирғизҳо барқ мефурӯшад. Аммо чуноне гуфтем, нархашро намегӯяд ва ба қирғизҳо ҳам шарт гузоштааст, ки нархашро эълон накунанд, то тоҷикҳо нафаҳманд.»

Ҳоло тасаввур кунед, ки ҳазорҳо ҳазор мағоза дар кишвар аз ҳисоби ҳасибу ширу сметанаву қаймоқу равғану паниру  моҳиву мурғу….дигару дигар, ки бидуни  яхдон хароб мешаванд, зарар мебинанд. Коргоҳҳои хурде, ки кулчақанду хлебу  нону дигар маҳсулоти ордӣ истеҳсол мекаранд, масалан печени, торт ва ғайра аз кор монданд. Автозаправкаҳо чӣ? То кай ин ҳол давом мекунад? Мактабу бемористонҳо чӣ? Шуъбаҳои бонкҳо бекор. Дарди сар барои гирифтани пули аз Русия меомада. Хонаҳо сард. Палатаҳои сард, синфхонаҳои сард.

Ин зарари миллионӣ ба ҷайби мардум аст.

Ана ин аст Пешвои миллат,Пешвои муаззам, Падар тоҷикони дунё.

Ҳамин ҳолу аҳволи мардумро дида чоплусону косалесони Раҳмонов вақте аз пешрафту тараққиёт ва аз ниҳодина шудани давлат мегӯянд, бори дигар итминон ҳосил мекунам, ки нафрину лаънати мо ба онҳо дуруст аст.

Аммо мо- мардуми Тоҷикистон бояд коре бикунем, чун  то коре накунем, чизе иваз намешавад. Мардум бояд фишор оваранд, мардум бояд водор кунанд ӯро,савганд ба Аллоҳ агар эътироз накунем,ки ҳаққи ҳалоли моро нафурӯш ва онро бароямон деҳ, ин носерам аслан таваҷҷӯҳе намекунад.

Ин дар тамоми дунё роиҷ аст,ки дар сурати ноуҳдабароӣ мардум худаш ҳокимияташро дигар мекунад. Ин навбати «светкушӣ» бояд, ки асосу сабаб барои тазоҳурот ва эътирозоти мардум бишавад. Мардуми тоҷик ин ҳақро дорад, ки бо гармӣ ва рӯшноӣ таъмин бошад. Ҳақ дорад, ки барои мол ва ҳақи худаш,ки Раҳмонов барои пур кардани кисаи худаш фурӯхта истодааст, қиём кунад, ба хиёбонҳо бирезад ва онро талаб кунад.

Сообщение Раҳмонов 8 соат барқ ба аҳолӣ ва 16 соат ба хориҷ мефурӯшад появились сначала на ISLOH.net.

Аммо, шумо ҳар чизе  хоҳед бигӯед, вале боварам бар ин аст ки ҷангу даргирӣ дар Панҷшер бар манфиати Раҳмонов аст. Ҳар қадар, ки масъалаи муқовимат дар Панҷшер  ба дарозо бикашад, тарафе, ки беш аз ҳар тарафи дигар манфиат мебинад ин Раҳмонов аст. Акнун, ки Толибон ба марзҳои Тоҷикистон омаданд ва акнун, ки тамоми ин ҳама солҳои натиҷаи адвокатии Раҳмонов барои ҳукуматҳои Карзай ва Ашраф Ғанӣ обгирии ғалбер аз дарёро мемонад, барои ӯ ҷанг дар Афғонистон муфид аст. Чун тарафҳо бо ҷанг машғул мешаванд. Арсалонро фурсат намешавад, ки Нуробод биёяд ва нагузорад, ки Рустам ҳам мисли Муҳаммад бини Салмон роҳати валиаҳдӣ дошта бошад. Чизе, ки Раҳмонов аз он барои абад ҳарос дорад. Ин панҷшериҳои хушбовар ва ин тоҷикони мубталои накбату бадбахтишудаи Афғонистон ҳастанд, ки бехабар аз асли ҳодиса ба Раҳмонов чашми умед дӯхтаанд.

Мусалламан Раҳмонов қаламрави Тоҷикистонро барои икмолоти ҷабҳаи Панҷшер ба тиҷорат мубаддал мекунад.Чун манфиат дар миён аст. Ҷабҳаи муқовимат набояд фиреби Раҳмоновро  хурад. Зеро Раҳмонов аз тамоми муомила ва ҳамкориҳои Русия бо Толибон на танҳо огоҳ буд, балке дар ин ҷиҳат бо Русия дар як мавқеъ аст. Намояндаи Толибон бо сароҳат гуфт, ки дафтари онҳо дар Душанбе аз солҳои қабл фаъолият мекард ва дигар ҳам ин аст ки захмиёни онҳо дар беморхонаи вазорати мудофиаи Тоҷикистон дармон меёфтанд. Ҳамин шабурӯзҳо ҳам Афғонистони таҳти сайтараи Толибон бо нерӯи барқи Тоҷикистон равшан мешавад ва тибқи маълумоти мунташира дар моҳи август Раҳмонов бо ҳукумати Толибон беш аз 12 миллион доллар тиҷорат доштааст. Аз  ҷумла ҳудуди 1500 тонна фаровардаҳои нафтиро, ки  ширкати «Фароз»-и домоди Раҳмонов  ба Толибон дастрас кардааст, қисме аз ин пул аст.

   «Дар ҳар сурат Раҳмонов дар ҷанги Толибону Ҷабҳаи муқовимат бозии дугона бурда истодааст ва тоҷикони Панҷшер  бояд огоҳ бошанд. Ончи ки Раҳмонов мегӯяд ва онро роҳи ҳал мешуморад: «ҳукумати ҳамашумул» чизе нест, ба ҷуз аз роҳгум ва чапғалат занонидани Ҷабҳаи муқовимат.»

Ҳалли мушкилоти Панҷшер ва бақия мухолифони Толибон таъсис ва ё ташкили ҳукумати «ҳамашумул» нест. Агар манзур аз «ҳамашумул» ин буда бошад, ки 30-40 ва ё ҳатто 50дар 100-и кобинаи давлатро Толибон ба ихтиёри  тоҷикҳо ва ақвоми дигар бидиҳад,(ки намедиҳанд)мушкил ҳал мешавад, иштибоҳи азим аст.Тоҷикони Панҷшер бояд хеле огоҳона сарнавишти минбаъдаи худро рақам зананд. Агар барои онҳо собит шуда бошад, ки бо Толибон намесозанд, роҳи ҳалли ин мушкил ташкили ҳукумати «ҳамашумул» нест. Бар фарзи мисол бибаранд даҳто аз панҷшериро бо шумули роҳбарони феълии он шомили ҳукумати Толибон кунанд, чи хоҳад шуд? Вақте қудрат ва қувва дар дасти Толибон аст. Набояд бо сарнавишти фоҷиабори мухолифини тоҷик ва таҷрибаи талхи ҳокимияти 33% мавоҷеҳ бишаванд.

Толибон дар шароити феълӣ тамоми қаламрави Афғонистонро таҳти итоати худ даровардаанд ва онҳо бо гузашти 20 сол дубора қудратро қабза кардаанд. Ҷомеаи ҷаҳонӣ  шурӯъ аз Амрикову Русияву Чин то Узбакистону Қазоқистону  Туркманистону Қирғизистон бо онҳо дидору мулоқот карданд. Ин ба он маъно аст, ки дигар Толибон террорист нестанд. Амрико шабусаҳар фаъолияти бонкҳои Афғонистонро иҷозат медиҳад. Аз ин ҷиҳат бовар бар ин ки Эмомалӣ  Раҳмонов ба Ҷабҳаи муқовимат кӯмак хоҳад кард, худфиребие беш нест. Вай на қудрату тавон дорад ва на ҷуръату имон. Раҳмонов  аз як бозичаи дасти Кремлин беш нест ва ҳеҷ гоҳ кореро, ки русҳо набихоҳанд, наметавонад анҷом диҳад, «тем более» дар  қаламрави берун аз Тоҷикистон. Ва, ҳамин ҳоло ҳам ҳар коре, ки мекунад ва карданӣ аст ва мегӯяду хоҳад гуфт, дурусту дақиқ кору ҳарфи русҳост, ки дар дасту даҳони Раҳмонов гузоштаанд. Русҳо худашон мустақиман бо Толибон канор омадаанд, вале робита бо Ҷабҳаи муқовиматро ҳам накандаанду тамоми паёму ҳамкориҳои пинҳониашон бо ин гурӯҳро доранд тавассути Раҳмонов анҷом медиҳанд. Ва, эълон ҳам карданд, ки бигзор Тоҷикистон майдони ин «бозӣ»  бошад.

Аммо, чуноне зикраш рафт, Раҳмонов, ин бозингари ҳиллагар , ки худро пуштибони тоҷикони Афғонистон  ҷилва додааст, дар асл тарафи дигари сикка бо тасвири Мулло Бародар аст. Ва, Раҳмонов бадтар ва хашинтар ва даррандатар аз Толибон аст, ва инки навори мунташира аз гурезаҳои бараҳнаи афғонистонӣ дар марз, ки бо забони тоҷикӣ Раҳмоновро накуҳиш мекунанд, далели муътамади ин гуфтаҳост ва ҳеҷ «аҷобат»-е надорад, ки он дар расонаҳо бознашр шуда бошад. Ин «урра-патриотҳо»,ин ҳамон бузу бузғолҳои «фермаи ҷавоб» ва ин ҳоло мунтазири «момент»-будаҳо ҳастанд, ки ингор аз «гӯиё пуштибонии Раҳмонов аз тоҷикҳои Афғонистон» ӯро  ба ҳар навъу лаҳне леслес доранд.

    «Вагарна онгуна, ки Толибон  гумошта ва арӯсаки Покистонанд ва ба маҳзи кӯмаки нерӯи ҳавоии Покистон Панҷшерро рахна карданд, Раҳмонов ҳам дасти хориҷӣ ва арӯсаки Русия ва Узбекистон буд. Ҷангандаҳои Узбекистон Ғармро дар тасарруфи Фронти халқии Раҳмонов даровард ва Квачков-сарҳанги ГРУ-и Русия буд, ки Қурғонтеппаро бо тонкҳои русӣ ишғол кард. Квачкови Русия ин Файз Ҳамиди Покистон аст. Аз ин рӯ ҳам Толибон ва ҳам Раҳмонов бар муқобили тоҷикҳо бо кӯмак ва пуштибонии ҳарбиву  ҷангии давлатҳои дигар сари қудрат омадаанд.»

Шабоҳати дигари Толибон бо Раҳмонов ин аст, ки  Раҳмонов дар Иҷлосияи 16 дар Хуҷанд ҳукуматро гирифт вале ҳеҷ аҳадеро аз тарафи дигар дар он ҷой надод. На Акбаршо Искандаров, на Ҳайдаршо Акбаров, на Асллиддини Соҳибназар, на Тоҳири Абдуҷаббор ва на ҳеҷ касро. Чун ғолиб буд, ҳарчи бихост ҳамонро кард. Ҳамин кореро,ки имрӯз Толибон доранд иҷро мекунанд. Як нафари дар гузашта ҷинояткор ва рэкетерро оварду вазири дохилӣ таъин кард, айни коре, ки ҳоло маҳбуси Гуантанамо дар ҳайати ҳукумати Аморати Исломии Толибон мақоми болое дорад.

«Ҳамин ҳоло, ки ҷангиёни Толиб хона ба хона мегарданду душман меҷӯянд ва дар бозору барзан афроди бо қиёфаи ғайри худро аз дами теғ мегузаронад, биъайниҳӣ корест, ки он солҳо муқобили қаротегиниҳо ва помириҳо Раҳмонов ва силаҳзӯрони мутаҷовизаш дар хиёбонҳои Душанбе анҷом медод. На танҳо куштанду ғорат карданд, балки хонаву кошонаи ин мардумро ҳам фронтовикҳои Сангак забт карда буданд. Шояд бовар намекунед, агар бифаҳмед, ки яке аз ин ишғолгарони хонаҳои мардуми гурезашуда ҳоло генерал асту вазир. Айни ин корҳоро имрӯз доранд толибҳо дар Афғонистон анҷом медиҳанд, кореро, ки Раҳмонов ва «боевик»-ҳояш дар он солҳо карда буданд.»

Раҳмонов , дар ҳоле, ки бо мухолифони худаш забон ёфта наметавонад, дар ҳоле, ки ҳарду тараф ба тафовут аз паштуҳову тоҷикҳои Афғонистон, тоҷиканд, аз Толибон тақозо дорад, ки тоҷикҳоро шомили ҳукумат кунанд. Манзури Раҳмонов ин аст ки хоки ин кишвар ва давлати ин кишвар ба ҳама ақвоми он тааллуқ дорад. Пас, ин пурсиш ҳам пеш меояд, ки магар давлату сарзамини Тоҷикистон танҳо ба Раҳмонов мутааллиқ аст, ки давлати онро хонаводагӣ кардааст?

Инро ҳам бояд ошкоро гуфт, ки Толибон пирӯзанд, ҷангидаанд, чаро бояд тақсим кунанд? Толибон, ба пиндори худашон, ҳукумати дастнишондаи Амрикоро сарнагун карданд, ҳукумате, ки дар он Амрулло Солеҳ ноиби раиси ҷумҳурӣ буд. Магар Ҷабҳаи муқовимат дар ин набард бо онҳо буд, ки қисмате аз ҳукуматро барояшон бидиҳанд? Бубинед, ин боз ҳам  дуруст ҳамон  ҳарфу ҳиҷои Фронти халқӣ дар Хуҷанд буд, ки Набиевро гуфт «ту ҷанг накардӣ,чаро ҳукуматро ба ту бидиҳем?» 

Бо ин гуфтаҳо, на Толибонро «оправдат» карданиам ва на тарафи онҳоям. Аллоҳ шоҳид аст. Аммо тамоми манзури ман ин аст, ки ҳарфу ҳиҷои Раҳмонов барои гӯиё пуштибонии тоҷикҳои Афғонистон  як дурӯғи калоне беш нест.

  «Дарди Раҳмонов тамоман дигар аст. Вай тӯли ин ҳама солҳо худро вакили дифоъ ва ҳомии ҳуқуқҳои Афғонистон мешиносонд ва Толибонро манбаъ ва маншаъи  даҳшатафканӣ, яъне муҷрим мегуфт. Ҳоло ҳама чиз воруна шуд ва Толибони муҷрим-Толибони айбдоршаванда ҳокимиятро гирифтанд. Онҳое ҳокимиятро гирифтанд, ки бо Раҳмонов на танҳо ташобуҳ, балки тафовутҳои ҷиддӣ доранд.»

Раҳмонов  дар як мамлакати мусалмоннишин қонуну қавоиди зидди исломӣ ҷорӣ кардаасту бо иҷбор ин қавонинро болои мардум таҳмил мекунад.

Толибон, таври маълум арзишу меъёрҳои шариатро дар кишварашон ҷорӣ  карданианд. Ин як тафовути тамоман ҷиддӣ аст, ки ду кишвари мусалмоннишини ҳамҷиворро минбаъд дучори мушкил мекунад.

Толибҳо дақиқан муқобили давлатдории Раҳмонов давлатдорӣ мекунанд. Онҳо шариатро ҷорӣ мекунанд. Раҳмонов шариатро мамнӯъ кардааст. Онҳо масҷидро ривоҷ медиҳанд, Раҳмонов масҷидро манъ кардааст.

Раҳмонов аз он ҳарос дорад, ки Толибон  «….аморати исломӣ бар асоси қонунҳои сахти асримиёнагии шариат»-ро  ҷорӣ хоҳанд кард. Ва, ӯ ҳоло бо чунин шароит ва вазъияти сахте рӯбарӯ шудааст, ки бо Рустам ва барномаи  валиаҳдаш чӣ бикунад?

Раҳмонов дард кашида истодааст, дарди сахт, дарде, ки муолиҷа намешавад. Вай аз самти Афғонистон суқут ва хазони худро эҳсос карда истодааст. Дуруст аст, ки  ҳамин ҳоло ҳам Рустамро реклама кардан дорад. Ҳеҷ гоҳ Маҳмадсайид Убайдуллоеви дар паҳлуи Эмомалӣ Раҳмоновро телевизионҳои кишвар «крупний план» онгуна ки ҳоло Рустамро нишон медиҳанд, нишон намедоданд.

Барои Раҳмонов  ҳукуматҳои Карзай ва Ғанӣ мушкилсоз набуданд. Онҳо ҳамин тавр ба ном Ҷумҳурии исломӣ буданд.

Вале…. Толибон. Ба ин тарҳу нақшаи Эмомалӣ Раҳмонов монеа эҷод кардаанд. Раҳмонов шояд акнун ин орзуяшро на танҳо дар анҷоми сисолагӣ, то поёни умраш натавонад ҷома бипӯшонад.

Раҳмонов аз онки як давлати исломӣ ҳамсояаш шуд, сахт дар ташвиш аст. Чун тамоми ин ҳама муддат асосан болои мусалмонҳо ва ба истилоҳ  исломиҳо зулм кардааст. Давоми сӣ соли ҳукуматаш ду маротиба исломиҳоро водор ба тарки ватан карду кушту зиндонӣ намуд.

Раҳмонов дар дохили Тоҷикистон кайҳо нафратзада шудааст. Маҳзе ҷарақа дар онҷо аланга ба бор меоварад. Он ҷавони нурободӣ, ки акнун контроли марзи Тоҷикистонро барояш додаанд, табиист, ки дар фикру нақшаи омадан ба ватанаш аст. Чаро бояд наояд? Магар ин ватан танҳо моли Раҳмон Рустаму Озода аст?

Вале он нурободӣ, ки наҳзатӣ нест, ки бо Раҳмонов  аз масоили демокросӣ, интихобот, ҳизб ва ҳуқуқи башар суҳбат кунад. Вай толибонӣ аст.

«Раҳмонов бо онки ҲНИТ-ро берун кард, садҳо маротиба пушаймон мешавад, алаакай шудааст. Раҳмонов ҲНИТ-ро барои овардани Рустам баст. Вале Худо подошашро дод. Агар ҲНИТ 5 вакил дар парлумон медошт, чи чиз иваз мешуд? Агар намояндаи Наҳзат номзади интихоботи президентӣ мешуд чӣ? Боз ҳам тақаллуб ва боз ҳам дуздии раъйи мардум сурат мегирифт. Ҳоло агар ману даҳҳо чун ман дар ватан мебудем, он зиндониҳои сиёсӣ аз ҷумла ҳамин Сайфуллозода, Раҳматуллои Раҷаб, Муҳаммадалии Ҳайит, Сайидумар Ҳусайнӣ ва ҳамроҳонашон дар озодӣ буданд ва ҲНИТ фаъолият мекард чӣ мешуд?»

Аммо акнун он нурободӣ на ҲНИТ писанд мекунад ва на Раҳмонов. Тарси Раҳмонов аз ҳамин аст. Ва дигар ҲНИТ шароит надорад, ки бо ӯ  ҷарру баҳс кунад, ҳамчуноне  бар муқобили Маҳмуд Худойбердӣ баромад ва вориди саҳанаи корзору разм шуду ӯро ронд. Вале, оне, ки омаданист, не ҲНИТ мегуяд не Раҳмонов.

Раҳмонов дард кашида истодааст. Дарди Раҳмонов дигар аст.Дарди Раҳмонов Панҷшер ва Аҳмади Масъуд ва тоҷикони он сӯи Омуя нестанд. Дарди Раҳмонов қудрат аст, дарди Раҳмонов  иҷроӣ шудани  қонуни «Асосгузори сулҳу ваҳдат ва Пешвои миллат аст», дарди  Раҳмонов Рустам аст ва дарди бузурги бузурги Раҳмонов ин Арсалони нурободӣ аст….

Сообщение Ташобуҳ ва тафовути Раҳмонов бо Толибон появились сначала на ISLOH.net.