Нафари дигаре аз ҳолу рӯзи яке аз хоҳарони Нурсултон Назарбоев, раиси ҷумҳурии собиқи Қазоқистон навишта ва ба Раҳмонову оилаи ва ҳушдор додааст, ки ин сарнавишт ба сари шумо ҳам омаданист.

Нависандаи нома аз Турсунзода бо онки аз фаъолияти иддае аз мухолифин изҳори норозигӣ мекунад як масъалаи дигарро ҳам аз ин ноҳия манзури хонанда ва бинандаи мо кардааст. Ин чи масъалаест, аз навиштаи вай огоҳ мешавед.

Муаллиф ва метавон гуфт, хабарнигори ғайриштатии мо аз Волгоград ин бор низ баъди мурури сомонаҳои нашрияҳои тоҷикӣ як матлаберо, ки муносиб дидааст бо хонандаи «Ислоҳ» дар миён бигзорад барои чоп омода ва фиристодааст, ки мо низ дар барнома ҷой додем. Ва ҳоло шумораро ба номае аз Кулоб оғоз мекунем:

                                   Кулоб

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Ман як нафар аз собиқ ҷанговарони Фронти халқӣ аз Кулоб ҳастам. Ман мехоҳам баъзе фикру андешаҳоямро дар бораи давлатдории Эмомалӣ Раҳмон нависам. Ин гапҳоро чандин вақт аст ки мехостам бигӯям. Вале хиёл мекардам, ки як рӯз не як рӯз ақлаш ба сараш меояду андешаи хизматҳои мо кулобиҳоро, ки вайро ба сари қудрат расонидем, мекунад. Вале накард, ки накард. Мо, кулобиҳо-бобои Сангак,бобои Салмону бачаҳояш, Саидшо Шамолу бародарон Лангариевҳо, Ғаффор Седой. Ёқуб Салим ва даҳҳо нафари дигар қумандонҳо ва ҳазорон ҷанговари кулобӣ будем, ки Раҳмоновро сари кор овардем.

Аммо Эмомалӣ чи кор кард? Ба бачаҳои кулобӣ чи хел ҷавоб дод, ба шаҳри Кулоб чи ҷавоб дод? Ҳозир бачаҳои бобои Сангак ва як домодаш, ки бачаи бобои Салмон мебошад, дар зиндон қарор доранд. Пожизнений гирифтагианд. Ғаффор Седой зиндонии якумра. Ёқуб Салим вақти суиқасд ба Эмомалӣ бо баданаш ҷисми ӯро пинҳон кард, аммо ба вай ҳам раҳм накарду 15 сол шинонд, шишту баромад. Барои чӣ? Вақте мебинӣ, ки инҳо дар зиндон ҳастанду аммо хешу табор ва ҳаммаҳалҳои худаш, бачаҳову духтарҳои худаш дар мансабу кайфу сафоянд, ба мо ҷанговарони Фронти халқӣ, ки садҳо кушта додем, ҳоло ҳиҷ имтиёзу нафақаи дурусте надорем алам мекунад. Мо Раҳмоновро ба сари қудрат овардем, ки фақат барои худаш, барои бачаҳои худаш ва барои Данғара кор кунад?

 Данғараро бинед, ки чи хел обод карда истодааст. Дар ҳақиқат ин Эмомалӣ маҳалчии гузаро будааст. Дар вақти 2700 солагии Кулоби бостон он қадар ободиву навигарӣ накард. Кулоберо, ки шаҳри қадимӣ аст ва дар давраи шӯравӣ ҳам маркази вилоят буд дар баробари Данғара ба як ноҳияи музофотӣ табдил кард. Дар Данғара ду донишгоҳи давлатӣ, коллеҷҳо ва даҳҳо иншооти дигарро  аз ҳисоби бюҷет сохт. Аммо ин корро дар вақти ҷашнгирии 2700 солагии Кулоб накарда буд. Ин савол ба Эмомалӣ буд.

Дар солҳои ҷанг дасту пои бобои Сангак ва бобои Салмонро мебусид. Вақте бачаҳои бобои Салмонро зиндон кард, бобои Салмон зора кард, ки қабулаш кунад, вале накард.

Дар вақти ҷашни 2700 солагӣ чанд иншоотеро, ки дар Кулоб сохт бо пули дигар шаҳру ноҳияҳо сохт, на аз пули бюҷет. Ва бо ин кораш ҳам тавре бозӣ кард, ки мардум Кулобро шум бинад, чаро, ки Кулобро аз ҳисоби мардуми дигар ноҳияҳо ҷашн гирифт. Мардум ба хотири Эмомалӣ кулобиҳоро шум мебинад.

Мо, кулобиҳое, ки барои ба қудрат овардани Эмомалӣ ҷангидем сахт пушаймон ҳастем. Афсус, ки ин номардро мо ба сари кор овардем. Беҳад пушаймонем. Умеди онро дорам,ки боз мо ӯро аз қудрат дур мекунем!

                                    Турсунзода  

Ассалому алейкум бародар Муҳаммадиқбол! Аллоҳ ба Шумо ва тамоми кормандони «Ислоҳ» барору тавфиқ насиб гардонад, омин! Нияти хушомаду чоплусӣ ва таблиғро надорам. Монед, чизе, ки дар дилам дорам, бигуям. Медонам ҳадафи шумо хизмат ба мардуму ватан ва барқарории адолат аст, на чизи дигар, на мисли дигар ба ном мухолифине, ки на муборизаи аниқ доранду на ҳаракати дуруст. Зеро, ки нияташон номаълум. Мардум мебинаду дида истодаанд, ки як хелаш амал надорад. Як хелашон дар як моҳ як- ду барнома доранд, ки не маънӣ дорад, не мантиқ. Ба мисли як кассета, ҳама гапҳои пешина, на фикри ҷадид, на маслиҳати ҷадид, чизе дида намешавад. Рӯзе мешавад, ки шумо ба ном мухолиф мегӯед «моям мубориза бурда будем». Не, халқу милат дида истода аст.

Азоби ин миллат, ки аз дасти шайтони Раҳмонов  кашида истодааст, барои мо бас аст. Дигар дурӯғу ҳамдигарсиёҳкунӣ бас аст. Барои мардум шахсони дурӯғгӯ лозим нест. Инсонҳои содиқ дар мубориза ва дар дарки дарди мардум бояд якҷо бошанд.  

  Медонам,шояд ин навиштаи ман ба шумо хуш наояд. Вале илтимос нашру навор кунед ин номаи манро.
Акнун ба мавӯъи аслӣ мегузарем. Бародар, шумо дар чандин барномаи «Номаҳо…» дар бораи Қурбонов Илҳом кам -кам гуфта будед. Илҳоми қассоб ҷои зисташ ҷамоати Қаратоғ, деҳаи Аҳорун аст. Вай назди мактаби рақами 34 дукони гуштфурушӣ дорад. Дар бораи Илҳом Қурбонов шумо дар барномаи номаҳои № 125 аз 17 майи 2024 дар видео гап зада будед. Худи ман ин Қурбонов Илҳомро хело вақт зери назорат гирифта будам, аммо ҳеҷ чиз нашуд. Ҳамон корҳояшро давом дода истодааст. Кадоме аз Илхом Қурбонов пурсидааст, ки баъд аз видеои «Ислоҳ» чи шуд? Илҳом ба ханда гуфтааст: «чи кор мекарданд, ҳичи, тинҷ, ин корой ман зери назорати Ойла. Ин ҳама доруву маводи мухаддири ин ойла аст ва мо бо вайҳо кор мекунем». Ба гуфти ин Илҳом Қурбонов  тамоми узви оилаи Раҳмонов то домоду духтаронаш, то тифли дар даст доштаашон дар ин кори маводи мухаддир даст доштаанд. Ин Илҳом хело эҳтиёткор аст. Аз руи ин кораш хело соҳиби пулу моли зиёд шуд. Бародари Илҳом Қурбонов Қутбиддин пеш аз руй ин кораш тюрма шуда буд. Боз 25 октябри имсол ба даст афтид.
Бародар ана кору ана аҳвол. Ин Қурбонов Илҳом қассоб аст. Аксари корҳояшро дар Россия иҷро мекунад. Ин беинсоф чандин одамҳоро дар ғам гирифтор кард. Ба номи Аллоҳ қасам ягон кори ин давлати мо аз руи қонун нест. Ақалан як бор ҳам надидам. Ҳама ҷо ноҳаққӣ. Кадом соҳаро набинӣ фасоду ноҳақӣ. Дар ин ватани мо фасоду ришва дар ҷойи аввал аст. Пулро диҳӣ ҳама кори ҳатто ғайриқонуниро мекунӣ. Чизҳое, ки ман медонаму дидам гап занам хеле зиёданд.

Агар ҳамин ҳолат давом диҳад дар муддати кутоҳ миллат ба ҳалокат мерасад. Ноҳақ, руирост ноҳақӣ карда боз зурӣ мекунад. Дузд руирост дуздӣ карда бо таҳдид мекунад. Иштиҳои ин давлат ва мақомот рӯз ба рӯз зиёд шуда зулм руирост шуд. Духтур, ГАИ, милиса, муаллим натарсида ошкоро ришва мепурсанд.  Умуман ҳарос надоранд. Ин чи ҳол аст? Мо фақат як роҳ дорем. Фақат як роҳ ин аст ки Раҳмонов аз қудрат дур шаваду  як фарзанди ҳақиқи Ватан сари қудрат омада ин наҳсие, ки аз ин касофати Раҳмонов монда аст фасоду ришва ноҳақӣ зургуиҳо, ноадолатиҳо аз решааш канда нест кунад. Ва ин  бешараф  20 сол зиндон шавад он вақт ин Ватан ва ин миллат обод мешавад, мисли Хитой. Ришва фасод бе номуси нест шавад.
Барои ин гуна шудан Ватанамон меҳнат ва ҳаракат кардан даркор, бо миллат шудан даркор, миллатро фаҳмидӣ миллат туро мефаҳмад.  
Бародар Муҳаммадиқбол. Ба мардуми Турсунзода бирасонед, ки чаро хап ва тарсу шудаанд. Нависанд, сокит набошанд. Гуё инҷо ҳама хуб бошад.

                                      Душанбе

  Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Бовар дорам шумо ҳам аз расонаҳо хондед, ки Анипа (шояд Ҳанифа бошад) Назарбоева, хоҳари Нурсултон Назарбоев, раиси ҷумҳури пешинаи Қазоқистон, ки дар вақти президентиаш худро Элбасии тамоми қазоқҳо эълон карда ҳатто ҳайкалашро ҳам гузошта буд аз тарафи суди Алма-ато барои дуздии чандин миллиард тенге гунаҳкор эълон шуд ва ӯро якҷо бо ҳамроҳонаш аз 14 то 16 сол ба зиндон ҳукм карданд. Худи Назарбоевро ҳам аз тамоми рутбаву унвонҳо, аз ҷумла Элбаси маҳрум карда буданд.

Ин хабарро барои чӣ овардам? Барои он овардам, ки Раҳмонов ва духтарону бачаҳо, домодҳову бародарзанҳояш бидонанд, ки онҳоро ин шо Аллоҳ, ин сарнавишт интизор аст. Чунки онҳо ҳам айни ҳамин хоҳару духтарҳову домодҳои Назарбоев ҳам дар мансабҳои калон ҳастанд ва ҳам аз пули давлат ва мардум бисёр дуздӣ карда истодаанд. Ин хоҳари Назарбоев дар як навбат дар сад контейнер бору коло аз Хитой дароварда аммо ягон хел боҷи гумрукӣ напардохтааст. Кореро, ки имрӯз Ҳасани ишкамба, Зоир, Шамсулло, Рустам, Озода, Парвина, Ашраф ва Муҳибу дигару дигараш карда истодаанд.

Анипаи хоҳари Назарбоев ширкатеро бо номи «Group Of The Companies Tda» ташкил карда даст ба ғорати мардуми қазоқ мезад, чуноне, ки Озодаи духтари Раҳмон ҳам бо IRS-аш пули халқро барои убури роҳи Душанбе-Хуҷанд кашида гирифта истодааст.

Вале фарқи Назарбоев аз Раҳмон ин аст ки қавми вай камтар буд ва дар Қазоқистон боз соҳибкорону тоҷирон метавонистанд фаъолият баранд. Раҳмонову олу авлодаш бошанд ҳам тиҷорат ва ҳам пулҳои соҳибкоронро рӯирост тасарруф ва ғорат карда истодаанд ва бо ду дасту даҳ ангуштон дороиҳои мардум ва миллатро ғасбу тасарруф карда истодаанд.

Ман умед ва бовар дорам, ки ҳар ончи ки имрӯз ба сари хонаводаи Назарбоев омадааст, ба сари оилаи Раҳмонов ҳам меояд ва мардум аз дасти ин дуздҳо моликияти худро пас мегирад ва инҳо дар кунҷи зиндон хоҳанд рафт.

Илтимос, бародар, ман ба шумо бори аввал менависам. Ин навиштаи маро чоп кунед.

Ба шумо барори кор мехоҳаму ба Раҳмонову оилаи дуздаш шикасту нобудӣ ва кунҷи зиндон.

                            Волгоград

 Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Ба шумо ташаккур ва хеле ҳам миннатдорам, ки навиштаҳои маро дар барномаи «Номаҳо аз ноҳияҳо», ки мо муҳоҷирону мусофирону ғарибони дур аз Ватан ҳар шумораашро бесаброна мунтазир мешавем ва тавассути он  аз вазъу ҳоли ватанамон огоҳ мешавем, ҷой медиҳед. Ин бор ҳам ман як матлаберо аз сайти газетаи СССР барои хонандаҳои «Ислоҳ» пешкаш мекунам, ки дар гӯшаи  Сардабир чоп шудааст. Ин навишта ба ман писанд омад. Ҳоло аввал онро яклухт пешниҳод мекунам ва сипас дар борааш фикрҳоямро мегуям. Ин навишта дар таърихи 31 октябр чоп шудааст ва чунин унвон дорад:

«Тақ-тақу тап-тапу лақ-лақу тик-ток ва журналистика»…

• 31.10.2025

Ман хеле мутаассифам, ки дар давроне ахиран қарор дорам, ки журналистика мефавтад. Дақиқтараш онро, журналистикаи профессиоанлиро мекушанд. Агар накуштаанд!!!

Агар аҳамият додаӣ, хонанда, дар Тоҷикистони азиз, маҳз кишвари мо, дигар ба сайру тамошову сафару командировкаҳои расмӣ, масъулин тик-токерҳоро мебаранду блогеронро меоранд. Зидд нестам. Раванд. Оянд. Вале пурсида мешавад, аз масъулин, ки дар кадом кишваре дидаву шунавидаед, ки зимоми таблиғу ташвиқи ватану ватандориро ба тик-токеру блогерони, маъзарат, вале дар аксари маворид, бесавод бовар кунанд?

Дар олам ҳастанд блогероне, ки воқеан ҳам муаррифигари давлату миллати хешанд. Вале аксарияти ишон аз «остинчаи журналистика» гузаштаанд. Блогерону тик-токерони мо фазосоз нестанд. Рӯиҳамрафта, аксарият, шояд 95% бештар хатти саводи оддии кофии навишту талаффузи 1 ҷумлаи саҳеҳ надоранд. Усулан зидд нестам, ки онҳо фаъол бошанд. Бошанд! Вале маро чизи дигар ба ташвиш овардаааст, ки масъулин замони ахир тик-токпарасту блогермуҳаббат шудан доранд.

Худое накарда, имрӯз сари давлати мо боди тунди хатаре вазад (сари дилхоҳ давлат он мевазад!), кӣ бояд аз манофеи давлатии мо ҳифз кунад? Оё мо дорем, журналисте дар пояи Владимир Соловёв, Брилёв, Познер, Дмитрий Гордон, Таккер Карлсон? Инҳо имрӯз мунодиву муаррифгар ва муҳофизи фазои иттилоотии кишварҳои хешанд.

 Дур намеравем, 1 Павел Зарубини рус, бо 1 телефон ва асои селфисоз-худнаворгир, аз Тоҷикистон, барномаҳое аз сафари Путин В.В. таҳия кард, ки тамомии олами журанлистикаи мо, дар дохили кишвари худамон, натавонист кардан! Ҳол он ки мо дар Тоҷикистон, шукри Худо, техникаву технологияи пешрафтатар аз русу англису амрикоӣ ҳам дорем. Аммо кадр надорем! Кадрро кӣ, кто, ким месозад? Суол риторикист.

Ва аммо аз ҳама бештар дар журналистикаи байналхалқӣ англисҳо пешсафанд. Дар феҳристи номдортарин журналистони олам (бовар кунед, ҳаст ин рӯйхат), усулан англисҳо меистанд:

Роберт Фиск (Англия), Кейт Ади (Англия) ва Кристиан Амонпур (Англия). 2-тои ахир бонувонанд. Кейт агар Ордени Импературии Британияро соҳиб шуда бошад, пас Амонпури эронтабор, ки бо 2 забон англисиву форсӣ матлаб таҳия мекунад, ягона нафаре шуд, ки бо ӯ Ҳуснӣ Мубораки мисрӣ ва Муаммар Қаззофии лубнонӣ, дар даврони табаддулоти «Баҳори Араб» суҳбат оростанд. Баъдан ин 2 танро мардуми зерфишори тик-току блогу саҳафоти иҷтимоии Фейсбук қарор дошта, сарнагун сохтанд. Яке зиндонӣ ва дигариро таҷовуз кардаву куштанд. Имрӯз ин миллатҳо аз карда пушаймонанд. Вале дигар ба кӣ мегӯй?

Сабаби ун бадбахтиҳо низ ин ҳам буд, ки дар ун кишварҳо афроде набуд, ки идеология бар шонаҳои онҳо такя занад. Ба шабакаҳои иҷтимоӣ бовар мекарданд…

Баъдан феҳристи рӯзноманигорони беҳтарини оламро амрикоиҳо ҳамел шудаанд:

Роберт Апшур «Боб» Вудворд (ИМА), Андерсон Купер (ИМА), Ширин Бхан (Ҳиндустон) ва Гленн Гринвалд (ИМА).

Дар миён танҳо 1 намояндаи осиёист. Бону Ширин (оре, зан аст), беҳтарин гузоришгари ватани хеш аст ва 1 нюанси аҷиб он ҳам ҳаст, ки аксарияти инҳо бо англисӣ барнома омода мекунанд. Забони байнулмилалӣ.

  Акнун суоле ба миён меояд, ки дар тули 34 соли истиқлолияти давлатӣ, ки хеле ва воқеӣ дар ҳама соҳот пешравӣ кардем, мо чанд журналисти англисзабон тарбият кардаем? Ягон-то!

Онҳое, ки ахборро дар тарҷума мехонанд, журналист нестанд. Журналист БОЯД худаш барнома таҳия кунад, фазосоз бошад ва ахбори ҷаҳонро аз призмаи хеш баҳогузорӣ намояд.

Мо на блогери англисзабон дорему на тик-токеру на «фаъоли шабакаҳои иҷтимоӣ», ки бо англисӣ чӣ, ки ҳатто русӣ ва фаронсавию хитоӣ барнома таҳия намояд.

 Дар бораи блогерони маъруфи таблиғгари мавзеъи дидании ватани хешу барномарезони соҳаи туризм низ бубояд гуфт. Аксарияти ишон журналистони хубеанд, ки ба блогер тағйири касб кардаанд. Фарзи мисол дар кишварҳои пасошуравӣ блогер-сайёҳони укроинӣ маъруфанд, ба мисли Антон Птушкин (сафарнома), Дмитрий Комаров (сафарномаи ҳуҷҷатӣ). Блогерони русу укроинӣ имрӯз ба таърих бештар таваҷҷӯҳ зоҳир мекунанд, ки талаби замон аст. Ҳамзамон, дӯсти питерии ман, шарикдарсам, ки дар 1 гурӯҳ мехондем, Игор Семиков дар барномаи интернетии Машнюс ё худ MASHNEWS. Новости промышленности. НОВИНКИ ВООРУЖЕНИЯ. 

Барномаҳои профессионалии ҳарбие таҳия мекунад, ки ба гуфти бобои Ғулом «ови даҳонат мерава!». Медонед сабаб чист? Инҳо ҳама аз «остинчаи журналистикаи профессионалӣ» бархостаанд.

Чӣ магар русу укроиниву англису амрикоиву ҳиндӣ тик-токеру блогери сакалту надоранд? Миллион – миллион!!! Ва аммо чун манофеи милливу давлатӣ пеш омад, такя бар хирад, касбият, дониш ва…солдидаҳо мезананд.

Шояд оқилаке пайдо шаваду гӯяд, мо чунин журналист надорем. Правильно! Надорем. Зеро таваллуд накардем, тарбият накардем, омода насохтем. Ягон нафар аз батни модар журналист таваллуд намешавад. Ба надоштан ку надорем, вале бо ҷорӯби «ҷавонсозии журналистика» саф-саф рӯзноманигорони касбии солдидаро ба пенсия руфта партофтем. Мактаби устод-шогирдро барҳам рехтем. Журналистикаи тоҷик думбурида шуд, ба таъбири арабони бодияшин, ки пасон дар Қуръон низ сабт ёфт «ҳувал абтар»-уштури думбуррида гардид, яъне наслзо нест дигар ин касб!

 Ҳамин аст, ки имрӯз низ, ба нохост ягон матлаби хубу хондании профессионалие нашр шавад, муаллифаш ё Абдуллои Раҳнамост, ё Шарифи Ҳамдампур, ё Саъдии Маҳдист, ё Раҷаби Мирзо, ё Хуршеди Атовулло, ё Ҳуриннисо Ализода, ё Марям Давлатова…ё ягон собиқадори дигари матбуот.

Муҳимтару аҷибтар кор дар ин моҷаро он аст, ки ҷои ақаллан додан ба ҳамин будаҳо имконияти тарбияти шогирду соҳибмактабӣ, мо бархе аз ишонро маҳдудтар мекунем, даҳонашонро мебандем, газетаашонро мебандем, баъзеро зиндонӣ мекунем, баъзеро ба расонаҳои электронии расмӣ роҳ намедиҳем. Бо ин ҳама ишон боз ҳам дар соати сахт пушти манофеи миллат қомат алам мекунанд. Шахсан ман намедонам, мо журналистикаро куҷо бурданиему бо он чӣ кор карданием…

Ҷавонон имрӯз аз маҳдудаи 1 дақиқа навори Риилс (Reels), 30 сония тик-току 2 дақиқа блог убур карда наметавонанд. Андешаи ояндаи миллат маҳдуд шудааст, дар ана ҳамин 0,5-1-2 дақиқа. Фикр, ки маҳдуд шуд, ҷаҳонбинӣ низ коҳиш меёбад. Гунаҳи ишон нест. Ҷурм аз мост, ки натавонистем, барои ояндаи рахшони журналистикаи тоҷик кадр, шогирд, пасованди хешро тарбият ва ба ҷамъият туҳфа кунем.

Дунё пеш меравад, пир ҷавон намешавад. Мо низ кадом рӯзе меравем ва бо устодони хеш мепайвандем. Ва суоле моро азият медиҳад, ки журналистикаи Тоҷик дар оянда аз марзи тик-току блог унсутар убур мекунад ва ё на?

Шояд соати саъде даррасидааст, ки баъд аз қонун дар бораи «Мақоми омӯзгор» ҳукумат қарору қонуне қабул намояду аз қишри осебпазиртарини ҷомеа-журналистикаи профессоиналӣ  ҳифз кунад?  Бовар кунед, моро низ бисёр ғам медиҳанд…Суол албатта риторикист. Мо Метавонем!»

Бародар Муҳммадиқбол! Ин буд он матлаби СССР, ки дар таҳти рубрикаи «Сардабир» ба нашр расидааст.

Ман чи гуфтаниам? Муаллиф дар ин мақола ба таври пӯшида вале хеле ҳам бо дард аз даъвати блогерҳои хориҷӣ масалан Асҳаб Тамаев ва пештар Гусейн Гусейнов, бидуни онки зикри ном кунад, интиқод намуда ин корро муносиби мардум ва давлати тоҷикон намеҳисобад ва ба назари ман ҳам ин интиқодаш дуруст аст. Масъулин ва мақомот бояд такя ба журналистону блогерҳои ватанӣ, яъне тоҷикон кунанд.

Ва, дигар масъала, ки бардоштааст ин манъу қатъи фаъолияти бархе аз нашрияҳову расонаҳо аст ки дар Тоҷикистон то ҳол идома дорад. Ин кор бар зарари Тоҷикистон ва мардуми Тоҷикистон аст. Давлат набояд ин гуна муносибат бо матбуот кунад.

Аммо, ман ба чанде аз фикрҳои муаллифи ин мақола мувофиқ нестам. Масалан аз онки мегӯяд давлат ба журналистон кумак кунад. Назари ман ин аст ки давлат кумак накунад, давлат халал нарасонад, давлат фишор наоварад, давлат нашрияҳоро набандад, худи матбуот ва журналистон ҳам роҳи худ, ҳам ҷойи худ ва ҳам нони худро меёбанд.

Аммо инки давлату ҳукумати мо як низом ва режими баставу диктаториро барпо кардааст, табиист, ки наметавонад пуштибонии ҷомеаи журналистони асилро касб кунад.

Ин буд фикрҳои ман нисбати ин навишта.

Сообщение Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №295 появились сначала на ISLOH.net.

Номаҳои баъдӣ аз Душанбе, Маскав ва Турсунзода аст. Номаи Душанбе чи гуна аз куштори Саидаъзам мутаассир шудани як муллоеро, ки ба хонаи Раҳмонов равуо доштааст ва фарзандони Раҳмонов муридҳои нобуриди ӯ будаанд, ҳикоят мекунад.

Хоҳаре аз Маскав мегӯяд, ки бо вуҷуди онки дар Маскав азоб дорад, аммо омодааст, ки дар роҳи мубориза дар канори мардон қарор бигирад.

Номаи аз Турсунзода аз онки чи гуна раиси ин шаҳр замини маркази шаҳрро бар ивази 1.000.000 доллар ба домсозҳо фурӯхтааст, нақл мекунад.

                    Хуҷанд

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Аллоҳ аз шумо розӣ бошад, ки бо роҳандозии барномаи «Номаҳо аз ноҳияҳо» ба хеле аз мушкилоти мардум расидагӣ кардаед. Номаҳои мардум чоп мешаванд ва мақомот маҷбур аст барои таҳқиқи онҳо дастбакор шаванд. Ин нома аз шаҳри Хуҷанд фиристода мешавад. Бигзор ному насаби ман пеши худи шумо маҳфуз бимонад. Номаамро чоп вале номамро пинҳон доред.

Дар шаҳри Хуҷанд ҳодисае рух дод, ки агар онро сабт мекарданд, метавонист беҳтарин саҳнаи як филми траги-комедӣ шавад, филми воқеие дар бораи адолати гумшуда. Мард ҳатто агар кор надошта бошад ва зани ҷудо шудааш шавҳар карда бошад ҳам алимент месупорад. Ҳамон 700-800 сомониро насупоред ҳукми зиндон мегиред.

  Ин хел қонун дар ягон гӯшаи дунё нест. Чаро, ки зан шавҳари дигар кардааст ва шавҳари пешинааш бекор ва расман дар шумори бекорон аст, ҳуҷҷат дорад.  Мантиқ дар куҷо? Ин чи гуна қонун ва қонунбароӣ ва ин чи гуна адолат аст? Мардонро ҳама тарафа чмо кардаанд! Россия коркунӣ меравам гӯяд, судя мегӯяд, ки «не, мо туро розыск медиҳем. Ту бояд пули алиментатро супорӣ, баъд меравӣ». Дар ғайри сурат мегуяд судя мо ҳабс мекунем, дар маҳбас кор карда месупорӣ. Ва ҳамин тавр ӯро таҳдид мекунад. Ин тамоман девонагӣ аст. Аламовар боз ин аст ки ин зани ҷудошуда ва шавҳари ҳозира рашк мекунанд ва кудакро нишон намедиҳанд. Вақте вазъиятро ба судя мефаҳмонад, судя ягон чи намегуяд.

Бовар кунед, ки Тоҷикистон ба як ботлоқзор бадал шудааст.

Ин марди бекор ва аз зиндагии душвор хасташуд бо умеди дарёфти адолат назди судя меояд ва бо самимият мегӯяд:

— «Ҷаноби судя, ман кор надорам. Алиментро аз куҷо диҳам? Ман худам нон ёфта наметавонам.»

Судя, ки бояд рамзи адолат ва инсоф бошад, ба ҷои тафтиш ва ҳамдардӣ мегӯяд:

-«Аз додарону хоҳаронат гир, аз онҳо талаб кун ва ё қарз бигир аз шиносҳоят, вале пул бояд диҳӣ!»

Ин ҷавоб на танҳо ғайриинсонӣ аст, балки мухолифи қонун ва ахлоқи судӣ мебошад. Қонунҳои амалкунандаи Тоҷикистон равшан менависанд, ки аҳолии бекор, бемор ё дар шароити вазнин қарордошта набояд бо ҷазои зиндон барои алимент таъқиб шаванд. Дар чунин ҳолат суд вазифадор аст имкони кори ӯро таҳқиқ кунад, ё ба мақомоти ҳифзи иҷтимоӣ муроҷиат намояд, то барои таъмини кӯдак роҳи дигар ёбад.

Аммо судя, ки бояд ҳимоятгари ҳақ бошад, ба як «қасосгиранда» табдил ёфтааст. Вақте ки мегӯяд «агар супорида натавонӣ, ба маҳбас меравӣ-онҷо кор карда месупорӣ», вай қонунро мисли шохаи чӯбӣ мешиканад.

Оё ин аст адолат? Оё суд барои кӯмак ба мардум аст ё барои пур кардани зиндонҳо? Суди беинсоф, модари беинсоф, қонуни беинсоф

Ҳатто вақте ки зани ҷудошуда шавҳари дигар мегирад, боз судя ҳамон шавҳари пешинаро маҷбур мекунад, ки алимент диҳад. Ин дигар на адолат аст, на дин, на виҷдон, на қонун. Дар ҳеҷ кишвари мутамаддин чунин муносибат вуҷуд надорад. Дар Аврупо ва Амрико пас аз издивоҷи нав — масъулияти таъмини кӯдак ба оилаи нав мегузарад. Вале дар Тоҷикистон мард гӯё «банди якумраи алимент» мешавад. Боз такрор ҳам шавад мегӯям, ки банда расман дар қайди ҳифзи иҷтимоӣ ҳамчун бекор сабти ном шудаам.

Бадтар аз ҳама-вақте ки зани ҷудошуда аз рашк кӯдакро ба падари ҳақиқияш намедиҳад, суд хомӯш аст. Дар ҳоле ки моддаи 63-и Қонуни оила равшан мегӯяд:

«Кӯдак ҳуқуқ дорад бо ҳар ду волидон, новобаста аз ҷудоӣ, робита дошта бошад ва падар ҳақ дорад кӯдакашро бубинад.»

Аммо судя, ки бояд татбиқкунандаи қонун бошад, гӯё қонунро фаромӯш кардааст.

Чаро вақте зан қонунро вайрон мекунад, суд хомӯш аст?

Ва вақте мард аз нотавонӣ менолад, ӯро таҳқир ва маҳкум мекунанд ва ҳатто ба зиндон мефиристад?

Ин на қонун аст ин беадолатии расмии ҷомеаи мо аст. Судяҳое, ки қонунро зери по мегузоранд, бояд худ ҷавоб диҳанд, на марди бечора.

Мо мардоне дорем, ки дар зери фишори чунин судҳо аз Ватан гурехтанд, ба ҳайси муҳоҷири меҳнатӣ ба Русия рафтанд ва боз онҳоро бо баҳонаи «розыск» таъқиб мекунанд. Чаро? Барои он ки пул надоранд? Барои он ки муҳтоҷи кӯмаканд, на ҷазо?

То вақте ки чунин судяҳо дар курсӣ нишастаанд, на адолат мемонад, на оила, на виҷдон.

Бародари азиз! Агар имкон ва илоҷ доред ин навиштаи маро дар гӯшаи «Номаҳо аз ноҳияҳо» ҷой диҳед. Чунки ин садо бояд ба гӯшҳои ҳамон судяҳо расад, ба гӯши ҳукумат ва ба гӯши қонунбарорҳои ҳукумат ҳам расад, то бидонанд, ки мардум дигар хомӯш нестанд. Ин садо садои танҳо як ман нест. Ман бовар дорам, ки мисли ман садҳову ҳазорҳо мардони тоҷиканд, ки бо чунин тақдири талх рӯбарӯянд ва ба маҳзи надодани алимент ҳатто мардикории Русия рафта наметавонанд. Дар ҳоле, ки дар ватан ҷойи кор пайдо карда наметавонанд. Ин чи хел зиндагӣ аст. Шумо шароит диҳед, ки ман тавонам, ки Русия биравам ва аз онҷо ҳамин пули алименти сабилмондаро месупорам.

Қонун бояд адолат кунад, на қасос!

                               Душанбе

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин! Ман намегӯям, ки кӣ ҳастам. Чанд сол пеш падару модарам аз Кулоб кучиданду Душанбе омаданд. Падарам милиса буд. Дар солҳои ҷанг ба Фронти халқӣ аъзо шуд. Аз одамони наздики Саидшо Шамол аст.

Хулоса, ки мо дигар шаҳрӣ шудем. Падарам бо муллоҳову муллобачаҳо таваҷҷуҳ ва ихлос дошт ва онҳоро ёрдам мекард. Шогирди яке аз муллоҳои шиноси падарам, ҳоло муллои калоншавандаҳо, аз ҷумла оилаи президент Раҳмонов шудааст ва бо ман равуо дорад. Вай Ислоҳро мехонад ва барномаҳои шуморо тамошо мекунад. Барномаи шуморо дар бораи марҳум Саидаъзам Раҳмонов тамошо кардааст. Баъди гуфтани вай дар бораи он барнома ва худи Саидаъзам, ки бо ин муллои шиноси ман ҳам шинос будааст, ман ҳам он барномаро тамошо кардам. Бовар кунед, ки ин барномаи шумо ончунон нафрати ин шиноси муллои маро овардааст, ки то бас гуфтан.

Вай аз қавли устодаш, ки ба хонаи Раҳмонов равуо дорад гуфт, ки бисёр ҳам зиқ ва хафа буд. Гуфтааст, ки инҳо бениҳоят беимонанд. Инҳо гуфта он мулло СС.Ятимов ва кормандони амниятро дар назар дорад. «Наход барои риш як нафар ҷавонро зада кушӣ» гуфтааст.

Ин мулло гуфтааст, ки ҳиҷ пояш намекашад, ки ба хонаи бачаҳои Раҳмонов равад. Ӯро мебурдаанд, ки фалониро бихон, ё кадом масъалаи диниро, ки пеш меомадааст, ҳал мекардааст. Ин мулло гуфтааст, ки Азизмову Фируза намоз мехонанд вале худи Раҳмонов, агарчи чанд бор зиёрати хонаи худо кард, ягон бор саҷда накардааст. Мулло гуфтааст, ки натиҷаи сиёсати душманонаи худи Раҳмонов аст ки амниятиҳо Саидаъзами ҷавонро куштанд.

«Вақте Раҳмонов мегӯяд, ки рӯзаатонро хуреду зардолу чинед, вақте Раҳмонов мегӯяд, ки ҳаҷ нарав, пули ҳаҷро барои роҳ, мактаб ва Роғун гузарон, вақте Раҳмонов ришу ҳиҷобро манъ мекунад, вақте Раҳмонов омӯзиши динӣ барои кудаконро ҷиноят медонад, ҷавони то 18 сола масҷид рафтанаш манъ аст, мавъизаи муллоҳоро манъ  кард, оқибаташ ҳамин мешавад. Ин таҳқирро дар ҳақи мардуми мусалмони тоҷик ҳеҷ роҳбаре накардааст. Раҳмонов ба дараҷае таҳқир кард, ки имомҳои масҷид аз пайғамбари худо намегӯянд, аз чорёри босафо намегуянд, аз саҳобаҳо  намегӯянд ва наузу биллоҳ дар хонаи Худо аз Раҳмонов, аз Паёми Раҳмонов, аз китобҳои Раҳмонов мегуянд. Имомҳои масҷидҳои мардум ҳамаро фаромуш карданд, магар инки фақат Раҳмонов гӯянд».

Ин мулло, ки баъди ҳодисаи куштори Саидаъзам сахт хашмгину оташин шудааст, ба шогирдаш, ки дӯсти хонаводагии мост гуфтааст, ки ҳарчизе Муҳаммадиқбол мегӯяд ҳамааш рост аст. Вай гуфтааст, ки Раҳмонов гуё ба хотири Рустам ҷавонҳоро ба ҳукумат ҷалб карда истодааст. Аммо ин ҷавонҳо, ки меоянд аз дину оин тамоман бехабаранд. Фақат барои он оварда истодааст, ки ба сину соли Рустам мувофиқ кунад. Онҳо на донишманд ва на огоҳанд. Аз тарафи дигар он ҷавонҳоро аз худаш миннатдор мекунад ва талош мекунад, ки то омадани Рустам онҳо корро ёд гиранд. Мехоҳад онҳоро ботаҷриба кунад.

Аммо ин Рустам бештар ба кайфу сафо машғул аст. Барои ҳамин Раҳмонов нисбати вай дилпур нест.

Ин хабарҳо, ки Рустам синаи кадом духтарро кадом вақте пепелнитса кардааст, ба худи Раҳмонов ҳам расидааст. Кадом вақте ин гап дар хонаашон баҳс мешавад.

 Хулоса, гуфт, он мулло, ки устодаш аз куштори Саидаъзам сахт нороҳату андӯҳгин буд ва мегуфт, ки дар ҳар намозаш дуъо мекунад, ки ҳарчи зудтар Раҳмонов ва ҳукуматаш несту нобуд шавад.

                           Маскав

Ассалому алайкум бародари азиз Муҳаммадиқбол. Ман як хоҳари ғариби шумо дар мулки муҳоҷират ҳастам. Ҷони ман фидои ватанам ва мисли шумо мардони ғаюр бишавад. Барномаатонро дидам. Дар охири барномаатон худамро дошта натавонистам, гиря кардам.

Хитоб ба мардум кардед. Гуфтед вақти амал аст. Ҳамаи гапҳоятон рост аст.

«Ма чикор кунам барой ватанм ба гуфти шумо? Ма метонум ҳаму занҷири ғуломира бшканм, насиб, ин шо Аллоҳ, пирӯзӣ насиби шумо ва халқи тоҷик мешавад».

Муҳоҷириву ғуломӣ азоб аст. Аммо дар ватан моро иҷозаи сатр намедиҳанд, мардони моро намегузоранд, ки риш бимонанд, сунати пайғамбарро иҷро кунанд, балки барои риш одамҳоро мекушанд, инҳо талош карда истодаанд, ки моро аз дин ва аз Аллоҳ дур кунанд.

Ман як хоҳари кучаки шумо дар шаҳри ғарибӣ дар обшежит бо ду кудак зиндагӣ дорам. Шавҳарам ҳам ҳаминҷост.

 Тоҷикистон азобу проблема инҷо ҳам азобу проблема. Хуб, ин насибу тақдири ман будааст. Амм сад бор шукри Худо, ки инҷо шиками худамону кудаконамон сер аст. Дар Тоҷикистон зиндагӣ кардан беҳад душвор бо кудакҳо. Инҷо ҳам дар аввал кудакҳо тезтез касал мешуданд, то ба ҳавои инҷо мутобиқ шудани онҳо сахт азоб кашидем.

Дар Тоҷикистон ҳам хона надоштем, дар онҷо ҳам иҷора мешиштем дар инҷо ҳам..

Як бародари наздикам дар Германия аст. Гуфтам барои кори мубориази Ислоҳ 50 доллар гузаронад. Гуфтам ту онҷо гузарон, ман аз инҷо ба наздикони ту мефиристам. Гуфт газаронидам ва ман ҳам ба наздикони вай фиристодам. Бародар чи хизмате, ки аз дастам меояд омадаам, ки барои шумо ва барои наҷоти миллату ватанам иҷро мекунам. Шумо бигӯед, ки «ма чикор кунем барои шумо ва ватанм»?

 Хизматҳое, ки фикр мекунед, онро мардҳо боял кунанд, бифармоед, ман иҷро мекунам. Чи хизмате бошад бо ҷону дил омодаам.

Турсунзода  

Ассалому алайкум бародар Муҳаммадиқболи Садриддин. Ман аз шаҳри Турсунзода ҳастам ва дар бораи раиси ин шаҳр Акрамзода Парвиз Акрам ва ҷиноятҳои вай гап дорам. Дар бораи бозори ин шаҳр, ки дар гузашта аз дасти бозоркоми пешина, ки Мелиқул ном дошта як нафар шахсияти дар ҷумҳурӣ маълум харида буд. Он вақт ин бозор ба 500 ҳазор доллар савдо шуда буд.

Баъд чи гапеву ҳодисае шуд, ки ҳукумати шаҳри Турсунзода ин бозорро пас гирифт. Аз ин бозор давлат фоидаи калон мегирифт. Онҷо чандин магазину дигар нуқтаҳои савдо амал мекард. Вале дертар дар микрорайони 5ум бозори нав кушоданд.

Бозори пешинаро, ки бозори стадион мегуфтанд, чунки онҷо пештар стадион буд Ҳасани хусурбачаи президент чапа кард.

   Парвиз Акрамзода раиси шаҳри  Турсунзада ин бозорро ба домсозҳо -акаву додар Суҳроб ва Соиб ба маблағи 1.000.000 миллион доллар фурухт. Акнун дар ҷойи ин бозор ин домсоҳо биноҳои баландошёна сохта истодаанд. Ин як ҷинояти нобахшидании Парвизи раис и шаҳр аст.

Ҷинояти дигари Парвиз Акрамзода ин аст як хеши наздик дорад бо номи Шокири домсоз. Парвиз ба ин одам аввал ҷои бини Госстандартро фурухт. Шокир дом сохту фурухт ба мардум. Баъди ҷойи Госстандарт ҷойи типографияро, ки дар назди бинои налог буд сипас бино ва замини садикро фурухт. Дар ҷойи типография ва сдик-боғчаи кудакон Шокир бом бардошту фурухт.

Бигзор, агар ин гапҳои ман дуруст набошад, Ҳабибулло Воҳидов, Прокурори генералӣ ва Сулаймон Султонзода, раиси Агентии зиддикоррупсия гурӯҳ ташкил намуда тафтиш кунанд ва бисанҷанд. Оё Парвиз Акрамзода ҳақ дошт, ки ин ҳама иншооти давлатиро чапаву валангор ва ба замин яксон намуда замини онҳоро, ки дар маркази ноҳия аст ва чандин гектарро ташкил медиҳад фурушад?

Як нафар гуфт, ки Ҷамшеди архитектори шаҳр гуфтааст, ки ман дастури раиси шаҳрро иҷро кардаам ва инро ҳама медонад. Вале ҳама медонад, ки Ҷамшед дар ҷиноятҳои заминфурушӣ ва додани қарори домсозӣ бо раиси шаҳр шарик аст. Ин Парвиз ва архитектор он қадар дар Турсунзода ҷиноят содир кардаанд, ки онҳоро 20 соли тюрма кардан ҳам кам аст.

Ман ба халқи Турсунзода ҳушдор медиҳам, ки аз новостройка хона нахаранд, чунки ягонтои онҳо сифат надоранд. Агар замин 5 ё 6 бал ларзад ҳамаи ин домҳо чапа мешаванд, ранги Туркия. Ба ман ин гапро прораби домсоз гуфт

  Парвиз Акрамзода вақту соаташ меояд, барои ин ҳама ҷҷиноятҳоят ҷавоб медиҳӣ. Ҳама сокинони Турсунзода туро дуъои бад карда истодаанд. Худо хоҳад дуъои мардум туро мегирад.

Сообщение  Номаҳо аз ноҳияҳо ба «Ислоҳ.нет» №291 появились сначала на ISLOH.net.